II SAB/Go 56/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Starosty w przedmiocie zmian gruntowych oraz granic działki p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 14 grudnia 2011 r. odrzucił skargę R.K. na bezczynność Starosty w przedmiocie zmian gruntowych oraz granic działki. 19 stycznia 2012 r. wpłynęła do sądu skarga kasacyjna złożona przez pełnomocnika skarżącego od powyższego postanowienia wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że wraz z żoną z tytułu świadczeń emerytalnych dysponuje dochodem w wysokości 1.790 zł. Skarżący przedstawił wydatki związane z eksploatacją domu (energia elektryczna -140 zł, woda - 140 zł, nieczystości 85 zł). R.K. oświadczył, że ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw (742 zł). Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy podnieść, iż miesięczny dochód R.K. i jego żony z tytułu świadczeń emerytalnych wynosi 1.743,04 zł (netto). Nie można pominąć, że z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw (746,61 zł – faktura z dnia 8 grudnia 2011 r. ). Nie ma również racjonalnych podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącego odnośnie braku oszczędności. W świetle zasad doświadczenia życiowego w pełni uprawniony jest zatem wniosek, że środki pieniężne posiadane przez skarżącego i jego żonę pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych. W konkluzji należy stwierdzić, że R.K. wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.