II SAB/Go 29/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-08-22
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o udostępnienie informacji planistycznej bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty skarbowej, gdy wnioskodawca jest z niej zwolniony na mocy przepisów szczególnych, stanowi bezczynność organu administracji publicznej?Ratio decidendi
Pozostawienie wniosku o udostępnienie informacji planistycznej bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty skarbowej, gdy wnioskodawca jest z niej zwolniony na mocy przepisów szczególnych (ustawa o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa i przepisy wprowadzające), stanowi bezczynność organu administracji publicznej. Organ powinien był rozpoznać wniosek, a nie pozostawić go bez rozpoznania z powodu błędnego zastosowania art. 64 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) zwrócił się do Burmistrza o udostępnienie informacji planistycznej dotyczącej kilkunastu działek. Burmistrz wezwał KOWR do uiszczenia opłaty skarbowej, powołując się na brak formalny wniosku. KOWR poinformował, że jest zwolniony z opłaty skarbowej na mocy przepisów szczególnych. Burmistrz pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty. KOWR wniósł ponaglenie, które zostało uznane za nieuzasadnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Następnie KOWR wniósł skargę do WSA na bezczynność Burmistrza.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Burmistrza do załatwienia wniosku KOWR w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Burmistrza na rzecz KOWR zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddziału Terenowego na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji planistycznej I. zobowiązuje Burmistrza do załatwienia wniosku skarżącego - Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy z dnia [...] r. - w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącego - Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa – Oddział Terenowy jest bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji planistycznej na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm. – dalej jako u.p.z.p.).
Na podstawie akt administracyjnych ustalono następujący stan faktyczny sprawy:
Pismem z dnia [...] października 2017 roku (data wpływu do organu 10 października 2017 r.) Dyrektor Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa zwrócił się do Burmistrza o udzielenie informacji o przeznaczeniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego piętnastu działek o numerach: [...], położnych w [...].
Ponadto w piśmie tym wnioskowano o wskazanie - w razie braku planu miejscowego - informacji zawartych w studium uwarunkowań i warunków zagospodarowania przestrzennego gminy, dotyczących kierunków zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, a także kierunków i wskaźników zagospodarowania terenów, na których są położone nieruchomości. W piśmie tym domagano się również wskazania położenia nieruchomości na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią oraz rewitalizacji lub w jego sąsiedztwie.
W odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia [...] października 2017 r. Burmistrz, powołując się na art. 64 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – określanej dalej jako k.p.a.), wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dowodu uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie wypisów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wyżej wymienionych działek, zakreślając jednocześnie termin 7 dni do przedłożenia powyższego dowodu uiszczenia opłaty pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Pismem z dnia [...] października 2017 r. (data wpływu do organu 30 października 2017r.) Dyrektor Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa poinformował organ, że zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1491 ze zm. – określanej dalej jako u.g.n.r.) nie pobiera opłaty skarbowej w sprawach dotyczących Zasobu oraz nieruchomości nabywanych przez Krajowy Ośrodek na własność Skarbu Państwa.
Pismem noszącym datę [...] listopada 2017 r. Burmistrz poinformował stronę, że w związku z nieusunięciem braku formalnego wniosku, tj. nieprzedłożenia dowodu uiszczenia opłaty skarbowej, wniosek Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, opisany na wstępie, który wpłynął w dniu 10 października 2017 r., pozostawiono bez rozpoznania. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 23 listopada 2017 r.
W dniu 16 stycznia 2018 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa powołując się na art. 37 k.p.a. wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub art. 36 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało ponaglenie za nieuzasadnione.
W piśmie z dnia [...] marca 2018 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Burmistrza wnosząc o :
- zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2017 r. i wydania stosownych wypisów i wyrysów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnośnie wymienionych w nim działek, w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności,
- stwierdzenie, że bezczynność organu – Burmistrza miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz
- zasądzenie od organu na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa i przepisami ustawy wprowadzającej ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, z dniem 31 sierpnia 2017 r. nastąpiło zniesienie Agencji Rynku Rolnego, a z dniem 1 września 2017 r. powstał Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, który wstąpił w ogół praw i obowiązków Agencji Rynku Rolnego (art. 46, art. 47 i art. 48 ustawy wprowadzającej ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa). Z uwagi na fakt, że działki, których dotyczy wniosek stanowią mienie Skarbu Państwa wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, Burmistrz bezpodstawnie wezwał stronę do uiszczenia opłaty skarbowej, skoro zgodnie z art. 26a ust. 1 u.g.n.r. od uiszczenia takiej opłaty z mocy prawa jest ona zwolniona.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podnosząc, że strona wbrew twierdzeniom zawartym w skardze nie jest zwolniona od uiszczenia opłaty skarbowej w niniejszej sprawie, a nadto pozostaje jako podmiot wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej poza kręgiem podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – określanej dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Ponadto, co wymaga szczególnego podkreślenia w tej sprawie, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.), co zostało dopełnione.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Z uwagi na to, że pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu, kontrola tego aktu następuje w ramach skargi na bezczynność organu (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 września 2013 r., I OPS 2/13, Lex 1356405 oraz B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a.. Komentarz, Warszawa 2012, s. 311).
Z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem aktu administracyjnego. Organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania mimo, że nie zachodziły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 k.p.a., pozostaje w bezczynności.
Art. 64 § 2 k.p.a. obejmuje wyłącznie formalne braki pisma, inne niż wskazane w § 1, do których, stosownie do treści art. 63 § 2 i 3 k.p.a., należą: określenie żądania, podpis strony, jeżeli działa przez pełnomocnika - dołączenie pełnomocnictwa oraz wymagania wskazane w przepisach szczególnych. Innymi słowy, art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie tego rodzaju formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu pismu (wnioskowi) biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego sprawy.
Przystępując do oceny zasadności skargi wniesionej przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa na wstępie wskazać należy, że wydanie wypisu lub wyrysu ze studium lub planu zagospodarowania przestrzennego jest czynnością urzędową w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1827 ze zm.), która podlega opłacie skarbowej. Jednak nieuiszczenie powyższej opłaty przez wnioskodawcę z chwilą powstania obowiązku jej zapłaty nie stanowi braku formalnego wniosku, o którym mowa w art. 64 k.p.a. W takiej sytuacji ma zastosowanie art. 261 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu jeżeli strona nie wpłaci należności tytułem opłaty, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie winien wyznaczyć termin jej wniesienia opłaty. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, ani dłuższy niż 14 dni. Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana (art. 261 § 2 k.p.a.). Zgodnie natomiast z § 3 na postanowienie w sprawie zwrotu podania służy zażalenie.
Jednocześnie podnieść należy, że Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa został powołany do życia ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa ( t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 623 ze zm.), która to ustawa weszła w życie z dniem 1 września 2017 r. (art. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa - Dz. U. z 2017 r., poz. 624). Zgodnie z art. 46, art. 47 i art. 48 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, podmiot ten wstąpił z mocy prawa w ogół praw i obowiązków zlikwidowanej Agencji Nieruchomości Rolnych. Tym samym zgodnie z art. 26a ust. 1 u.g.n. r. w zw. z art. 8 pkt 3 powołanej wyżej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, nie pobiera się od Krajowego ośrodka podatku o czynności cywilnoprawnych i opłaty skarbowej w sprawach dotyczących Zasobu oraz nieruchomości nabywanych przez Krajowy Ośrodek. Z dołączonych do akt odpisów akt ksiąg wieczystych wynika, że nieruchomości objęte wnioskiem strony z dnia [...] października 2017 r. wchodzą w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skierowane przez organ do strony wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej było bezzasadne, podobnie jak pozostawienie na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. jej wniosku z dnia [...] października 2017 r. bez rozpoznania. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, aby miał on braki formalne.
Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę należało uwzględnić i zobowiązać organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] października 2018 r., w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. sąd natomiast stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy. Bezczynność Burmistrza wynikała wyłącznie z błędnego zastosowania przepisu art. 64 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje się uzasadnienie w dyspozycji art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 580 zł, składają się poniesione przez skarżącego koszty w postaci wpisu od skargi w wysokości 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wynagrodzenia pełnomocnika strony będącego radcą prawnym w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło