II SAB/Go 89/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie uwzględnienia uwag do projektu ogólnego gminy postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim stronie skarżącej K. S. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. K. S., reprezentowany przez B. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynność Burmistrz [...] w zakresie rozpoznania jego wniosku z [...] września 2025 r. o uwzględnienie uwag do projektu ogólnego gminy dotyczącego działki skarżącego o nr ewid. [...], położonej w obrębie [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Podkreślenia wymaga, że w każdej sprawie wniesionej do sądu administracyjnego merytoryczne rozpoznanie skargi musi zostać poprzedzone zbadaniem dopuszczalności wniesionego środka prawnego. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego albo gdy skarga została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538, dalej: u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich (art. 101a ust. 1 u.s.g.). Z treści złożonej w niniejszej sprawie skargi wynika, że skarżący dopatruje się bezczynności Burmistrza [...] w zakresie rozpoznania jego wniosku z [...] września 2025 r. o uwzględnienie uwag do projektu ogólnego gminy dotyczącego działki skarżącego o nr ewid. [...], położonej w obrębie [...] Wniesioną w niniejszej sprawie skargę należy oprzeć właśnie na cytowanym wyżej przepisie art. 101a u.s.g. Stanowi zatem specyficzną skargę na bezczynność organu gminy, niezależną od skargi na bezczynność określonej w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., która to skarga nie przysługuje w przypadku aktów prawa miejscowego. Regulacja zawarta w art. 101a u.s.g. będzie miała zastosowanie w tych przypadkach, gdy odpowiedni przepis nakłada na organ gminy obowiązek podjęcia określonej uchwały z zakresu administracji publicznej. Uwzględnienie skargi na podstawie wymienionego przepisu wymaga ujawnienia unormowania, z którego wynika obowiązek uchwałodawczy organów samorządu i równoczesnego wykazania związku przyczynowego między bezczynnością organów gminy w wykonywaniu tych czynności, a naruszeniem interesu prawnego czy uprawnienia skarżącego. Składający skargę w tym trybie skarżący musi wskazać na normę materialnego prawa administracyjnego, z którego swój interes prawny wywodzi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 23 maja 2017 r., II OSK 2435/15; 19 grudnia 2018 r., I OSK 1665/18; 19 października 2017 r., II GSK 1747/17 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podmiotem legitymowanym do wniesienia skargi będzie więc każdy, kto może wykazać, że w wyniku bezczynności organu gminy albo w wyniku podjęcia przez organ gminy czynności prawnej lub faktycznej został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. Natomiast przedmiotem skargi objęte są czynności prawne lub faktyczne z zakresu administracji publicznej, nakazane prawem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2022 r., II GSK 552/22). Przy czym bezczynność organu gminy może polegać po pierwsze - na niewykonywaniu przez organ gminy czynności nakazanych przez prawo, co może przejawiać się albo w niepodjęciu czynności w ogóle, albo też w zaniechaniu jej wykonywania, w całości lub części, i po drugie - na podejmowaniu przez organ gminy czynności prawnych lub faktycznych naruszających prawa osób trzecich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2021 r., I GSK 834/21, CBOSA). W toku procedury planistycznej, właściwe organy mają obowiązek zapewnienia zasady partycypacji społeczeństwa, która polega m.in. na umożliwieniu udziału interesariuszom planowania i zagospodarowania przestrzennego w przygotowaniu aktów planowania przestrzennego, w tym wypowiadania się, składania wniosków lub uczestnictwa w konsultacjach społecznych (art. 8e ust. 1 pkt 1 ustawy 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, obecnie tj. Dz. U z 2026 r. poz. 538 ze zm., dalej jako u.p.z.p.). W aktualnym stanie prawnym propozycja rozpatrzenia wniosków do projektu aktu planowania przestrzennego i uwag zgłoszonych w ramach konsultacji społecznych nie podlega jednakże zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o czym stanowi wprost art. 8l u.p.z.p. Uwagi do projektu planu mają więc znaczenie wyłącznie z punktu widzenia realizacji zasady partycypacji społeczeństwa w toku procedury planistycznej, a sposób ich rozstrzygnięcia nie determinuje w żaden sposób prawa osoby mającej interes prawny do zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały w sprawie przyjęcia planu miejscowego. W szczególności, obowiązujące przepisy nie ograniczają prawa do zaskarżenia planu miejscowego do kwestii podniesionych w uwagach do projektu planu (zob. art. 101 u.s.g. w zw. z art. 57 § 1 pkt 3 w zw. z art. 147 p.p.s.a.; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 2727/22, CBOSA). Skoro obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości zaskarżenia propozycji rozpatrzenia wniosków do projektu aktu planowania przestrzennego i uwag zgłoszonych w ramach konsultacji społecznych, to tym bardziej niedopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność organu samorządu terytorialnego w tym zakresie (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 1 września 2025 r., II SAB/Wr 1075/25, CBOSA). Możliwość wniesienia skargi, o jakiej mowa w art. 101a u.s.g., została bowiem powiązana z sytuacją, w której organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Tymczasem w niniejszej sprawie organ ani nie był zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego od skargi (pkt 2 sentencji postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym z urzędu zwraca się stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. .