II SAB/Go 5/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi C.D. i R.D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie lokalizacji obiektu – kiosku typu "P" I. nakazuje Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego wydanie decyzji w sprawie lokalizacji kiosku typu "P" w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu organowi akt administracyjnych, II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących C.D. i R.D. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, a pozostałym zakresie wniosek o zasądzenie zwrotu tych kosztów oddala. Pismem z dnia [...] września 2001 roku C. i R.D. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej jako : PINB ) o wydanie decyzji nakazującej M.N. rozbiórkę kiosku. W uzasadnieniu powoływali się na prawomocną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej jako GINB ) Nr [...] z dnia [...] lipca 2001 roku, utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 roku stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego Nr [...] z dnia [...] listopada 1992 roku zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej M.N. pozwolenia na postawienie łatwopalnego kiosku. Pismem z dnia [...] października 2001 roku PiNB powiadomił C. i R.D. oraz M.N. o wszczęciu, na podstawie przepisów art. 61 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z z dnia 28 marca 1980 roku, Nr 9 poz. 26 ze zm. ) oraz art. 81 ust. 4 , 81a ust 1, 2 i 3 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 z póz zm. ) postępowania administracyjnego w sprawie kiosku typu P i o wyznaczeniu na dzień [...] października 2001 roku wizji lokalnej. Po przeprowadzaniu we wskazanej dacie wizji lokalnej z udziałem skarżących, postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 roku, na podstawie przepisu art. 97 §1 ust. 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 roku, Nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej powoływanej jako Kpa, PINB zawiesił "wszczęte na wniosek C. i R.D." postępowanie dotyczące kiosku ze względu na fakt wniesienia przez M.N. skargi do naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GINB z dnia [...] lipca 2001 roku oraz do NSA – Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2001 roku [...], uchylającą decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2001 roku o umorzeniu postępowania administracyjnego wznowionego postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] listopada 1997 roku i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego Nr [...] z dnia [...] listopada 1992 roku zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej M.N. pozwolenia na postawienie łatwopalnego kiosku typu P - po dwukrotnym rozpoznawaniu tej sprawy najpierw przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie- zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji GINB z dnia [...] stycznia 2006 roku, nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2003 roku znak [...] stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego Nr [...] z dnia [...] listopada 1992 roku zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej M.N. pozwolenia na postawienie łatwopalnego kiosku . W związku z tą decyzją pismem, nadesłanym 13 lutego 2006 roku C. i R.D. wystąpili do PINB o wydanie decyzji nakazującej M.N. usunięcie łatwopalnego kiosku . W odpowiedzi PINB pismem z dnia [...] marca 2006 roku poinformował wnioskodawców o "niepodjęciu czynności w ustawowym terminie" co wynika z nadmiernego obciążenia organu sprawami wymagającymi dłuższego terminu rozpoznania oraz o powiadomieniu stron o podjęciu działań w sprawie oddzielnym zawiadomieniem. W wyniku skargi z dnia 9 maja 2006 roku złożonej przez C. i R.D. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej jako : WINB ), organ ten wezwał PINB do udzielenia wyjaśnień. Po ich uzyskaniu pismem z dnia [...] maja 2005 roku WINB poinformował wnioskodawców o uznaniu ich skargi na bezczynność PINB za zasadną i o zobowiązaniu tego organu do niezwłocznego podjęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie kiosku usytuowanego na granicy z posesją skarżących oraz zakończenia postępowania w sprawie. Pismem z dnia [...] lipca 2006 roku PINB zawiadomił p. D. i M.N. o wszczęciu o wszczęciu, na podstawie przepisów art. 61 § 1 i 4 Kpa oraz art. 81a ust 1, 2 i 3 i art. 83 ust. ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 z póz zm. ) postępowania administracyjnego w sprawie kiosku ulicznego typu P i o wyznaczeniu na dzień [...] sierpnia 2006 roku wizji lokalnej. W dniu [...] listopada 2006 roku C. i R.D. ponownie złożyli do WINB skargę na bezczynność PINB wywodząc, iż po wszczęciu postępowania [...] lipca 2007 i przeprowadzeniu wizji lokalnej decyzja o odsunięciu kiosku od granicy ich działki nie została podjęta. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 roku, znak [...], wydanym na podstawie przepisu art. 37 § 2 Kpa, WINB, uznając skargę za zasadną, wyznaczył PINB dodatkowy 30-dniowy termin do załatwienia sprawy lokalizacji kiosku na granicy z posesją wnioskodawców. Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2007 roku PINB powiadomił p. D. o konieczności przedłużenia terminu załatwienia sprawy posadowienia kiosku z uwagi na duże obciążenie pracami wynikającymi z bieżących zadań. Jednocześnie nie określił terminu załatwienia sprawy. W dniu 4 stycznia 2007 roku pełnomocnik C. i R.D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność PINB w sprawie posadowienia kiosku i w sprawie wymiany okna, która to sprawa została wyłączona do załatwienia w odrębnym postępowaniu. Skarżący domagali się zobowiązania PINB do wydania decyzji w sprawie posadowienia kiosku w terminie zakreślonym przez Sąd. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wywodził, iż mimo odległego terminu wszczęcia postępowania w sprawie posadowienia kiosku i wielokrotnych skarg na bezczynność PINB, uznawanych przez WINB za uzasadnione postępowanie w pierwszej instancji nie zostało dotychczas zakończone, zaś skarżący są po raz kolejny informowani są o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. Wywodził, iż opieszałość organu nie może być tłumaczona nawałem pracy szczególnie w sytuacji gdy stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy nie jest skomplikowany. W odpowiedzi na skargę PINB nie zajął stanowiska procesowego, przedstawiając jedynie przebieg postępowania w sprawie i deklarując, iż rozstrzygnięcie sprawy w organie I instancji nastąpi do [...] maja 2007 roku. W dniu [...] maja PINB przekazał do wiadomości Sądu Administracyjnego postanowienie nr [...] z dnia [...] maja 2007 roku, wydane na podstawie przepisu art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakładające na M.N. obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni ekspertyzy technicznej kiosku typu P. Z uzasadnienia postępowania wynika iż żądana od inwestora ekspertyza jest niezbędna do dalszego postępowania naprawczego w trybie przepisu art. 51 Prawa budowlanego. W dniu 14 czerwca do Sądu wpłynął odpis pisma PINB z dnia [...] czerwca 2007 roku , skierowanego do WINB wskazujący na fakt zaskarżenia postanowienia z dnia [...] maja 2007 roku przez p. D. i M.N.. Na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 roku pełnomocnik C. i R.D. podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze i wnosił o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 800 złotych, co uzasadniał nakładem pracy poniesionym przy sporządzaniu skargi i udziałem w rozprawie sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej powoływanej jako ppsa skarga na bezczynnośc organu administracji publicznej przysługuje w wypadkach przewidzianych w pkt 1-4 § 2 art. 3 ustawy. Oznacza to, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa ( B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 378). Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Dla dopuszczalności skargi nie ma znaczenia z jakich powodów - zawinionych czy niezawinionych - określony akt (decyzja, postanowienie) nie został podjęty. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminów przewidzianych do załatwienia sprawy administracyjnej , określonych w przepisie art. 35 Kpa i , ewentualnie terminów przedłużonych na podstawie przepisu art. 36 Kpa . Przekroczenie tych terminów oznacza stan bezczynności organu podlegający zaskarżeniu do Sądu Administracyjnego. Wymogiem formalnym warunkującym dopuszczalność skargi, którego dopełnić musi wnoszący skargę na bezczynność jest wyczerpanie środka prawnego przewidzianego w art. 37 Kpa tj złożenie zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie administracji publicznej zachowań w postaci wydania aktu ( decyzji , postanowienia ) lub podjęcia czynności. Skarga może być wniesiona do Sądu aż do czasu załatwienia sprawy tj. wydania decyzji, postanowienia czy podjęcia czynności. Uznając skargę na bezczynność za uzasadnioną Sąd Administracyjny, stosownie do przepisu art. 149 ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Uwzględnienie skargi na bezczynność polega więc wyłącznie na zobowiązaniu organu administracji publicznej do wydania w określonym terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu bądź dokonanie czynności lub stwierdzenie albo uznanie uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wyrok uwzględniający skargę na bezczynność organu administracji publicznej nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności. Art. 149 ppsa nie określa kryteriów jakimi powinien kierować się Sąd Administracyjny określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, iż w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami o jakich mowa w art. 35 Kpa. Powinien kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy. Stosownie do przepisu art. 286 § 2 ppsa termin wyznaczony w wyroku przez Sąd organowi administracyjnemu do załatwienia sprawy liczy się od dnia doręczenia ( zwrotu ) organowi akt administracyjnych na podstawie których orzekał sąd ( art. 133 § 1 ppsa ). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż skarżący dochowali wymogów warunkujących dopuszczalność skargi, wyczerpując przed jej wniesieniem środek prawny w postaci złożenia zażalenia w trybie przepisu art. 37 Kpa , bo za takie zażalenie uznać należało skargę C. i R.D. z dnia [...] listopada 2006 roku, w wyniku której wydane zostało postanowienie WINB z dnia [...] listopada 2006 roku. Ze stanu faktycznego ustalonego na podstawie akt administracyjnych wynika w sposób oczywisty, iż sprawa posadowienia kiosku typu P nie została załatwiona w terminach ustawowych określonych w przepisie art. 35 Kpa, ani w terminie dodatkowo określonym przez organ wyższego stopnia w postanowieniu z dnia [...] listopada 2006 roku. Nie został też przez PINB dochowany termin jej rozstrzygnięcia ( do [...] maja 2007 roku ) zadeklarowany w odpowiedzi na skargę. Okoliczności te przesądzają o zasadności złożonej skargi. Z tych więc przyczyn Sąd nakazał PINB jako organowi dopuszczającemu się bezczynności wydanie decyzji w sprawie lokalizacji kiosku typu P w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu mu akt administracyjnych. Na określenie długości wyznaczonego terminu miał wpływ charakter sprawy. W sprawie wywołanej skargą na bezczynność Sąd nie dokonuje oceny zasadności i legalności czynności podejmowanych przez organ w postępowaniu administracyjnym , ale ogranicza się do ustalenia czy wystąpił stan bezczynności. Wskazać więc jedynie należy, ze wg stanu faktycznego ustalonego na dzień orzekania przez Sąd Administracyjny organ nadzoru budowlanego w istocie podjął jedynie działania kontrolne o jakich mowa w przepisach art. 81 a Prawa budowlanego, nakładając na inwestora jeden z obowiązków przewidzianych w przepisie art. 81 c. Działania te, jak wskazał organ w postanowieniu z dnia [...] maja 2007 roku, są niezbędne do dalszego postępowania "naprawczego" w trybie przepisu art. 51 Prawa budowlanego czyli doprowadzenia do stanu zgodności z prawem. Mając zatem na uwadze taki etap postępowania w sprawie posadowienia kiosku typu P Sąd uznał, iż wyznaczony organowi termin do załatwienia sprawy będzie terminem realnym i uwzględniającym specyfikę sprawy. Z tych przyczyn orzeczono jak w pkt I wyroku. O kosztach Sąd orzekł stosownie do przepisu art. 200 ppsa, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na rzecz strony wygrywającej proces Sąd zasadził poniesione koszty sądowe w postaci wpisu w kwocie 100 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 240 zł. Zgodnie bowiem z przepisem art. 205 § 2 ppsa do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie z przepisem § 18 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U z 2002 roku , Nr 163 poz. 1348 ze zm. ) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie innej niż wymieniona pod lit. a i b - 240 złotych. Stosownie zaś do § 2 ust. 1 Rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, Sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika skarżących przy sporządzaniu dwustronicowej skargi i związany z udziałem w rozprawie nie uzasadniał zasądzenia opłaty na poziomie wyższym niż stawka minimalna. Sam pełnomocnik wskazał zresztą w uzasadnieniu skargi, iż stan faktyczny i prawny sprawy nie jest skomplikowany. Z tych przyczyn Sąd orzekł o oddaleniu wniosku o zasądzenie kosztów ponad przyznaną kwotę 340 złotych .