II SAB/Go 36/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi R.K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. umorzyć postępowanie, II. zasądzić od Prokuratora Rejonowego na rzecz skarżącego R.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2011 roku, wystosowanym w oparciu o przepisy ustawy O dostępie do informacji publicznej, R.K. zwrócił się do Prokuratora Rejonowego o udostępnienie jemu wglądu do dokumentów zawartych w aktach głównych i podręcznych sprawy sygn. [...] oraz wydanie kserokopii dokumentów z tych akt, które wskaże po zapoznaniu się z aktami. W odpowiedzi Prokurator Rejonowy w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 roku poinformował wnioskodawcę, o odmowie uwzględnienia wniosku albowiem żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Prokurator w szczególności wskazał, że na podstawie użytego we wniosku sformułowania żądania nie sposób ustalić jakiego rodzaju informacji znajdujących się w aktach oczekuje R.K.. Powyższą odpowiedź Prokuratora R.K. uznał za decyzję administracyjną i w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 roku wniósł od niej odwołanie do Prokuratora Okręgowego za pośrednictwem Prokuratora Rejonowego. Odwołanie to nie zostało przekazane do organu II instancji. Następnie R.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając Prokuratorowi Rejonowemu bezczynność w zakresie nieprzekazania złożonego przezeń odwołania do Prokuratora Okręgowego i tym samym udostępnienia żądanych informacji. W odpowiedzi na skargę Prokurator podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 roku. Wskazał też, że z uwagi na brak decyzji administracyjnej wydanej w sprawie nie było podstaw do tego, aby pismo skarżącego zatytułowane "odwołanie" potraktować jako odwołanie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego i przekazać je do organu wyższego stopnia. Dnia 2 września 2011 roku do wiadomości Sądu wpłynęło pismo Prokuratora Rejonowego z dnia [...] sierpnia 2011 roku informujące, że sporne odwołanie skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 roku przekazane zostało Prokuratorowi Okręgowemu celem rozpoznania. Uczestniczący w rozprawie Prokurator Rejonowy okazał powyższe pismo skarżącemu, który podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w szczególności o uznaniu pisma Prokuratora z dnia [...] grudnia 2010 roku jako decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do dyspozycji art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej ppsa, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Na wstępie wskazać należy, iż instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i stanowi środek dyscyplinujący organ administracji publicznej służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania administracyjnego. Uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, sąd na mocy art. 149 ppsa zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kodeksu lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji. Jak wynika z akt sprawy R.K. wniósł w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 roku odwołanie do Prokuratora Okręgowego za pośrednictwem Prokuratora Rejonowego. Zgodnie z nakazem zawartym w art. 133 kodeksu postępowania administracyjnego, organ obowiązany jest przesłać odwołanie organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie. Złożone pismo, pomimo jednoznacznego określenia jego rodzaju, do chwili wniesienia skargi nie zostało przekazane organowi odwoławczemu. Jak się okazało podczas postępowania sądowego Prokurator Rejonowy, będące przedmiotem postępowania, pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 roku przekazał wraz z własnym pismem z dnia [...] sierpnia 2011 roku, organowi odwoławczemu mianowicie Prokuratorowi Okręgowemu. W ten sposób dopełnił obowiązku nałożonego powołanym przepisem. W tym miejscu należy wskazać, że w literaturze przedmiotu przyjmuje się pogląd, iż postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku przez sąd administracyjny przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Nie budzi w zasadzie kontrowersji stanowisko, że w szczególności, sprawa sądowoadministracyjna przestaje istnieć na skutek uwzględnienia skargi przez organ administracyjny w trybie autokontroli - por. np. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 403; B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, Zakamycze 2005, s. 376, czy T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 495. Jeżeli stanowisko to nie budzi zastrzeżeń w odniesieniu do postępowań ze skargi na określone działanie (akt lub czynność) organu administracji, to nie ma żadnego powodu, ażeby nie miało ono zastosowania również w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na bezczynność. I już to - zdaniem Sądu - jest wystarczającą przyczyną, dla której należy umorzyć postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, gdy w wyniku wniesienia skargi na bezczynność, organ wyda żądany akt lub dokona wnioskowanej czynności. Wypada również stwierdzić, że stosownie do art. 149 ppsa , sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2000 roku w spr. I SAB 201/99 ). Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc bezprzedmiotowe również i z tego powodu, i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3. Uwzględnienie skargi na bezczynność przez organ administracji publicznej w trybie autokontroli dowodzi, że naruszenie prawa nakazujące uwzględnienie skargi, miało miejsce, przynajmniej w dacie jej wniesienia do sądu. Wszak inaczej organ nie uwzględniłby tej skargi w całości. Fakt, że organ usunął istniejące naruszenie prawa we własnym zakresie nie upoważnia sądu administracyjnego do wydania wyroku stwierdzającego bezzasadność zaskarżenia bezczynności organu. Fakt ten oznacza jedynie, że między skarżącym a organem przestał istnieć spór, co do legalności niepodjęcia w terminie określonego aktu lub czynności. Brak tego sporu jest równoznaczny z tym, że sprawa sądowoadministracyjna przestaje istnieć, a co za tym idzie z bezprzedmiotowością dalszego postępowania w sprawie. Natomiast warunkiem wydania wyroku oddalającego skargę jest jej bezzasadność. Zatem, sąd skargę oddali, jeżeli przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykaże nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji, której skarga dotyczy, albo wyłącznie takie uchybienia przepisom obowiązującego prawa, które nie dają podstaw do uwzględnienia skargi ( zobacz uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 roku w spr I OPS 6/08 ). Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotu rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że Prokurator Rejonowy przekazując pismo R.K. z dnia [...] stycznia 2011 roku jako odwołanie Prokuratorowi Okręgowemu, do którego było adresowane, w trybie autokontroli uwzględnił skargę. Tak zatem podejmując czynność, której domagała się strona, mimo pozostawania w zwłoce, przestał tkwić w bezczynności. W konsekwencji tego postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności Prokuratora Rejonowego stało się bezprzedmiotowe i z tej racji podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Odnośnie zwrotu kosztów postępowania Sąd orzekł z powołaniem się na przepis art. 201 ppsa. W ocenie Sądu wykonanie czynności po wniesieniu skargi na bezczynność organu, jest w istocie uwzględnieniem tej skargi w całości.