II SO/Go 11/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.W. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Dnia 14 września 2015 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek S.W. o przyznanie prawa pomocy założony na urzędowym formularzu PPF. Pismem z dnia [...] października 2015 r. wnioskodawca wyjaśnił, że domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym. Skarżący oświadczył, że nie jest zatrudniony i nie posiada majątku. Nadto oświadczył, że posiada zadłużenie z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych (54.000 zł). Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy wskazać, że do chwili obecnej nie wpłynęła do sądu administracyjnego skarga S.W. na określony akt lub czynność organu administracji publicznej. Jednakże z jego wniosku została wydana przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej decyzja z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Z pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015 r. wynika ponadto, że nie wpłynęło odwołanie S.W. od powyższej decyzji, lecz wniósł on odwołanie od decyzji Komornika przy Sądzie Rejonowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...] zwróciło wskazanie pismo wnioskodawcy. Z uwagi na powyższe okoliczności uznano, że w sprawie S.W. zostały wydane akty administracyjne i z tego względy istnieje możliwość merytorycznego rozpoznania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, tj. przed wszczęciem postępowania w rozumieniu art. 243 § 1 p.p.s.a. Analiza sytuacji materialnej S.S.W. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zważyć bowiem trzeba, że skarżący odbywa karę pozbawienia wolności, S.W. posiada dług z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Z przedłożonego zaświadczenia wynika, że skarżący nie jest zatrudniony w zakładzie karnym i nie posiada oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego odnośnie jego trudnej sytuacji majątkowej. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności uznano, iż uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, bowiem sytuacja finansowa nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy zatem stwierdzić, że wniosek S.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.