II SO/Go 2/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy z wniosku J.K. w przedmiocie wymierzenia Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Kultury grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu I. wymierza Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Kultury grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych, II. zasądza od Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury na rzecz wnioskodawcy J.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2016 r. J.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. o wymierzenie Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Kultury grzywny za nieprzekazanie do Sądu wniesionej przez niego skargi z dnia [...] stycznia 2016 r., na bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w dniu 29 grudnia 2015 r. złożył podanie o udostępnienie następujących dokumentów: ogłoszenia o przetargu na dzierżawę kawiarni w Miejskim Ośrodku Kultury oraz umowy wraz z aneksami zawartej z dzierżawcą. W dniu 15 stycznia 2016 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., co skutkowało przekazaniem mu przez organ większości wnioskowanych dokumentów, jednak – jak twierdzi - nie otrzymał wszystkich aneksów do umowy. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury odesłał skarżącemu wniesioną przez niego skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wraz z informacją, że Miejski Ośrodek Kultury nie jest organem administracji publicznej, ani w szczególności organem jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 i 6 kpa. Wobec powyższego skarżący skierował skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Powołując się na przepisy art. 54 § 2, 55 § 1 oraz art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a.- skarżący wniósł o wymierzenie Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Kultury grzywny za nieprzekazanie skargi. Do wniosku o wymierzenie grzywny skarżący załączył odpis skargi z dnia [...] stycznia 2016 r. na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury, kserokopię wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej oraz kserokopie pism organu z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz [...] stycznia 2016 r., nadto kserokopie otrzymanych dokumentów w zakresie wnioskowanej informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o niewymierzanie grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu pełnomocnik organu przyznał, że pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury zwrócił skarżącemu wniesioną przez niego skargę z dnia [...] stycznia 2016 r. z uzasadnieniem, że samorządowa instytucja kultury nie jest organem administracji publicznej, a zatem nie ma do niej zastosowania ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stanowisko to pełnomocnik ocenił jako oczywiście błędne, a uzasadniał je brakiem doświadczenia organu w sprawach w tym przedmiocie. Pełnomocnik wskazał, że żądane przez skarżącego informacje zostały mu udzielone i to w ciągu zaledwie kilku dni od upływu przewidzianego w ustawie terminu. Według twierdzeń pełnomocnika wszystkie wnioskowane przez skarżącego dokumenty zostały mu przekazane. Do odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu załączył odpisy: wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] grudnia 2015 r., odpowiedzi organu z dnia [...] stycznia 2016 r. wraz wnioskowanymi przez skarżącego dokumentami, skargi na bezczynność organu z dnia [...] stycznia 2016 r., pisma organu z dnia [...] stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W skardze z dnia [...] lutego 2016 r. skarżący zawarł wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Kultury grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia [...] stycznia 2016 r. na bezczynność tegoż organu w udzieleniu informacji publicznej. Jako podstawę prawną wniosku o wymierzenie grzywny skarżący powołał art. 55 § 1 p.p.s.a., natomiast odnośnie wysokości wnioskowanej grzywny skarżący wskazał ogólnie przepis art. 156 § 6 p.p.s.a. W tym miejscu należy wyjaśnić, że skarga o której wyżej mowa, nosząca datę [...] lutego 2016 r., dotyczy bezczynności Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury w zakresie udostępnienia informacji publicznej oraz – jak wyżej wskazano -zawiera wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Skarga wraz załącznikami wniesiona została bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 marca 2016 r. skarga została przesłana organowi, którego bezczynność zaskarżono, czyli Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Kultury. Następnie, na mocy zarządzenia sędziego z dnia 10 maja 2016 r. ze sprawy, do odrębnego postępowania, wyłączono skargę na bezczynność organu, którą zarejestrowano pod nową sygnaturą, a przedmiotem niniejszej sprawy uczyniono zawarty w skardze wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Przedmiot poszczególnych spraw objętych jedną skargą jest bowiem odrębny, wobec czego nie mogły być one objęte tym samym postępowaniem sądowym. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W myśl § 2 art. 54 organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z treścią art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis art. 154 § 6 stanowi, że grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Stan faktyczny analizowanej sprawy pozostaje poza sporem. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2015 r. (data wpływu do organu – 29 grudnia 2015 r. ) skarżący zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury o udzielenie informacji publicznej w postaci ogłoszenia o przetargu na dzierżawę kawiarni w Miejskim Ośrodku Kultury oraz umowy wraz z aneksami zawartej z dzierżawcą. Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. organ przesłał skarżącemu kopie umowy wraz z aneksami oraz ogłoszenie o przetargu na w.w. pomieszczenia. Przesyłka zawierająca dokumenty została doręczona skarżącemu w dniu 18 stycznia 2016 r. (kserokopia potwierdzenia odbioru - k – 37 akt sądowych). W dniu 15 stycznia 2016 r. J.K. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. o udzielenie informacji publicznej. Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. organ "zwrócił" skarżącemu jego skargę z dnia [...] stycznia 2016 r., wskazując że samorządowe instytucje kultury – jaką jest Miejski Ośrodek Kultury – nie jest organem administracji publicznej, ani organem jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 i 6 kpa, dlatego przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają zastosowania do prowadzonej przez niego działalności. W reakcji na powyższe, skarżący skierował skargę na bezczynność organu oraz wniósł o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie w terminie sądowi skargi wraz z aktami sprawy. W ustalonych okolicznościach sprawy wniosek o wymierzenie grzywny był zasadny. Przytoczone powyżej przepisy art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. normują tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Oznacza to, że już w momencie wniesienia skargi do organu administracyjnego przyjmuje się, że skarga została wniesiona do sądu administracyjnego. Obowiązkiem organu jest przekazanie skargi do sądu administracyjnego wraz aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na skargę organ winien odnieść się do zarzutów oraz twierdzeń zawartych w skardze. Stosownie do procedury sądowoadministracyjnej uregulowanej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny rozpatruje zasadność skargi. Ratio legis przyjętej regulacji jest uproszczenie postępowania oraz sprawne rozpatrzenie skargi sądowoadministracyjnej. Nadto w ramach autokontroli procedura przewiduje możliwość uwzględnienia skargi w całości przez organ administracyjny, gdyby okazało się, że skarga jest zasadna ( art. 54 § 3 p.p.s.a.). Należy jednak mieć na uwadze, że nawet w wypadku autokontroli przeprowadzonej przez organ, nie jest on zwolniony z obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. W badanej sprawie skargę z dnia [...] stycznia 2016r. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury wniesiono w dniu 15 stycznia 2016 r. Skarga ta, wraz z odpowiedzią na skargę oraz pozostałymi dokumentami, została przez organ administracyjny przekazana do Sądu w dniu 24 marca 2016 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej przesyłkę, k – 38 akt sądowych). Trzeba przy tym mieć na uwadze, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (DZ.U. z 2015 r. poz. 2058 ) w art. 21 pkt 1 przewiduje 15 – dniowy termin do przekazania akt i odpowiedzi na skargę, który to termin liczony jest od dnia otrzymania skargi. Wobec powyższego, w stanie faktycznym niniejszej sprawy skarga wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy przekazana została z niespełna dwumiesięcznym opóźnieniem. W tym miejscu należy podnieść, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury jest organem, o którym mowa w przytoczonych powyżej przepisach, który był zobowiązany do wypełnienia obowiązków z art. 55 1 p.p.s.a. Sąd wskazuje, że art. 3 § 3 p.p.s.a., stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 21 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyliczenie podmiotów zawarte w art. 4 u.d.i.p., a dotyczące podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, nie ma zamkniętego charakteru. W tym przepisie wskazano, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". W pkt 4 i 5 wymienione są m.in. podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie Sądu Miejski Ośrodek Kultury, z racji powierzonych jej zadań, jest jednostką wykonującą zadania publiczne oraz dysponuje majątkiem publicznym, która to jednostka jest reprezentowana jest przez Dyrektora Ośrodka. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Nieznajomość przepisów o postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym nie uchroni organu przed konsekwencjami naruszeń, ale może zdecydować o wysokości kary. Trzeba mieć na uwadze, że grzywna o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter prewencyjno – dyscyplinujący oraz po części - represyjny. Stąd stwierdzenie, że organ nie wypełnił obowiązków nałożonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. winno skutkować nałożeniem grzywny, a okoliczności danej sprawy będą miały natomiast wpływ na wysokość wymierzonej organowi grzywny. W badanej sprawie Sąd uznał, że grzywna wymierzona na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w wysokości 100 zł spełni wobec organu funkcję dyscyplinującą i prewencyjną. Wymierzając grzywnę, której wysokość mieści się w dolnej granicy jej wymiaru, wynikającego z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd miał na uwadze to, że informacje publiczne zostały skarżącemu de facto udzielone z kilkudniowym przekroczeniem terminu ( przy czym należy wyrażnie podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowego nie jest bezczynność organu w zakresie załatwienia wniosku strony z dnia [...] grudnia 2015 r.), nadto Sąd uwzględnił powołaną przez organ - jako okoliczność usprawiedliwiającą - nieznajomość przepisów prawa oraz fakt, że wyniku interwencji profesjonalnego pełnomocnika sprawie nadano bieg prawidłowy. Ponadto należało mieć na uwadze, że przed WSA w Gorzowie Wlkp. pozostają w toku sprawy ze skargi z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] lutego 2016 r., w których skarżący ma prawo zgłaszania merytorycznych zarzutów dotyczących wnioskowanych informacji publicznych. W tym stanie sprawy orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.