II SO/Go 3/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.W. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata postanawia oddalić wniosek. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2015r. S.W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata celem reprezentacji "w Sądzie w sprawie umorzenia zadłużenia alimentacyjnego wobec opieki społecznej" oraz złożenia "wniosku do Sądu o ustanie wypłacania alimentów wierzycielowi i naliczania (...) zadłużenia przez Komornika przy Sądzie Rejonowym". Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 kwietnia 2015r. wezwano wnioskodawcę do podania, czy obecnie toczy się, a jeżeli tak to na jakim etapie, administracyjne postępowanie w przedmiocie umorzenia obciążającego wnioskodawcę zadłużenia alimentacyjnego oraz jakie w sprawie zostały wydane rozstrzygnięcia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem przyjęcia, że w sprawie nie zostało wydane ostateczne rozstrzygnięcie administracyjne w rozumieniu art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na wezwanie S.W. wskazał, iż obecnie toczy się postępowanie przed Komornikiem Sądowym Rewiru przy Sądzie Rejonowym. Nadto wnioskodawca oświadczył, że nie jest prowadzone żadne administracyjne postępowanie. Postanowieniem z dnia 11 maja 2015r. Referendarz Sądowy oddalił wniosek S.W. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Pismem z dnia [...] maja 2015r. S.W. złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, podnosząc w nim m.in., iż dyspozycja przepisu art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia wnioskodawcę od konieczności wykazywania "jakiegoś postępowania sądowego", zaś w jego interesie leży wyeliminowanie wyroków sądów, działających obecnie na jego szkodę. W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie Sądu, Burmistrz w piśmie z dnia [...] czerwca 2015r. poinformował, iż postępowania administracyjne z wniosków S.W. o umorzenie zadłużenia z tytułu funduszu alimentacyjnego toczyły się przed tym organem w latach 2009-2010, na okoliczność czego Burmistrz przekazał do tutejszego wydane w sprawach z tych wniosków decyzje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że na mocy przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dalszej kolejności podnieść trzeba, że stosownie do treści art. 243 § 1 ppsa, zakreślającego ramy czasowe przyznawania prawa pomocy w postępowaniu sądowym, prawo to może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wątpliwości nie budzi kwestia istnienia uprawnienia do żądania przyznania stronie prawa pomocy w momencie, gdy przedmiot zaskarżenia (akt lub czynność) został przez organ wydany lub podjęty lub odpowiednio organ pozostaje w bezczynności, a jednocześnie nie została jeszcze złożona przez stronę skarga do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu w aspekcie spełnienia przez stronę przesłanek z art. 246 § 1 ppsa dopiero wówczas, gdy przedmiot zaskarżenia (akt lub czynność) zostanie przez organ wydany lub podjęty, bądź organ pozostaje w bezczynności, ale w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Jak wynika bowiem z wyjaśnień samej strony, jak i z pisma Burmistrza nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r. nie toczy się obecnie żadne postępowanie administracyjne w przedmiocie umorzenia zadłużenia S.W. z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Ponadto, odnosząc się do tej części wniosku S.W. o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] kwietnia 2015r., w którym wskazuje, iż celem reprezentacji wnioskodawcy przez pełnomocnika profesjonalnego miałoby być także złożenie "wniosku do Sądu o ustanie wypłacania alimentów wierzycielowi i naliczania (...) zadłużenia przez Komornika przy Sądzie Rejonowym", wskazać należy, iż sądy administracyjne nie są właściwe do prowadzenia spraw egzekucyjnych. Akty i czynności z zakresu działalności administracji publicznej podlegające kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa zaś przepis art. 3 § 2 pkt 1 – 8 ppsa. Stosownie do tego przepisu sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4a) pisemne interpretacje prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. W myśl § 3 tego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w ustawie. Z wyliczenia spraw podlegających właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego wynika, że sąd ten nie jest powołany do kontrolowania spraw egzekucyjnych, ponieważ w tym zakresie mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, w tym art. 758, na mocy którego sądami funkcjonalnie właściwymi w postępowaniu egzekucyjnym (sądami egzekucyjnymi) są sądy rejonowe. W świetle powyższego przyjąć należało, że złożona do tutejszego Sądu w takim przedmiocie skarga byłaby niedopuszczalna, a tym samym oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 247 ppsa, przy czym bezzasadność skargi należy łączyć nie tylko z jej merytoryczną oceną, ale i z możliwością jej wniesienia. Skarżącemu nie przysługuje zatem prawo pomocy w celu sporządzenia i wniesienia skargi, która byłaby niedopuszczalna i z tego względu nie podlegałaby kontroli sądu administracyjnego. Z tych wszystkich względów uznać należało, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku S.W., o czym orzeczono jak w sentencji.