II SO/Go 12/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2010 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dnia 7 grudnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek M.G. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że otrzymuje niewielkie wynagrodzenie w wysokości 1.276 zł z którego jest potrącana kwota 464,40 zł na poczet alimentów. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 10 grudnia 2009 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty zakupu leków, leczenia, 2. przedłożenie wyciągu z posiadanych rachunków bankowych za okres od 10/2009 do 12/2009 r, 3. przedłożenie zaświadczenia pracodawcy o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia za okres 3 miesięcy i dokonywanych potrąceń. Wezwanie zostało doręczone M.G. w dniu 16 grudnia 2009 r. Skarżący nie dopowiedział na wezwanie. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie M.G. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedłożył bowiem wyciągów z rachunków bankowych, wydatków przeznaczanych na zakup leków ani zaświadczenia pracodawcy o wysokości uzyskiwanych dochodów i dokonywanych potrąceń na poczet świadczeń alimentacyjnych. Jak już wyżej wskazano, to na skarżącym spoczywa obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Tym samym nie jest możliwe dokonanie prawidłowej, wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącego. W literaturze przedmiotu trafnie wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że M.G. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.