II SAB/Go 24/12
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-07-25
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że jej dochody i wydatki uniemożliwiają jej poniesienie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co wynika z jej sytuacji dochodowej i wydatków, które pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Prawo pomocy jest instytucją zapewniającą realizację konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim.Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący podał, że otrzymuje niską rentę, a jego żona również pobiera rentę. Mieszka z nimi córka z dzieckiem, której dochody również są ograniczone. Skarżący przedstawił również ponoszone wydatki związane z eksploatacją mieszkania i zakupem leków. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zwrotu grzywny uiszczonej w związku z postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r. odrzucił skargę J.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zwrotu grzywny uiszczonej w związku z postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
2 lipca 2012 r. do tut. sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że otrzymuje rentę w wysokości 1.489,39 zł (brutto), a jego żona pobiera rentę w kwocie 879,78 zł. J.M. wskazał, że mieszka z nim córka wraz z małoletnim dzieckiem. Dochód córki składa się z wynagrodzenia oraz alimentów i wynosi 2137,99 zł.
W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżący przedstawił ponoszone wydatki związane z eksploatacją mieszkania (czynsz – 100,69 zł, energia elektryczna 200-250 zł, gaz – 90 zł. woda - 100 zł) i zakupem leków (113,54 zł).
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwraca się także uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
Należy wskazać, że z przedłożonego zaświadczenia wynika, że J.M. otrzymuje rentę w wysokości 1.249,34 (netto). Żona skarżącego pobiera rentę w wysokości 756,60 zł (netto).
Nadto z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący i jego żona spłacają pożyczki bankowe. Z tego tytułu miesięczne zobowiązania wynoszą 337,35 zł.
Nie ma również racjonalnych podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącego odnośnie braku oszczędności oraz wartościowych rzeczy ruchomych.
W świetle zasad oświadczenia życiowego nie powinno budzić wątpliwości, że posiadane przez skarżącego środki pieniężne pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jego rodziny,
Z tych względów uznano, że wniosek J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika wyczerpuje ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło