II SAB/Go 57/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. (data wpływu do Urzędu Miasta – 27 listopada 2023 r.) C.P. (dalej jako skarżący) złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jak SKO), od decyzji Burmistrza z dnia [...] r., nr [...] o odmowie ustalenia na rzecz C.P. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zabudowy mieszkaniowej przewidzianej dla realizacji na działce nr [...] Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. Burmistrz przekazał odwołanie do organu II instancji. W dniu [...] marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , w wyniku rozpatrzenia odwołania C.P., wydało decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Odpisy w/w decyzji wysłane zostały przez SKO stronom w dniu 6 maja 2024r. (adnotacja na decyzji, w aktach administracyjnych brak zwrotnego potwierdzenia odbioru). Pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – 24 kwietnia 2024 r. – k. 13 akt sądowych) C.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na bezczynność SKO w zakresie rozpatrzenia jego odwołania z [...] listopada 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na brak wniesienia przed złożeniem skargi wymaganego ponaglenia. SKO dodatkowo poinformowało o rozpoznaniu odwołania strony i wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2024 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 maja 2024r. skarżący został wezwany do wykazania w terminie siedmiu dni czy przed wniesieniem do Sądu przedmiotowej skargi na bezczynność wyczerpał tryb określony w art. 37 § 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako k.p.a.) tj. czy wniósł do SKO ponaglenie na niezałatwienie przez Kolegium sprawy oraz do nadesłania kopii wniesionego ponaglenia – pod rygorem przyjęcia, iż ponaglenie nie zostało przez skarżącego wniesione. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r. poinformował, iż nie wysyłał do SKO ponaglenia przed wniesieniem skargi do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.), Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W związku z powyższym w przypadku wniesienia skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§2). Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Na podstawie powyższego artykułu k.p.a. stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność). Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1) lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z powołanych powyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Stanowisko takie jest prezentowane w orzecznictwie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienie NSA z dnia 8 lutego 2021 r., dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzecznia.nsa.gov.pl). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność SKO w przedmiocie rozpatrzenia jego odwołania nie dopełnił obowiązku uprzedniego wystąpienia z ponagleniem, co słusznie podnosi również organ w odpowiedzi na skargę. Powyższe potwierdził także sam skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2024 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu. Mając zatem na uwadze, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, a tym samym nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi do sądu, skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Jedynie na marginesie Sąd dodaje, iż przedmiotowa skarga wniesiona została w dniu 24 kwietnia 2024 r., podczas gdy w dniu [...] marca 2024 r. SKO wydało w wyniku rozpatrzenia odwołania strony decyzję. W takiej sytuacji przyjmuje się, że zarzucany stan bezczynności ustał, a więc z uwagi na wykładnię art. 53 ust. 2b p.p.s.a. przyjętą w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzającą, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny, skarga podlegałaby odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przy czym na gruncie przedmiotowej sprawy zwrócić należałoby uwagę, iż w istocie odpisy decyzji z dnia [...] marca 2024 r. wysłane zostały stronom dopiero w dniu 6 maja 2024 r., a zatem skarżącemu w dacie wniesienia skargi nie została jeszcze doręczona decyzja SKO z [...] marca 2024 r. W orzecznictwie zaś przyjmuje się, że skutki materialnoprawne oraz procesowe w postaci wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji administracyjnej związane są z prawidłowym doręczeniem (ogłoszeniem) jej stronie, co wynika z art. 110 k.p.a. Decyzja jako indywidualny akt administracyjny zewnętrzny, skierowany do konkretnego adresata – musi być zakomunikowana temu adresatowi w formie określonej przepisami prawa. Byt prawny decyzji rozpoczyna się więc od ujawnienia woli organu na zewnątrz przez skuteczne doręczenie. Nie można automatycznie przyjmować, że sporządzenie decyzji jest równoznaczne z wprowadzeniem tego aktu do obrotu prawnego. Zatem dla oceny zaistnienia bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji znaczenie ma nie tylko data sporządzenia tego aktu – w niniejszej sprawie 8 listopada 2023 r., ale też data wysłania i doręczenia go stronie postępowania – 27 oraz 30 listopada 2023 r. (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2019 r., II OSK 641/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów okoliczność wydania przez SKO decyzji [...] marca 2024 r. nie mogła stanowić w przedmiotowej sprawie podstawy do uznania skargi za niedopuszczalną, a wyłączną przesłanką stwierdzenia niedopuszczalności skargi pozostało niezłożenie przez skarżącego ponaglenia do SKO przed wniesieniem przedmiotowej skargi do tutejszego Sądu.