II SAB/Go 47/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi D. O. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza w przedmiocie ustalenia prawa do dodatku węglowego postanawia: odrzucić skargę. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez D.O. jest postępowanie administracyjne prowadzone przez Burmistrza w przedmiocie przyznania skarżącemu dodatku węglowego, a którego dotychczasowy przebieg uzasadnia jego zdaniem przyznania mu zadośćuczynienia w wysokości 2.000 zł. W oparciu o akta sprawy i dokumenty nadesłane przez skarżącego ustalono następujące fakty: W dniu 23 sierpnia 2022r. wpłynął do Urzędu Miejskiego, za pośrednictwem Poczty Polskiej, wniosek D.O. o ustalenie prawa do dodatku węglowego. Wniosek został nadany z miejscowości [...]. We wniosku tym podano jako adres pod którym przebywa składający wniosek [...]. Taki adrespodano też na kopercie zawierającej powyższą przesyłkę jako nadawcy. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie wydane przez Burmistrza potwierdzające miejsce zameldowania [...], kserokopię dowodu osobistego oraz kserokopię umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w [...] (obecnie ulica [...]) zawartą pomiędzy skarżącym a Burmistrzem. W dniu [...] września 2022r. w wyniku przeprowadzonej weryfikacji wniosku organ uznał, że wniosek został złożony na nieprawidłowym wzorze, tj. na projekcie wzoru, który nie zawierał oświadczenia o rodzaju budynku, w którym znajduje się lokal (punkt 4 wniosku) oraz, że lokal mieszkalny wskazanywe wniosku na dzień weryfikacji, nie figurował w bazie CEEB, co oznaczało, że ani Zarządca budynku ani D.O., nie zgłosili tego lokalu do tej bazy, mimo takiego obowiązku. Wobec powyższego w dniu 22 września 2022 r. organ wystąpił do Zakładu Gospodarowania Mieniem Komunalnym o wyjaśnienie dlaczego lokal mieszkalny znajdujący się pod adresem: [...], który według oświadczenia D.O. złożonego we wniosku ogrzewany był za pomocą piecakaflowego, nie został zgłoszony przez Zarządcę do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. Jednocześnie w tym samym dniu tj. 22 września 2022 r. skierowano pismo do D.O. na adres [...], w którym poinformowano, że wniosek został złożony na nieprawidłowym druku i należy go poprawić, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia. W dniu 29 września 2022 roku pracownik Urzędu Miasta w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Zakładu Gospodarowania Mieniem Komunalnym ustalił status prawny lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącegooraz uzyskał on informację, żeskarżący prawdopodobnie przebywaod dłuższego czasu w zakładzie karnym (nie podano jego adresu), oraz że w lokalu mieszkalnym, którego dotyczy wniosek nikt aktualnie nie mieszka. Po uzyskaniu tej informacji organ wystąpił dodatkowo do Urzędu Miejskiego, Wydziału Gospodarowania Mieniem Komunalnym, o udostępnienie informacji ile osób pod wskazanym adresem jest zgłoszonych w deklaracji dot. odprowadzania odpadów oraz czy są uiszczane opłaty z tego tytułu, którą to informację uzyskał w dniu 5 grudnia 2022 roku. Natomiast korespondencja skierowana do D.O., wzywająca go do poprawienia wniosku – złożenia wniosku na odpowiednim formularzu została zwrócona na adres OPS prowadzącego sprawę z adnotacją, że adresat przebywa w zakładzie karnym. W oczekiwaniu na zgromadzenie niezbędnych dowodów, w tym odpowiedzi na wysłane zapytania, organ, na podstawie art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) – powoływanej dalej jako "k.p.a.", wysłał do skarżącego na adres Zakładu Karnego zawiadomienie noszące datę [...] listopada 2022 r. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, wyznaczając datę załatwienia do dnia 31 grudnia 2022r. Powyższe pisma administracja Zakładu Karnego przekazała do Zakładu Karnego, gdzie był osadzony skarżący. Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2022r. organ poinformował D.O., powołując się na art. 64 § 2 k.p.a., o pozostawieniu wniosku o przyznanie dodatku węglowego bez rozpoznania wobec nieusunięcia w wyznaczonym terminie jego braków formalnych. Powyższe pismo skarżący otrzymał w dniu 20 grudnia 2022 roku, co sam przyznał składając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia organu. Odwołanie to nosi datę [...] grudnia 2002 roku, zostało złożone w administracji zakładu karnego w dniu 21 grudnia 2022 roku, a wpłynęło do organu w dniu 27 grudnia 2022 roku. Nadmienić należy, że w dniu 12 grudnia 2022 roku wpłynęło do organu złożone przez D.O. na postawie art. 37 § 1 k.p.a. ponaglenie. Pismo zawierające ponaglenie nosi datę [...] grudnia 2022 roku a zostało złożone w administracji Zakładu Karnego w dniu 5 grudnia 2022 roku, czyli zostało sporządzone przed podjęciem przez organ rozstrzygnięcia w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie dodatku węglowego bez rozpoznania. W dniu 12 grudnia 2022 r. wpłynęło do OPS ponaglenie w trybie art. 36 k.p.a. co do terminu załatwienia sprawy. Ponaglenie pozostawiono w aktach sprawy, gdyż wpłynęło już po zakończeniu postępowania w tej sprawie. Po otrzymaniu przez organ odwołania złożonego przez skarżącego od pozostawienia wniosku o przyznanie dodatku węglowego bez rozpoznania, w którym skarżący podniósł między innymi, że nie otrzymał wezwania o uzupełnienie braku formalnego wniosku, organ uznając, że została spełniona przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 roku wznowił postępowanie w sprawie przyznania dodatku węglowego. Powyższe postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 1 lutego 2023 roku. Jednocześnie wezwano skarżącego do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie dodatku poprzez jego złożenie na odpowiednim formularzu doręczając druk tego formularza. W dniu 6 lutego 2023 roku do siedziby organu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie dodatku węglowego sporządzony na doręczonym mu formularzu. W dniu 17 lutego 2023 roku doręczono skarżącemu pismo organu zawierające informacje, że nie spełnia jednej z podstawowych przesłanek przyznania dodatku jaką jest zamieszkiwanie w danym lokalu mieszkalnym oraz zawierające pouczenie o jego uprawnieniach określonych w art. 10 § 1 k.p.a. W dniu 23 lutego 2023 roku wpłynęło pismo skarżącego noszące datę [...] lutego 2023 roku, w którym ustosunkował się do treści pisma organu. Natomiast w dniu [...] czerwca 2023 roku organ wydał decyzję odmawiającą skarżącemu przyznania dodatku węglowego. Decyzję tą doręczono skarżącemu w dniu 15 marca 2023 roku. Skargę na bezczynność organu skarżący sporządził w dniu [...] marca 2023 roku i w tym samym dniu przekazał ją do administracji Zakładu Karnego celem przesłania jej do organu. Skarga wpłynęła do organu w dniu 22 marca 2023 roku. W skardze, powołując się na ustawę z dnia 17 czerwca 2004 roku, którą określił jako "o skardze na przewlekłość postępowania tj. na naruszenie prawa strony do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki" skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłego postępowania żądając zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 2.000 zł. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postepowania administracyjnego podkreślając, że wniosek o przyznanie dodatku węglowego złożył w dniu 23 sierpnia 2022 roku, który nie został rozpatrzony w ustawowym terminie 60 dni, a jedynie w dniu 7 listopada 2022 roku organ poinformował go o przedłużeniu postępowania do 31 grudnia 2022 roku. Skarżący podkreślił, że nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków złożonego wniosku, a jedynie organ doręczył mu zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania noszące datę [...] grudnia 2022 roku. Następnie dopiero w dniu [...] marca 2023 r. organ wydał decyzję o odmowie przyznania wnioskowanego dodatku. Skarżący podkreślił, że nie przyczynił się do przedłużenia postępowania w tej sprawie, albowiem organowi z urzędu było wiadome jego faktyczne miejsce pobytu. Zaznaczył, że dwukrotnie przeprowadzał rozmowy telefoniczne z pracownikami rozpatrującymi jego wniosek.Podkreślił jednocześnie, że sprawa nie została ostatecznie zakończona wobec złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Nadto w piśmie noszącym datę [...] lipca 2023 roku skarżący poinformował, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało go, że w związku z koniecznością przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego wyznaczyło nowy termin zakończenia sprawy tj. na dzień 31 sierpnia 2023 roku. W złożonej odpowiedzi na skargę organ wnosił o odrzucenie skargi w zakresie zasądzenia zadośćuczynienia, albowiem roszczenie to zostało oparte na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, które to sprawy nie należą do kognicji sądów administracyjnych. Natomiast w pozostałej części tj. dotyczącej stwierdzenia przewlekłości postępowania organ wnosił o oddalenie skargi z uwagi na fakt, że okres przez jaki było prowadzone postępowanie był następstwem działania samego skarżącego, który nie podał faktycznego miejsca pobytu oraz koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia ustawowych przesłanek uzasadniających przyznanie dodatku węglowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Złożona w niniejszej sprawie skarga przez D.O. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt 1 art. 3 § 2p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do art. 119 pkt 4p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. Warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. Dotyczy to także skargi na bezczynność i przewlekłość organu, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8p.p.s.a. Przepis artykuł 53 § 2bp.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Podkreślić również należy, że zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2023 rok, sygn. akt II OSK 1575/22, a które to stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona po wydaniu przez organ decyzji, któremu zarzucono przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest ostateczna, które to stanowisko znajduje oparcie w wykładni art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 oraz art. 104 § 1 k.p.a.W orzeczeniu tym podkreślono, "że przedmiotem skargi, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 53 ust. 2a oraz art. 149p.p.s.a., jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, między innymi w sprawach załatwianych w drodze decyzji administracyjnej. Dla ustalenia, jak należy rozumieć pojęcie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach, w których zastosowanie znajduje kodeks postępowania administracyjnego, konieczne jest odwołanie się do definicji tych pojęć, zawartych w art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., z "bezczynnością" mamy do czynienia w sytuacji gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Z kolei "przewlekłość" została zdefiniowana przez ustawodawcę jako stan, w którym "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W świetle tych definicji zdarzeniem prawnym, które kończy stan bezczynności lub przewlekłości, jest załatwienie sprawy przez organ. W tym miejscu należy odwołać się do art. 104 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej". W świetle art. 104 § 1 k.p.a. należy przyjęć, że momentem załatwienia sprawy jest z reguły, w razie braku odmiennych regulacji ustawowych, wydanie decyzji, z tym że w przypadku braku uzupełnienia braków formalnych wniosku formą załatwienia sprawy może być również pozostawienie sprawy bez rozpoznania w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. Dodatkowo wskazać należy, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują rozpatrywanie sprawy w trybie zwykłym jak i w trybach nadzwyczajnych, jakim są między innymi wznowienie postepowania czy też stwierdzenie nieważności decyzji. W powyższych trybach nadzwyczajnych rolą organu jest stwierdzenie czy postępowanie administracyjne prowadzone w trybie zwykłym lub też wydane w trybie zwykłym decyzje, postanowienia są obarczone wskazanymi wadami skutkującymi czy to wznowieniem zakończonego postępowania zwykłego (art. 145 i następne k.p.a.), czy też stwierdzeniem nieważności wydanego rozstrzygnięcia- decyzji (art. 156 i następne k.p.a.). Nadmienić należy, że postępowanie prowadzone w trybie zwykłym oraz nadzwyczajnym są odrębnymi postępowaniami prowadzonymi według odrębnych zasad określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym nie stanowi kontynuacji postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym może doprowadzić w ostateczności do wzruszenia rozstrzygnięcia jakie zapadło w trybie zwykłym tylko w ściśle określonych przez ustawodawcę przypadkach. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że analiza akt sprawy administracyjnej jak i twierdzeń samego skarżącego oraz złożonych przez niego dokumentów prowadzi do wniosku, że skarga skarżącego dotyczy przewlekłego prowadzenia sprawy dotyczącej przyznania mu dodatku węglowego przez Burmistrza i została złożona już po wznowieniu postępowania przez organ. Natomiast samo postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego nastąpiło po zawiadomieniu strony o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. Z akt sprawy administracyjnej wynika również jednoznacznie, że ponaglenie w trybie art. 37 § 1 strona złożyła jeszcze w toku postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Ponaglenia takiego strona skarżąca nie złożyła natomiast w toku prowadzenia przez organ postępowania wznowieniowego. Wobec powyższego wyjaśnić należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym jest niedopuszczalne z uwagi na jego zakończenie przez organ przed wniesieniem skargi poprzez wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. tj. pozostawienie sprawy bez rozpatrzenia od którego to rozstrzygnięcia strona nie odwołała się w sposób określony przez ustawodawcę. Winno to skutkować odrzuceniem skargi w oparciu o art. 58 pkt 6 p.p.s.a. Także w przypadku wniesienia skargi na przewlekłość prowadzonego postępowania przez organ w trybie wznowieniowym również podlega ona odrzuceniu z uwagi na brak uprzedniego wniesienia, w toku tego postępowania, ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Znajduje to oparcie w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Należy w tym miejscu podkreślić, że rozpatrując czy to skargę na bezczynność czy też przewlekłość postępowania Sąd nie dokonuje oceny merytorycznej wydanych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Dotyczy to również zasadności wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania i w konsekwencji dalszego prowadzenia w tym trybie sprawy z wniosku strony. Nadto zauważyć należy, że skarżący odwołuje się w skardze do regulacji określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postepowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki i w oparciu o regulacje zawarte w tej ustawie wnosi o zasądzenie zadośćuczynienia. Zakres przedmiotowy powołanej ustawy został określony w art. 1. Zgodnie z tym przepisem ustawa ta reguluje zasady i tryb wnoszenia skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze (ust. 1) oraz gdy na skutek działania lub bezczynności sądu albo komornika sądowego doszło do naruszenia prawa strony do przeprowadzenia i zakończenia bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (ust. 2). Z powyższej regulacji wynika, że nie obejmuje ona spraw prowadzonych w postępowaniu administracyjnym przez organy administracji publicznejo których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., do rozpoznania których właściwym jest sąd administracyjny. Tym samym skarga wniesiona w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku również podlega odrzuceniu na podstawie 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.