II SAB/Go 80/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi H.W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nieprzeprowadzenia postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania aktu w przedmiocie wniosku skarżącej H.W. z dnia [...] r. w terminie 60 dni od dnia otrzymania przez organ akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia Sądu, II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2007 r. małżonkowie H. i W.W. wystąpili do Wydziału Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego o nakazanie rozbiórki zabudowy, jakiej bracia R. i M.R. dokonali na zapleczu budynku przy ulicy [...]. W ich ocenie zabudowa ta została dokonana bez pozwolenia i wymaganych dokumentów, a nadto utrudnia im zamieszkiwanie w lokalu nr 4. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] zastępca Naczelnika Wydziału Administracji Budowlanej na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał wniosek małżonków W. według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta podkreślając w uzasadnieniu, iż dotyczy on stanu technicznego oraz utrzymania obiektu położonego na zapleczu budynku mieszkalnego w należytym stanie technicznym. Na skutek wniesionego zażalenia na to postanowienie - w którym skarżący jeszcze raz podkreślili, iż wybudowane zadaszenie podwórka nastąpiło bez zezwolenia i projektu technicznego a nadto bez zgody wspólnoty mieszkaniowej -Wojewoda postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Na skutek bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta przez okres 2 lat i na skutek zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ wyższego stopnia, wydał postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...], w którym wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta 60-dniowy termin do załatwienia powyższej sprawy licząc od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, to jest od dnia [...] sierpnia 2009 r. Wobec niewydania w przedmiotowej sprawie decyzji przez organ administracji publicznej H.W. wniosła skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. W skardze swojej domagała się przeprowadzenia postępowania administracyjnego i nakazanie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie rozbiórki wybudowanego bez zezwolenia zadaszenia podwórka i wraz z umieszczonymi klimatyzatorami przy jej lokalu nr 4 przy ulicy [...]. W uzasadnieniu skargi podała iż organ od prawie 3 lat od zgłoszenia nie przeprowadził skutecznego postępowania i nie wydał decyzji administracyjnej co do zabudowy jakie dokonali od strony podwórka posesji nr [...] M. i R.R.. Umieszczone pod jej oknami zadaszenia podwórka wraz z klimatyzatorami utrudnia jej korzystanie ze swojego lokalu, zaśmieca i zanieczyszcza powietrze i utrudnia jego wietrzenie. Mimo wielokrotnych skarg, ponagleń i zażaleń, a nadto zobowiązania organu przez organ wyższego stopnia do załatwienia sprawy zgodnie z prawem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta nic w sprawie nie zrobił, stąd skarga do sądu stała się koniecznością. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, iż z uwagi na sprzeczności przy ustalaniu stanu faktycznego oraz braki w materiale dowodowym utrudnione było wyjaśnienie sprawy. Ostatecznie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, iż faktycznie roboty budowlane przeprowadzono w warunkach samowoli budowlanej i zamierza podjąć postępowanie naprawcze w trybie ustawy prawo budowlane z 1994 r. Podejmując dalsze czynności ustalił, iż właścicielem spornej działki nie są M. i R.R. lecz Miasto. Stąd też postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] organ umorzył wobec nich postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga okazała się zasadna, albowiem w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie niewątpliwie wystąpiła rażąca bezczynność organu. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce, gdy organ pomimo ustawowego obowiązku podjęcia w indywidualnej sprawie określonej czynności, nie podejmuje jej w ustalonym przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego terminie. Z bezczynnością organu mamy także do czynienia wówczas - tak jak w niniejszej sprawie - gdy organ wprawdzie podejmuje czynności, lecz nie kończy swojego postępowania wydaniem decyzji administracyjnej, postanowieniem czy też innym aktem. Zauważyć należy, iż kognicji sądu administracyjnego podlega bezczynność organu w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1 - 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc w sytuacji, gdy organ wbrew obowiązkowi wynikającymi z prawa materialnego właściwego dla przedmiotu prowadzonej sprawy nie wydaje decyzji administracyjnej. Z treści art. 104 k.p.a. wynika bowiem, że co do zasady sprawa administracyjna kończy się wydaniem decyzji. W przedmiotowej sprawie, jak od trzech lat stwierdzała strona w różnych pismach począwszy od swojego wniosku z 2007 r. poprzez skargi i zażalenia, a co wreszcie w odpowiedzi na skargę przyznał sam organ, mamy do czynienia samowolą budowlaną. Problem samowoli budowlanej, jej definicji i sposobu postępowania organu nadzoru budowlanego rozstrzyga prawo budowlane - czyli ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U.z2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Ustawodawca w art. 48 i następnych prawa budowlanego, uznając samowolę budowlaną za zjawisko wysoce negatywne, wymagające działań represyjno-restrykcyjnych, daje także w takich sprawach organom nadzoru budowlanego skalę możliwości rozstrzygnięcia, począwszy od rozbiórki obiektu budowlanego, ale dopuszcza także możliwość legalizacji obiektu wzniesionego wprawdzie bez pozwolenia, lecz zgodnie z przepisami i regułami sztuki budowlanej. To do organów nadzoru budowlanego należy przeprowadzenie w tej mierze postępowania administracyjnego i wybór takiego rozstrzygnięcia w sprawie, które odpowiada literze prawa i zakończenie tego postępowania aktem administracyjnym zgodnie z art. 104 k.p.a. rozstrzygając sprawę co do jej istoty. W sprawie będącej przedmiotem rozpatrywania przez Sąd organ - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta prowadził postępowanie nieudolnie i nieprofesjonalnie. Dopiero po trzech latach ustalił jedynie właściciela nieruchomości oraz sam fakt samowoli i nie zakończył postępowania wydaniem decyzji. Takie postępowanie należało ocenić jako wysoce naganne i sprzeczne nie tylko z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącymi terminów załatwiania spraw, ale także z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7, 8 i 12 k.p.a. Organ postępował wbrew zasadzie prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i szybkości postępowania. Ocena tego postępowania winna być przedmiotem rozpatrzenia przez organ wyższego stopnia na podstawie art. 37 i 38 k.p.a. Biorąc te wszystkie okoliczności pod uwagę, Sąd na mocy art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta do wydania aktu w przedmiocie wniosku skarżącej H.W. z dnia [...] lutego 2007 r. w terminie 60 dni od dnia otrzymania przez organ akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia Sądu. O kosztach Sąd orzekł na zasadach art. 200 wyżej cytowanej ustawy.