II SAB/Go 3/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant referent Adam Janas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi K.M. i M.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. K.M. i M.M. złożyli do Starosty Powiatowego "wniosek o zarządzenie rozbiórki" samowoli budowlanej. Strony wskazały, iż w budynku przy ul. [...] zostały zlikwidowane rozwiązania zapewniające bezpieczeństwo pożarowe poprzez zabudowanie klatki schodowej (drogi ewakuacyjnej) na ostatniej kondygnacji. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Starosta Powiatowy, zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a., przekazał powyższy wniosek według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. poinformował K.M. i M.M. o przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2009 r. oględzinach na korytarzu i klatce schodowej przy ul. [...] oraz w lokalu nr 19, jak i o wynikach tych oględzin. Organ nadzoru budowlanego, na podstawie ww. oględzin oraz w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, stanął na stanowisku, że roboty budowlane związane z zabudową korytarza nie wpłynęły negatywnie na bezpieczeństwo konstrukcji budynku, a zajęcie części korytarza nie ma wpływu na bezpieczeństwo użytkowania w rozumieniu przepisów Prawo budowlane w tym zakresie. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. K.M. i M.M. zwrócili się do Wojewody "przy pomocy" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o nadzór i kontrolę przestrzegania przepisów prawa budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych, w którym strony zwróciły się między innymi o zbadanie prawidłowości postępowania PINB w sprawie wymienionego wniosku o zarządzenie rozbiórki (PINB wniosek ten otrzymał 24.04.2009 r. - k. 20 akt administracyjnych). Z pism załączonych do akt administracyjnych sprawy wynika, iż wniosek skarżących z dnia [...] czerwca 2009 r. wpłynął do WINB w dniu 26 czerwca 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia [...] sierpnia2009r. ([...]) poinformował strony o przebiegu dotychczasowego postępowania w przedmiotowej sprawie. Ponadto stwierdził, wskazując na czynności podjęte przez PINB w postępowaniu, że zarzuty iż PINB uchyla się od wydania decyzji w sprawie legalności budowy ścianki na klatce schodowej nie są zasadne. Następnie pismem z dnia [...] października 2009 r, - WINB poinformował skarżących, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r, nr [...] PINB umorzył postępowanie w sprawie zgodności z prawem ww. zabudowy. Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. K.M. i M.M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zażądali, w związku z ich wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 r., wydania decyzji administracyjnej, zgodnej z treścią art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b i c oraz pkt 2 ustawy Prawo budowlane, która zapewniłaby warunki bezpieczeństwa ludzi i mienia, jak w rozwiązaniu przyjętym w projekcie budowlanym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zaprzeczając by ze strony organu miała miejsce bezczynność podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.- dalej jako "p.p.s.a.") sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy, a mianowicie gdy sprawa powinna zostać zakończona: – decyzją administracyjną; – postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty; – postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnymi zabezpieczającym, na które służy zażalenie; – innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 52 ust. 1 p.p.s.a. skargę można wnieść skutecznie dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Niewyczerpanie tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi. W przypadku skargi na bezczynność wyczerpaniem środków zaskarżenia jest - w rozumieniu wskazanego przepisu - wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Wobec faktu, iż sąd administracyjny w przypadku skargi na bezczynność bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie orzekania, a strona skarżąca skierowała do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (wprawdzie za pośrednictwem Wojewody) pismo z dnia [...] czerwca 2009 r. zawierające zarzut bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego -również WINB w piśmie z dnia [...].06.2009 r. do PINB stwierdził, iż pismo to nosi znamiona skargi na PINB w związku ze sposobem załatwienia wniosku stron przez ten organ - (k. 25a akt adm.) uznać należało, iż spełniony został wymóg wyczerpania środka zaskarżenia. Tym samym upoważniało to Sąd do uznania skargi za dopuszczalną, co jednak nie oznacza iż pozostawała ona uzasadniona. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo, organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany. Wskazany powyżej przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. regulujący zakres dopuszczalności skargi na bezczynność należy traktować jako przepis nie podlegający wykładni rozszerzającej. Można więc stwierdzić, że bezczynnością w znaczeniu prawnym, nie są wszystkie sytuacje, które w języku potocznym tak są określone. W przedmiotowej sprawie K.M. i M.M. złożyli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego jaką jest ścianka działowa wybudowana w części korytarza na klatce schodowej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ nadzoru budowlanego wszczął z urzędu postępowanie w wymienionej wyżej sprawie (na skutek wniosku wniesionego przez skarżących), które zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. ([...]) o umorzeniu postępowania w sprawie wybudowania ścianki działowej. Wskazać należy, iż w sytuacji gdy osoba trzecia składa zawiadomienie informujące o złym stanie technicznym budynku czy o samowoli budowlanej, organ ma obowiązek wszcząć postępowanie administracyjne z urzędu. Z uzasadnienia wymienionego powyżej rozstrzygnięcia wynika, iż organ przeprowadził postępowanie administracyjne, w toku którego ustalił, że sporna zabudowa nie narusza przepisów ustawy Prawo budowlane, oraz nie wpływa negatywnie na bezpieczeństwo konstrukcji budynku (uzasadnienie decyzji wskazuje na merytoryczne rozpatrzenie sprawy), po czym umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe podnosząc w uzasadnieniu, iż brak było podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1-2 ustawy Prawo budowlane. Z akt administracyjnych sprawy, jak i z pisma PINB z dnia [...] lutego 2010 r. wynika, iż skarżący nie byli stronami postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. W związku z tym, iż skarżący prowadzili korespondencję z organami nadzoru obu instancji, byli oni poinformowani o przebiegu postępowania w sprawie badania legalności zabudowy klatki schodowej, a z pisma PINB z dnia [...] września 2009 r. oraz WINB z dnia [...] października 2009 r. skarżący dowiedzieli się o przedmiotowej decyzji umarzającej postępowanie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie jest zadaniem przesądzanie czy K.M. i M.M. winni być stronami postępowania zakończonego umorzeniem tym bardziej, że ustalenie stron należy do obowiązków organów administracyjnych i to na etapie postępowania administracyjnego powinno być określone, czy dany podmiot jest lub nie jest stroną postępowania. Ponadto ustawodawca w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przewidział instytucję wznowienia postępowania z uwagi na niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu. Podnieść należy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie pozostawał w bezczynności wobec skarżących, bowiem pismo skarżących z dnia [...] kwietnia 2009 r. uruchomiło postępowanie, o którego postępach i wyniku strony były informowane. Nie można bowiem mówić o bezczynności w sytuacji, gdy organ nie wydaje decyzji zgodnej z żądaniem strony (wnioskodawcy). Skarżący wnosili bowiem o wydanie decyzji "o usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości i zarządzeniu rozbiórki samowoli budowlanej". Podkreślić należy, iż Sąd nie jest władny przymusić organ do wydania decyzji o żądanej treści. Organ nadzoru był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania w sprawie zgłoszonej samowoli budowlanej i wydania decyzji w sprawie , co też uczynił. Jak już wskazano fakt, iż organ nie uznał K.M. i M.M. za strony postępowania, nie stanowił podstaw do przyjęcia, iż wniosek stron z dnia [...] kwietnia 2009 r. pozostał bez odpowiedzi. Na marginesie wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie mógł odnieść się do zasadności umorzenia postępowania wynikającego z treści decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., nie mógł też rozważyć czy jednak winna być wydana w sprawie decyzja merytoryczna określająca zgodność lub brak zgodności spornej zabudowy z przepisami prawa, ani też czy decyzja o umorzeniu postępowania jako prawomocna winna być wzruszona w trybie nadzwyczajnym (wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności) oraz czy zasadnie skarżący nie byli traktowani jako strony powyższego postępowania. Takie działanie nie mieści się bowiem w granicach przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zmianami).