II SAB/Go 51/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi F.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nielegalnego podłączenia podgrzewacza wody na paliwo stałe do przewodu kominowego I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania aktu w terminie 30 dni od daty doręczenia przez Sąd akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego F.M. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. F.M. pismem z [...] lipca 2013r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy dotyczącej montażu podgrzewacza na paliwo stałe, wnosząc o: 1. zobowiązanie PINB do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2. zobowiązanie PINB do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, 3. w przypadku uwzględnienia skargi orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo, że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu, 4. zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podano, iż skarżący pismem z [...] lutego 2012 r. poinformował zarządcę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] oraz nadzór budowlany o nielegalnym podłączeniu w lokalu mieszkalnym nr 3 podgrzewacza wody na paliwo stałe do przewodu kominowego zajętego przez kocioł centralnego ogrzewania skarżącego. Informacja ta została potwierdzona w protokole z inwentaryzacji przewodów kominowych nr [...] z [...] marca 2012r. Inwentaryzacja została przeprowadzona przez mistrza kominiarskiego na zlecenie zarządcy Wspólnoty. Skarżący wskazał, że na podstawie powziętej informacji PINB wszczął postępowanie i wydał [...] czerwca 2012 r. decyzję nr [...] nakazującą odłączenie podgrzewacza wody na paliwo stałe do przewodu kominowego. Właścicielka lokalu mieszkalnego nr 3 wniosła odwołanie od tej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB), który decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę PINB do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wskazał, że w zawiadomieniu z [...] listopada 2012 r. PINB poinformował strony o prawie do zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia oraz, że po tym terminie zostanie wydana decyzja kończąca postępowanie. Ponieważ w ciągu kolejnych 4 miesięcy wydanie decyzji przez PINB nie nastąpiło, skarżący, na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: K.p.a), wniósł do WINB zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. WINB uznał złożone zażalenie na bezczynność za zasadne i postanowieniem z [...] maja 2013 r. nr [...] wyznaczył PINB 30-dniowy termin na załatwienie sprawy. Skarżący podał, że PINB dotychczas nie wydał stosowanego aktu administracyjnego, co oznacza, że organ ten w dalszym ciągu pozostaje całkowicie bezczynny, naruszając tym samym art. 35 § 1 K.p.a, art. 35 § 3 K.p.a, który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą w art. 8 K.p.a oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 K.p.a. Za uzasadnione w związku z tym należy uznać zobowiązanie PINB do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, na podstawie art. 38 K.p.a. Odpowiadając na skargę PINB wyjaśnił, że w budynku wielorodzinnym zlokalizowanym na ul. [...] trwa długotrwały spór sąsiedzki wynikiem którego prowadzonych jest aż sześć postepowań administracyjnych, tj. dot. montażu podgrzewacza wody na paliwo stałe, w sprawie uszkodzonego komina dymnego, montażu kotła c.o na paliwo stałe, robót budowlanych – demontażu pionu kanalizacyjnego w lokalu nr 1, budowy budynku gospodarczego położonego przy ul. [...] oraz robót budowlanych polegających na powiększeniu otworu okiennego oraz montażu schodów zewnętrznych do lokalu nr 1. W związku z powyższym z uwagi na wykluczające się zeznania każdej ze stron oraz brak jakiejkolwiek dokumentacji obiektu przez właściciela i zarządcę budynku, uniemożliwia to organowi szybkie i jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego oraz faktycznie wykonanego zakresu robót budowlanych na które strony nie posiadają wymaganych pozwoleń i uzgodnień. PINB wskazał także, że z uwagi na zmiany w listopadzie 2012 r. osoby na stanowisku PINB oraz toczących się w tym okresie procedur odwoławczych związanych z przekazywaniem dokumentacji postępowań organom odwoławczym, nowy kierownik jednostki nie ma możliwości pełnego zapoznania się z aktami toczących się postępowań administracyjnych. Z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne w sprawie uszkodzonego komina dymnego, jednoznacznie zakończyć i orzec obowiązki strony organ będzie mógł dopiero po zakończeniu postępowania w którym organ nakazał stronom postępowania wykonanie określonych w decyzji z [...] stycznia 2013 r. znak: [...] czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na bezczynność PINB jest uzasadniona. Art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), przewiduje wniesienie skargi na bezczynność organów w wypadkach przewidzianych w pkt 1-4a. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 84). Jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego została zawarta w art. 7 K.p.a, zgodnie z którym organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Niewątpliwe zaś w słusznym interesie obywateli leży, by organy administracji publicznej działały wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do załatwienia sprawy, co nakazuje art. 12 § 1 K.p.a ustanawiający zasadę szybkości postępowania. W celu zapewnienia ochrony tej zasadzie ustawodawca ustanowił wymogi proceduralne, które należy dochować w przypadku, gdy dana sprawa nie może być załatwiona w ustawowym terminie. Należy tu wskazać przede wszystkim art. 35-38 K.p.a zawierające reguły postępowania w zakresie terminowości załatwiania spraw. Zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie PINB naruszył wyżej wskazane przepisy pozostając w bezczynności polegającej na niewydaniu w terminach przewidzianych przepisami, stosownego do rozstrzygnięcia sprawy aktu administracyjnego. Skoro bowiem został złożony przez skarżącego ([...] lutego 2012r.) wniosek (żądanie) wszczęcia postępowania i organ ten [...] kwietnia 2012 r. wszczął postępowanie w sprawie podłączenia podgrzewacza wody na paliwo stałe do przewodu kominowego, to powinien wydać akt administracyjny kończący postępowanie w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. W przypadku zaś niezałatwienia sprawy w terminie określonym w tym przepisie, PINB obowiązany był zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a). Wskazywana przez PINB wielość prowadzonych spraw, trudności w ustaleniu stanu faktycznego oraz zmiana na stanowisku PINB, nie mogą stanowić obiektywnej przeszkody do merytorycznego rozpoznania sprawy. To rzeczą organu jest tak zorganizować prowadzenie sprawy, by kwestie te nie stanowiły przeszkody do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie. Trudno też uznać, że ze sprawą podłączenia pogrzewacza wody na paliwo stałe do przewodu kominowego mogą mieć jakikolwiek związek roboty budowlane polegające na demontażu pionu kanalizacyjnego w lokalu nr 1, budowa budynku gospodarczego położonego przy ul. [...], czy też roboty budowlane polegające na powiększeniu otworu okiennego oraz montażu schodów zewnętrznych do lokalu nr 1. Jednocześnie jednak organowi nie można zarzucić braku woli i jakiejkolwiek aktywności w rozpoznaniu sprawy, gdyż z przebiegu czynności wynika, iż organ podjął szereg czynności zmierzających do załatwienia sprawy, co zmniejsza w kontrolowanej sprawie jego winę i skutkuje brakiem podstaw do stwierdzenia, że okoliczności związane z bezczynnością były tego rodzaju, aby można je zakwalifikować jako naruszenie prawa w stopniu rażącym. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku. W związku z powyższym Sąd uznając, że PINB, będąc zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego, pozostawał w bezczynności, orzekł jak pkt I w sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Odnosząc się zaś do żądania skargi dotyczącego zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających w przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem brak jest podstawy prawnej do orzekania przez sąd w zakresie wnioskowanym przez skarżącego co do zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie.