II SAB/Go 5/11

Dnia 23 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Dnia 4 stycznia 2011 r. do Prokuratury Rejonowej wpłynęło pismo R.K., skierowane do Prokuratora Rejonowego i zatytułowane "Skarga na Zastępcę Prokuratora Rejonowego W.K.". W jego uzasadnieniu R.K. wniósł o udostępnienie informacji publicznej – żądanej we wcześniejszym piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. – poprzez udostępnienie dokumentów znajdujących się w aktach głównych oraz aktach podręcznych sprawy o sygn. [...] oraz o udostępnienie kserokopii dokumentów z tych akt, które wnioskodawca ewentualnie wskaże po zapoznaniu się z nimi. Zarzucił, iż udzielane na jego wnioski odpowiedzi stanowią bezprawną odmowę udostępnienia informacji publicznej, wynikającą z subiektywnego przekonania zastępcy Prokuratora Rejonowego prokuratora W.K. i niezgodną z ukształtowanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej orzecznictwem sądów administracyjnych. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. Prokurator Rejonowy, powołując się na art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przekazał pismo R.K. z dnia [...] stycznia 2011 r., według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. jako skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 lutego 2011 r. R.K. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie, czy jest to skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na pismo Prokuratora Rejonowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, czy też jest to skarga do Prokuratora Rejonowego jako przełożonego w trybie nadzoru służbowego na Zastępcę Prokuratora Rejonowego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia [...] lutego 2011r., R.K. oświadczył, że jego pismo z dnia [...] stycznia 2011r. nie jest skargą kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, lecz skargą powszechną skierowaną do Prokuratora Rejonowego na podległego mu prokuratora. Dodał, że przekazanie do sądu jego pisma jako rzekomej skargi na bezczynność stanowi nadużycie ze strony Prokuratora Rejonowego, który nie posiadał legitymacji czynnej do dokonania takiej czynności oraz nie posiadał także w tym momencie legitymacji biernej, bo faktycznie żadna skarga administracyjna nie istnieje. Takie postępowanie ze strony organu jawi się autorowi pisma jako wybieg formalny, aby odmówić udzielenia informacji publicznej R.K. podkreślił, że potrafi samodzielnie sporządzić i skierować do WSA merytoryczną skargę administracyjną oraz nie wykluczył, że w razie zaistnienia przesłanek ku temu taką skargę sporządzi. Wniósł jednocześnie o obciążenie Prokuratora Rejonowego kosztami zbędnych czynności wynikających z jego niechęci do prawidłowego załatwienia sprawy i poprzez próbę wyręczania się sądem administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie należało umorzyć. W myśl art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji gdy skarżący skutecznie cofnął skargę, w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania, a także gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiąca przesłankę do jego umorzenia, może mieć dwojaki charakter – pierwotny i wtórny. O ile bezprzedmiotowość wtórna jest wyraźnie (literalnie) wskazana w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to bezprzedmiotowość pierwotna nie została w tej ustawie uregulowana wprost. Jej wystąpienie oznacza jednak brak podstaw do działań sądu w sytuacji, w której bezprzedmiotowość pierwotna zachodzi. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. Termin "stało się" oznacza, iż do bezprzedmiotowości doszło w trakcie tego postępowania, choć wcześniej nie było ono bezprzedmiotowe ( por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt l FZ 438/09, Lex nr 582447). W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się bezprzedmiotowe w jego toku, ale pozostawało bezprzedmiotowe od samego początku – od momentu przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pisma R.K. z dnia [...] stycznia 2011 r. przez Prokuratora Rejonowego – jako skargi do sądu administracyjnego. Jak bowiem wynika z treści pisma procesowego R.K. z dnia [...] lutego 2011 r. jego zamiarem nie było wniesienie skargi do sądu administracyjnego, lecz złożenie skargi na działalność personalnie wskazanego prokuratora W.K. – zastępcę Prokuratora Rejonowego na sposób załatwiania składanych do Prokuratury wniosków, z zarzutem kierowania się przez niego okolicznościami pozamerytorycznymi. W ocenie Sądu, z uwagi na podniesione w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r. przez R.K. okoliczności oraz to, że przedmiotowe pismo zostało skierowane i zaadresowane do Prokuratora Rejonowego, organ ten powinien był w pierwszej kolejności wyjaśnić, przed przekazaniem go do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., charakter powyższego pisma, a nie samodzielnie – z pominięciem ustalenia rzeczywistej woli wnioskodawcy, (jak wynika z akt radcy prawnego z zawodu) dokonywać jego kwalifikacji jako skargi, rozpoznawanej w trybie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Zaniechanie przez Prokuratora Rejonowego wyjaśnienia rzeczywistego charakteru pisma R.K. z dnia [...] stycznia 2011 r. doprowadziło do sytuacji, iż do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przekazane zostało ono jako skarga, mimo iż nią nie jest. Okoliczność ta – wskutek zaniedbania Prokuratora Rejonowego – została wyjaśniona przez Sąd w toku czynności wstępnych podjętych po wpływie pisma. W ich rezultacie okazało się, iż w sprawie zachodzi pierwotna bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, uzasadniająca jego umorzenie. Postępowanie sądowoadministracyjne rządzi się bowiem zasadą dyspozytywności, co oznacza, iż dysponentem skargi jest skarżący, który może nie tylko skargę cofnąć, ale też – wiążąco dla Sądu – oświadczyć, iż pismo potraktowane przez organ administracji publicznej jako skarga i przekazane sądowi administracyjnemu, w istocie charakteru takiego nie posiada. Z uwagi na zaistniałe w sprawie okoliczności, zdaniem Sądu dodatkowo wskazać należy, iż zgodnie z § 394 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2010r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. Nr 49, poz. 296), wydanego na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (tj. Dz. U 2008 r. Nr 7, poz. 39 ze zm.). wpływające do prokuratury skargi i wnioski, o których mowa w art. 227 i 241 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) podlegają załatwieniu zgodnie z przepisami działu VIII tego kodeksu oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. Nr 5, poz. 46). Skargę na czynności lub zachowanie prokuratora rozpatruje jego bezpośredni przełożony, a skargę na pracownika prokuratury – jego przełożony (§ 395 rozporządzenia z dnia 24 czerwca 2010 r.). W związku z powyższym, odnosząc się do treści pisma R.K. z dnia [...] stycznia 2011 r., powinien być przez Prokuratora Rejonowego rozważony tryb skargowo-wnioskowy uregulowany w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Z omówionych powyżej przyczyn, stosownie do przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postępowanie podlegało umorzeniu.