II SAB/Go 88/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2010 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru w przedmiocie stanu technicznego obiektu garażowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 grudnia 2009 r., J.G. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. 18 stycznia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku J.G. podał, że wraz z żoną z tytuł emerytur osiągają dochód w wysokości 4.030 zł (netto). Skarżący wskazał, że jego żona leczy się w Klinice Onkologicznej i z tego tytułu wydatki wynoszą około 500-800 zł miesięcznie. W uzupełnieniu złożonego wniosku J.G. przedłożył wyciąg z rachunku bankowego. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. -dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Należy wskazać skarżącej, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby zachodziły okoliczności przemawiające za przyznaniem J.G. prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy wskazać, że wpis od skargi jest niski (100 zł), a skarżący wraz z żoną dysponują miesięcznie dochodem w wysokości 4.030 zł (netto). Nadto nie negując ponoszonych wydatków związanych z eksploatacją mieszkania, kosztami leczenia żony, należy wskazać, że skarżący posiada oszczędności. Zważyć również trzeba, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika bowiem, że J.G. dysponuje środkami pieniężnymi w wysokości około 7.000 zł. W literaturze trafnie zwrócono uwagę, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Reasumując należy uznać, że wniosek J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.