II SAB/Go 57/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D.B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wniosku o udzielenie pomocy prawnej w sporządzeniu skarg kasacyjnych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o: ,,dotację celem wynajęcia radcy prawnego lub adwokata", który sporządzi skargi kasacyjne od postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 27 lipca 2011 r. (sygn. akt II SA/Go 532/11, sygn. akt II SA/Go 515/11). Do pisma załączone zostały odpisy w/w postanowień. Dodatkowo wnioskodawczyni wyraziła niezadowolenie z uzyskiwanej przez nią dotychczas nieodpłatnej pomocy prawnej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało D.B., że nie jest organem właściwym w sprawie jej wniosku o udzielenie pomocy prawnej sporządzeniu skargi kasacyjnej na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Jednocześnie organ pouczył wnioskodawczynię, iż zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o udzielenie pomocy prawnej winien zostać złożony bezpośrednio do sądu na odrębnym formularzu oraz że innej formy pomocy prawnej nie przewiduje żaden przepis. Następnie pismem z dnia [...] września 2011 r. nr [...],w związku z wnioskiem D.B. z dnia [...] września 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy o pomoc prawną, organ poinformował wnioskodawczynię, iż jej pismo nie stanowi odwołania od decyzji, a zatem brak podstaw do jego rozpoznania przez Kolegium. SKO wskazało ponadto, iż nie zajmuje się poradnictwem prawnym i wyjaśnianiem treści przepisów. Jednocześnie organ ponownie poinformował stronę o możliwości złożenia do sądu stosownego wniosku o udzielenie pomocy prawnej na odrębnym formularzu. Pismem z dnia [...] października 2010r. D.B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. za pośrednictwem SKO skargę m.in. w sprawie co do której organ udzielił jej wyjaśnień pismem z dnia [...] września 2011 r. Na podstawie zarządzenia z dnia 24 listopada 2011r. w/w skarga została zarejestrowana jako skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wniosku o udzielenie pomocy prawnej w sporządzeniu skarg kasacyjnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując na dotychczasowy przebieg postępowania i tłumacząc, że wielokrotne pisma skarżącej zawierają różnorakie żądania o podobnej treści i z tego powodu organ zmuszony jest sam interpretować roszczenia strony i rozdzielać wniosek strony wśród różnych organów właściwych do rozpatrzenia sprawy oraz że taki stan rzeczy może powodować niezrozumienie istoty żądania przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd obowiązany jest zbadać legitymację skargową, dochowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim obowiązany jest dokonać oceny dopuszczalności skargi. Zakres stosowania środków określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a." jest dopuszczalny tylko w sprawach skarg objętych kognicją sądu administracyjnego. Granice właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych określone zostały w art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie stanowiła skarga D.B. na bezczynność organu tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wniosku o udzielenie pomocy prawnej w sporządzeniu skarg kasacyjnych. Podkreślić należy, iż za dopuszczalną uznać można jedynie skargę na bezczynność, która dotyczy konkretnego postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie, w której to sprawie organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania jednego z rozstrzygnięć określonych enumeratywnie w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. tj. decyzji administracyjnej, postanowienia na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innego niż określonego w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w indywidualnych sprawach. Tylko w odniesieniu do takich skarg, zgodnie z art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność może organ zobowiązać do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z treści pisma z dnia [...] sierpnia 2011 r. skierowanego przez skarżącą do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, iż domaga się ona skorzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej w celu sporządzenia indywidualnie oznaczonych skarg kasacyjnych od postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., załączonych do w/w pisma. W tym miejscu wskazać należy, iż tego rodzaju bezpłatna pomoc prawna w odniesieniu do postępowania przed sądami administracyjnymi określana jako prawo pomocy znajduje swoje kompleksowe uregulowanie na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – art. 243-263. Uznać należy, iż przyznana stronie w w/w trybie nieodpłatna pomoc prawna stanowi zasadniczy instrument realizacji instytucji pomocy i prawa do sądu dla podmiotów, które nie są w stanie uiścić kosztów sądowych lub sfinansować ze środków własnych profesjonalnej obsługi prawnej. Pomoc prawna jako rozwiązanie kompleksowe finansowana jest przez Skarb Państwa, a o jej przyznaniu na urzędowo określonych formularzach strona zwraca się każdorazowo do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy (art. 254-257 p.p.s.a.). Skoro z treści pisma skarżącej z dnia [...] sierpnia 2011 r. wynika, iż niezbędna jest jej nieodpłatna pomoc prawna w zakresie sporządzenia skarg kasacyjnych od konkretnie oznaczonych postanowień wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., a zatem w odniesieniu do spraw sądowoadministracyjnych będących w toku, brak było podstaw do uznania w/w pisma skarżącej za wniosek o przyznanie pomocy społecznej i rozpoznania go w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie pismem o charakterze informacyjnym z dnia [...] sierpnia 2011 r. udzielając skarżącej odpowiedzi na pismo z dnia [...] sierpnia 2011 r. poinformowało ją, iż nie jest organem właściwym do rozpatrzenia w/w wniosku oraz, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi winna ona złożyć wniosek o udzielenie prawa pomocy bezpośrednio do tutejszego sądu z zastosowaniem odpowiedniego formularza urzędowego. Na marginesie odnosząc się do wywodów skarżącej zawartych w piśmie z [...] sierpnia 2011r. wskazać należy, iż instytucja prawa pomocy uregulowana w p.p.s.a. służyć ma zapewnieniu profesjonalnej pomocy prawnej osobom pozostającym w trudnej sytuacji finansowej. Zapewnienie pomocy prawnej nie zawsze, wbrew oczekiwaniu skarżącej, prowadzi do uzyskania żądanego przez nią rezultatu w postaci uzyskania świadczeń z pomocy społecznej w oczekiwanej przez wnioskodawcę wysokości. Pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego przez sąd prawa pomocy na podstawie posiadanej wiedzy i znajomości przepisów prawa ocenić ma prawidłowość rozstrzygnięcia sądu i istnienie ewentualnych podstaw do wywiedzenia środka zaskarżenia (np. skargi kasacyjnej). W braku takich podstaw sporządza opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Reasumując uznać należało, iż wniosek skarżącej z dnia [...] sierpnia 2011 r. z uwagi na treść żądania w nim zawartego nie wszczął postępowania administracyjnego, które stanowiłoby sprawę administracyjną załatwianą w jednej z form wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, a zatem w konsekwencji brak jego merytorycznego rozpoznania przez zaskarżony organ nie stanowi bezczynności o jakiej stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.