II SAB/Go 73/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt II SAB/Go 73/16 o odrzuceniu skargi kasacyjnej złożonej przez H.Ż. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 sierpnia 2016r. sygn. akt II SAB/Go 73/16 o odrzuceniu skargi H.Ż. na bezczynność Starosty w przedmiocie wymiany prawa jazdy postanawia: odrzucić zażalenie. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Go 73/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę H.Ż. wniesioną na bezczynność Starosty w przedmiocie wymiany prawa jazdy. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 2 września 2016 r., wraz z pouczeniem o prawie, terminie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej i stało się prawomocne dnia 4 października 2016 r. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę kasacyjną H.Ż. wniesioną od powyższego postanowienia z dnia 26 sierpnia 2016 r . Postanowienie z dnia 22 lutego 2017 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 lutego 2017 r. Wraz z doręczeniem postanowienia pouczono skarżącego o prawie i trybie wniesienia zażalenia na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dnia 31 marca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny nadał w urzędzie pocztowym do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniesione przez H.Ż. bezpośrednio do tego sądu zażalenie na postanowienie z dnia 22 lutego 2017 r. Jak wynika z treści pisma NSA z dnia 29 marca 2017 r. informacja o przekazaniu tego zażalenia wg właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zostało przesłane do wiadomości skarżącemu. W dniu 4 kwietnia 2017r. (data nadania na poczcie) H.Ż. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pismo z dnia [...] kwietnia 2017 r. zawierające żądanie natychmiastowego przekazania powyższego zażalenia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. W myśl art. 177 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie. Zgodnie natomiast z art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest odrzucić na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu. Jednocześnie wskazać należy, że dla oceny dochowania terminu do wniesienia zażalenia miarodajna jest data nadania przesyłki na adres właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, czyli tego, który wydał zaskarżone orzeczenie. To oznacza, że w sytuacji, gdy zażalenie zostało wniesione bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pominięciem właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, datą wniesienia zażalenia będzie data jego przekazania przez NSA do tego sądu właściwego. W niniejszej sprawie postanowienie z dnia 22 lutego 2017 r. zostało skarżącemu doręczone w dniu 27 lutego 2017 r., co oznacza, że termin do wniesienia zażalenia upłynął dla strony w dniu 6 marca 2017 r. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny przekazał (w znaczeniu: "nadał na poczcie") do tut. Sądu wniesione bezpośrednio do niego zażalenie H.Ż. w dniu 31 marca 2017 r. Tym samy zażalenie to uznać należy za wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, a w konsekwencji Sąd zobowiązany był do jego odrzucenia. Nadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 194 § 4 w zw. z art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, ewentualnie także przez sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka, i w szczególnych przypadkach doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami i rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej. Sporządzenie zażalenia przez osobę, która nie należy do kręgu wyżej wymienionych osób uprawnionych do sporządzenia tego środka zażalenia jest brakiem formalnym, który nie podlega sanowaniu, tzn. nie podlega uzupełnieniu i podobnie jak uchybienie terminu do jego wniesienia, obliguje Sąd do odrzucenia tego zażalenia na podstawie art. 178 w z w. art. 197 § 2 p.p.s.a. Zatem w niniejszej sprawie zaistniały dwie odrębne i niezależne podstawy do odrzucenia wniesionego przez H.Ż. zażalenia na postanowienie z dnia 22 lutego 2017 r. W kontekście złożonego dnia 4 kwietnia 2017 r. żądania natychmiastowego przekazania z powrotem zażalenia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wyjaśnić jedynie należy, że sądy administracyjne, w tym zarówno Naczelny Sąd Administracyjny jak również wojewódzkie sądy administracyjne, działają na podstawie przepisów prawa i tylko w jego granicach. Zasady postępowania sądów administracyjnych określają m. in. przepisy p.p.s.a. Ustawa ta reguluje m. in. tryb ( w tym formę, sposób wniesienia) i termin w jakim wnieść należy zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Określa ona także konsekwencje niedochowania tak określonego trybu postępowania. Są to przy tym przepisy, które bezwzględnie wiążą zarówno stronę korzystającą z prawa do wniesienia zażalenia, jak również sądy administracyjne obu instancji, co oznacza, że ani strona ani sądy nie mogą dowolnie decydować o tym kiedy i do którego sądu zażalenie może być złożone, i z pominięciem określonej przepisami prawa procedury rozpoznać wniesiony z uchybieniem przepisów prawa środek odwoławczy. Strona chcąc skutecznie wnieść środek odwoławczy, jak na przykład zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, może tego dokonać w nieprzekraczalnym terminie 7 dni, liczonych od dnia doręczenia jej postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, przy czym wprawdzie docelowo środek ten skierowany jest do Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz strona musi wnieść go w tym terminie do wojewódzkiego sądu administracyjnego który wydał kwestionowane postanowienie i musi on spełniać określone przez art. 194 § 4 p.p.s.a. wymogi formalne (czyli zostać sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego, lub inną uprawnioną osobę). Dopiero spełnienie tak określonych warunków – co do zasady - stanowi podstawę do przekazania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wniesionego zażalenia celem jego merytorycznego rozpatrzenia. Powyższe w istocie zdecydowało o przekazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia H.Ż. z dnia 22 marca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W zaistniałych okolicznościach, wobec stwierdzenia podstaw do odrzucenia powyższego zażalenia, brak jest podstaw prawnych do uczynienia zadość żądaniu strony zawartemu w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. Raz jeszcze podkreślić należy, że w przypadku ziszczenia się przesłanek odrzucenia zażalenia ( jak np. wniesienie tego zażalenia z uchybieniem terminu), wojewódzki sąd administracyjny nie ma swobody oceny tych okoliczności i możliwości – wbrew przepisom prawa obligującym go do odrzucenia zażalenia– przekazania zażalenia sądowi odwoławczemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny raz jeszcze wyjaśnia, że odrzucenie uprzednio wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność Starosty w przedmiocie wymiany prawa jazdy (postanowieniem z dnia z dnia 26 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Go 73/16) nie zamyka skarżącemu H.Ż. drogi do ponownego – skutecznego - wniesienia skargi na bezczynność Starosty w przedmiocie wymiany prawa jazdy. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi – co sąd wyjaśnia w kontekście postanowienia z dnia z dnia 26 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Go 73/16 – jest jednakże m. in. wykazanie, iż przed wniesieniem skargi złożył on do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenia w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) na niezałatwienie sprawy w terminie, co nastąpić może np. przez przedłożenie Sądowi kopii zażalenia wraz z prezentatą potwierdzającą jego wpływ do właściwego organu, bądź z dowodem jego doręczenia temu organowi, bądź też oryginału lub odpisu odpowiedzi udzielonej przez ten organ w wyniku rozpatrzenia złożonego zażalenia. Wynika to z faktu, że w przypadku skargi na bezczynność organu, przed jej wniesieniem do Sądu strona winna wyczerpać środek prawny określony w art. 37, zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa służy kwestionowaniu przekroczenia maksymalnego ustawowego terminu załatwienia sprawy przez organ administracyjny. Wynika z tego, że jeżeli skarżący złożył faktycznie stosowne zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. do właściwego organu, lub je złoży, po dokonaniu tej czynności, może ponownie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, załączając do niej dowód dokonania tej czynności. Odrzucenia skargi H.Ż. na bezczynność Starosty w przedmiocie wymiany prawa jazdy (postanowieniem z dnia z dnia 26 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Go 73/16) dokonano z uwagi na fakt, iż nie udzielił on w wyznaczonym przez sąd terminie odpowiedzi na wezwanie o wykazanie, że przed wniesieniem skargi skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. Jak skarżący sam oświadczył w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. zażalenia takiego nie składał. Tymczasem jak Sąd już wskazał powyżej, wniesienie takiego zażalenia otworzy skarżącemu drogę do wniesienia skargi na bezczynność Starosty w przedmiocie wymiany prawa jazdy. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 178 w zw. art. 194 § 2 i art. 177 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 178 w zw. art. 194 § 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.