II SAB/Go 6/11

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-03-23

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony wobec osoby zwolnionej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1a p.p.s.a.?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie przysługuje osobie, która z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia tych kosztów. Jednakże prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
G.D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację rodzinną, w tym utrzymanie trójki dzieci i chorego męża oraz brak dochodów poza zapomogami doraźnymi. Skarżąca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a jej rodzina utrzymuje się ze świadczeń rodzinnych i pomocy społecznej. Nie posiada wartościowych ruchomości ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono adwokata jako pełnomocnika skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Burmistrza w przedmiocie przekazania odwołania organowi drugiej instancji postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. 15 marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek G.D. o przyznania prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od koszów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że posiada na utrzymaniu trójkę dzieci i chorego męża. G.D. oświadczyła, że utrzymuje się z zapomóg doraźnych. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony, już z tej tylko przyczyny, że G.D. z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia tychże kosztów (art. 239 pkt 1 a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne, korzystające z pomocy społecznej czy otrzymujące bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W świetle przedstawionych przez G.D. faktów należy uznać, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Zważyć bowiem trzeba, że skarżąca posiada na utrzymaniu trójkę dzieci i męża. G.D. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Z akt administracyjnych wynika, że rodzina skarżącej utrzymuje się ze świadczeń rodzinnych i zasiłków z pomocy społecznej. Nadto z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada wartościowych rzeczy ruchomych ani oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej odnośnie sytuacji majątkowej jej rodziny. Uzasadniona jest zatem teza, że G.D. nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło