II SAB/Go 33/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-06-16
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Michał Ruszyński, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek osadzonego w zakładzie karnym o zgodę na posiadanie i użytkowanie garnka elektrycznego w celi, wraz z adnotacją o wyrażeniu zgody przez dyrektora, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek osadzonego o zgodę na posiadanie garnka elektrycznego, nawet opatrzony adnotacją o wyrażeniu zgody przez dyrektora, nie stanowi informacji publicznej. Jest to dokument prywatny, a nie urzędowy, ponieważ sprawy te są załatwiane w trybie administracyjnym, a nie poprzez wydanie decyzji, a sam wniosek nie jest ewidencjonowany jako informacja publiczna. W związku z tym organ prawidłowo poinformował skarżącego o braku posiadania wnioskowanej informacji.Stan faktyczny
Skarżący R.A. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w formie kserokopii decyzji dotyczących zgody na posiadanie garnka elektrycznego przez osadzonych. Dyrektor Zakładu Karnego odmówił udostępnienia informacji, wskazując, że nie wydaje decyzji w takich sprawach, a wnioski osadzonych są jedynie odnotowywane na piśmie i załatwiane ustnie. Skarżący twierdził, że prośby te stanowią informację publiczną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R.A. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
II SAB/Go 33/21
UZASADNIENIE
Pismem noszącym datę [...] grudnia 2020r. (data wpływu pisma do organu: 15.02.2021r.) R.A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w formie kserokopii wszystkich aktualnie obowiązujących decyzji Dyrektora Zakładu Karnego - wraz z uzasadnieniem, dotyczących wyrażenia zgody osadzonym na posiadanie i użytkowanie w celi mieszkalnej garnka elektrycznego o mocy do "1000 W".
Powyższa skarga na bezczynność organu została wniesiona w następującym stanie faktycznym:
Skarżący skierował do Dyrektora Zakładu Karnego wniosek z dnia [...] listopada 2020r. o udostępnienie informacji publicznej w formie kserokopii wszystkich aktualnie obowiązujących decyzji Dyrektora Zakładu Karnego - wraz z uzasadnieniem, dotyczących wyrażenia zgody osadzonym na posiadanie i użytkowanie w celi mieszkalnej garnka elektrycznego o mocy do "1000 W". Pismem Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...] listopada 2020r. poinformowano skarżącego, że organ nie dysponuje wnioskowaną informacją. W obszernym uzasadnieniu Dyrektor Zakładu Karnego powołał się na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, zgodnie z którym w przypadku pozytywnego załatwienia prośby w przedmiocie zezwolenia osadzonemu na posiadanie i użytkowanie w celi określonego sprzętu RTV lub AGD są one kwalifikowane jako sprawy ogólno- bytowe i utartą praktyką jest, że na wniosku skazanego umieszcza się adnotację "Zgoda" oraz pieczęć, datę i podpis dyrektora jednostki organizacyjnej ( § 9 ust. 2 rozporządzenia). Sam osadzony jest informowany w formie ustnej o sposobie załatwienia takiego wniosku. Nie są wydawane w takich sprawach decyzje, nie jest prowadzony rejestr takich wniosków. Tym samym skoro administracja zakładu karnego nie posiada żądanej przez skarżącego informacji- decyzji, nie jest możliwe jej udzielenie zgodnie z wnioskiem.
Następnie skarżący R.A. skierował do Dyrektora Zakładu Karnego wniosek noszący datę [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w formie kserokopii wszystkich decyzji Dyrektora Zakładu Karnego, dotyczących wydania zgody na posiadanie i użytkowanie w celi mieszkalnej garnka elektrycznego o mocy do "1000 W", zanonimizowanych w części danych personalnych osób skazanych, czyli dokumentów, które są opatrzone pieczęcią i podpisem Dyrektora oraz zawierają adnotację "Zgoda" i opinie wychowawcy. Powyższy wniosek również został załatwiony przez Dyrektora Zakładu Karnego odmownie. Skarżący został poinformowany pismem z dnia [...] listopada 2020 roku, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. Ponownie powołując się na w/w rozporządzenie z dnia 13 sierpnia 2003 r. organ wskazał, ze w przedmiotowych sprawach nie wydaje decyzji, są załatwione na bieżąco i podał, że nie sporządza się informacji o sposobie załatwienia takiego wniosku w formie pisemnej. Brak jest również podstaw prawnych do udostępnienia skarżącemu samych wniosków składanych przez osadzonych w sprawach indywidualnych, które nie są informacją publiczną.
Na tak udzielone odpowiedzi skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego. W powyższej skardze strona zarzuca bezczynność Dyrektorowi Zakładu Karnego jako organowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176) twierdząc, że Dyrektor Zakładu Karnego posiada prośby osadzonych o wyrażenie zgody osadzonym na posiadanie i użytkowanie w celi mieszkalnej garnka elektrycznego o mocy do "1000 W", a co więcej prośby te według skarżącego stanowią informację publiczną i powinny zostać udostępnione w trybie wnioskowym zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej. W złożonej skardze skarżący wnosił o nakazanie Dyrektorowi Zakładu Karnego udostępnienia kserokopii decyzji dotyczących wydania zgody osobom osadzonym na posiadanie i użytkowanie garnka elektrycznego, ustalenie, że stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W złożonej odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w odpowiedziach udzielanych skarżącemu na składane wnioski w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Stwierdził, że objęta wnioskiem z dnia [...] listopada 2020 r. informacja, nie jest to informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Sprawy objęte wnioskiem są załatwiane w trybie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładzie karnym i aresztach śledczych, nie są ewidencjonowane w urządzeniach kancelaryjnych albowiem dotyczą spraw ogólno- bytowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa, aktualnie ponaglenia.
Skarga dotyczy bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie rozpoznania wniosku R.A. o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie w formie kserokopii wszystkich aktualnych decyzji dotyczących wyrażenia zgody osadzonym na posiadanie i użytkowanie w celi mieszkalnej garnka elektrycznego o mocy do "1000 W".
Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosku określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej jako u.d.i.p.). I tak zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu należy rozumieć sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje.
Niewątpliwie Dyrektor Zakładu Karnego należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej.
Prawo do informacji publicznej obejmuje między innymi dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych których organ używa do realizacji zadań przewidzianych prawem jak i tych , które tylko w części dotyczą organu, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje również kryterium rzeczowe tj. treść i charakter informacji.
Przymiotu informacji publicznej nie mają dokumenty prywatne, które podmiot (w niniejszej sprawie osadzony w zakładzie karnym) kieruje do organu administracji publicznej. W rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej . dokumenty prywatne nie stanowią informacji publicznej . Nie jest informacją publiczną wniosek w sprawie indywidulanej, stanowiący dokument prywatny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2002 roku sygn. akt II SAB 180/02), jak i inne pisma kierowane do organów administracji publicznej. Również w piśmiennictwie wskazuje się, że wniosek osoby fizycznej jest dokumentem prywatnym. Wszelkiego rodzaju dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu administracji publicznej , bez względu na to jakiego rodzaju postepowanie wszczyna lub też jakiej czynności oczekuje podmiot składający ten dokument nie staje się dokumentem urzędowym tylko dlatego, że został do niego zaadresowany i znajduje się w jego posiadaniu i w związku z jego treścią organ udzielił określonej odpowiedzi. Wniosek w sprawie indywidualnej stanowi dowód na okoliczność, że osoba złożyła określonej treści oświadczenie woli. Oświadczenie to nie stanowi informacji publicznej.
Tym samym żądanie przez skarżącego przedstawienia mu kserokopii decyzji, którą w jego przekonaniu stanowi wniosek osadzonego o zgodę na posiadanie i użytkowanie w celi garnka elektrycznego o określonej mocy wraz z adnotacją o wyrażeniu zgody przez dyrektora zakładu karnego opatrzonej podpisem i datą nie może zostać zakwalifikowana jako wniosek o udzielenie informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej. Dotyczy on bowiem udostepnienie nie informacji publicznej, a jedynie dokumentu prywatnego innego osadzonego.
Jak wskazał zasadnie organ w odpowiedzi na skargę jak i w pismach adresowanych do skarżącego wnioski skazanych o wyrażenie zgody na posiadanie i użytkowanie w celi garnków elektrycznych są traktowane jako wnioski dotyczące potrzeb bieżących, które zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzony w zakładzie karnym i areszcie śledczym (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 647) nie wymagają wydania decyzji. Jedynie na wnioskach złożonych w formie pisemnej odnotowuje się sposób jego załatwienia poprzez zwrot "zgoda" i poinformowanie w formie ustnej zainteresowanego o sposobie załatwienia wniosku. Umieszczenie takiej wzmianki na dokumencie prywatnym w znaczeniu wyżej podanym nie pozbawia go takiego charakteru. Nie może stanowić podstawy do uznania, że z tym momentem staje się on dokumentem zawierającym informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Uwzględniając nadto informację udzieloną przez organ, że nie prowadzi ewidencji dotyczącej rozpatrywania takich wniosków, a w szczególności dotyczących wyrażenia zgody na posiadanie i użytkowanie garnków elektrycznych uznać należy, że wniosek skarżącego został załatwiony zgodne z wymogami ustawy o udzieleniu informacji publicznej poprzez poinformowanie go w formie pisemnej, że organ nie posiada wnioskowanej informacji tj. decyzji dotyczących udzielenie zgody na posiadanie i użytkowanie w celach przez osadzonych garnków elektrycznych. Natomiast w trybie wspomnianej ustawy nie można wnioskować o udostępnienie próśb, wniosków i skarg osób osadzonych w zakładach karnych składanych w indywidualnych sprawach, nawet zawierających adnotację o sposobie ich załatwienia, albowiem mają one charakter dokumentów prywatnych, a nie urzędowych zawierających informację publiczną.
Wobec powyższego uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
-----------------------
13
6
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło