II SO/Go 3/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.T. o wyłączenie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: s. NSA Grzegorza Jankowskiego s. WSA Renaty Bukowieckiej-Kleczaj, s. WSA Barbary Gebel, s. WSA Katarzyny Grzegorczyk-Meder, s. WSA Marzeny Iwankiewicz, s. NSA Stefana Kłosowskiego, s. WSA Marii Mysiak, s. WSA Katarzyny Sokołowskiej, s. NSA Danuty Strzeleckiej-Kuligowskiej, s. WSA Patrycji Joanny Suwaj, s. WSA Arkadiusza Windaka, s. WSA Alicji Polańskiej, s. WSA Nadziei Karczmarczyk-Gawęckiej, s. WSA Marzeny Kowalewskiej, s. WSA Jolanty Kwiecińskiej, s. WSA Kazimierza Maczewskiego, s. WSA Anny Sokołowskiej, s. WSA Bolesława Stachury, s. WSA Joanny Wojciechowskiej, s. WSA Ewy Wojtysiak, s. WSA Elżbiety Woźniak oraz referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: starszego referendarza sądowego Bożeny Gonzalez Perea, starszego referendarza sądowego Moniki Bieńkowskiej, starszego referendarza sądowego Iwony Golec, starszego referendarza sądowego Aleksandry Jawoszek w sprawie ze skargi M.T., sygn. akt I SA/Sz 201/12 o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt 201/12, oddalającego skargę M.T. na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 577/11, przez Starostę postanawia 1. odrzucić wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie s. WSA Ewy Wojtysiak oraz s. WSA Marzeny Kowalewskiej. 2. wyłączyć sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: s. WSA Annę Sokołowską, s. WSA Katarzynę Grzegorczyk-Meder, s. WSA Arkadiusza Windaka. 3. oddalić wniosek o wyłączenie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie s. NSA Grzegorza Jankowskiego s. WSA Renaty Bukowieckiej-Kleczaj, s. WSA Barbary Gebel, s. WSA Marzeny Iwankiewicz, s. NSA Stefana Kłosowskiego, s. WSA Marii Mysiak, s. WSA Katarzyny Sokołowskiej, s. NSA Danuty Strzeleckiej-Kuligowskiej, s. WSA Patrycji Joanny Suwaj, s. WSA Alicji Polańskiej, s. WSA Nadziei Karczmarczyk-Gawęckiej, s. WSA Jolanty Kwiecińskiej, s. WSA Kazimierza Maczewskiego, s. WSA Bolesława Stachury, s. WSA Joanny Wojciechowskiej, s. WSA Elżbiety Woźniak oraz referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: starszego referendarza sądowego Bożeny Gonzalez Perea, starszego referendarza sądowego Moniki Bieńkowskiej, starszego referendarza sądowego Iwony Golec, starszego referendarza sądowego Aleksandry Jawoszek. M.T. wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 201/12, oddalającego jej skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 577/11, przez Starostę. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyłączył sędziego WSA Marzenę Kowalewską od rozpoznania sprawy. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyłączył sędziego WSA Ewę Wojtysiak od rozpoznania sprawy. Pismami z dnia [...] lutego 2018 r., [...] lutego 2018 r. oraz [...] marca 2018 r. M.T. złożyła wniosek o wyłączenie z rozpatrywania spraw o sygn. akt I SA/Sz 201/12 wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zwrócił się o wyznaczenie przez Naczelny Sąd Administracyjny innego sądu do rozpoznania ww. wniosku. Objęci wnioskiem sędziowie oraz referendarze sądowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: s. NSA Grzegorz Jankowski, s. WSA Arkadiusz Windak, s. WSA Barbara Gebel, s. NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, s. NSA Stefan Kłosowski, s. WSA Maria Mysiak, s. WSA Marzena Iwankiewicz, s. WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, s. WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, s. WSA Patrycja Joanna Suwaj, s. WSA Marzena Kowalewska, s. WSA Jolanta Kwiecińska, s. WSA Kazimierz Maczewski, s. WSA Elżbieta Woźniak, s. WSA Ewa Wojtysiak, s. WSA Anna Sokołowska, s. WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, s. WSA Joanna Wojciechowska, s. WSA Alicja Polańska, s. WSA Bolesław Stachura złożyli pisemne oświadczenia, iż nie pozostają ze skarżącym w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą żadne okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Sędziowie WSA Anna Sokołowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Arkadiusz Windak oświadczyli, że wnoszą o wyłączenie od rozpoznawania przedmiotowej sprawy z uwagi na toczące się przed Sądem Okręgowym w Szczecinie (I C 254/16) postępowanie z powództwa M.T. przeciwko ich osobom. Postanowieniem z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt II FW 2/18 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów WSA w Szczecinie w powyższej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepisy regulujące problematykę wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym zamieszczone zostały w rozdziale 5 działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), obejmującym artykuły od 18 do 24. Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera wyliczenie przypadków wyłączenia sędziego z mocy prawa. Zgodnie z tym przepisem sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Niezależnie od powyższych przyczyn, zgodnie z art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Jak wynika z art. 22 § 2 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego powinno być poprzedzone złożeniem wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Zgodnie z art. 24 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Podkreślić należy, iż w przypadku wyłączenia sędziego konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., nie zaś jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie. W pierwszej kolejności, odnosząc się do wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie s. WSA Ewy Wojtysiak oraz s. WSA Marzeny Kowalewskiej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił ten wniosek z uwagi na to, iż ww. sędziowie są już wyłączeni od rozpoznania przedmiotowej sprawy (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.). Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uwzględnił wniosek o wyłączenie sędziów WSA Anny Sokołowskiej, Katarzyny Grzegorczyk-Meder, Arkadiusza Windaka, którzy oświadczyli, że wnoszą o wyłączenie od rozpoznawania przedmiotowej sprawy z uwagi na toczące się przed Sądem Okręgowym w Szczecinie postępowanie z powództwa M.T. przeciwko ich osobom. Powyższe wskazuje, iż pomiędzy M.T. a wymienionymi powyżej sędziami orzekającymi w WSA w Szczecinie zawisł spór sądowy. W związku z powyższym należało uznać, iż między wyżej wymienionymi jest konflikt interesów uzasadniający wniosek o wyłączenie w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W stosunku do pozostałych sędziów i referendarzy sądowych Sąd ustalił, iż przywołane w rozpoznawanym wniosku okoliczności nie pozostają w związku z żadną z ustawowych przyczyn wyłączenia wskazanych w treści art. 18 p.p.s.a. Z powyższych względów Sąd dokonał analizy wniosku z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 19 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Mogą to być zatem wszelkie okoliczności, zarówno wewnętrzne jak i zewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., SK 53/04, OTK-A 2005 nr 11, poz. 134). Wyłączeniu na podstawie art. 19 p.p.s.a. podlegać może sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08, ONSAiWSA 2008 nr 6, poz. 97 z glosą aprobującą A. Gomułowicza, OSP 2008 z. 11, s. 916 i nast.). W ocenie Sądu przytoczona przez skarżącą argumentacja uzasadniająca jego zdaniem wyłączenie objętych wnioskiem sędziów WSA w Szczecinie od rozpoznania sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zarzucił sędziom stronniczość, błędne działanie, prowadzące do niekorzystnych dla niego rozstrzygnięć. Jednocześnie wnioskodawca nie uprawdopodobnił, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności wzbudzające wątpliwości co do bezstronności któregokolwiek z sędziów objętych żądaniem wyłączenia. W szczególności za takie uprawdopodobnienie nie mogą zostać uznane zawarte w uzasadnieniu wniosku twierdzenia na temat sędziów WSA w Szczecinie. Fakt, iż strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu, zarządzeń wydawanych w toku postępowania, czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości bądź złej woli sędziego rozpatrującego jej sprawę czy też wszystkich sędziów danego sądu, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przekonanie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe jej zdaniem orzeczenie wydane przez sąd pierwszej instancji wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze (postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu argumentacja podniesiona we wniosku skarżącego oraz analiza akt sprawy nie wykazały zaistnienia którejkolwiek z podstaw wyłączenia sędziego z mocy prawa wymienionych w art. 18 p.p.s.a., jak również jakiejkolwiek innej okoliczności mogącej stanowić podstawę wyłączenia sędziów wskazanych we wniosku. Należy również mieć na uwadze fakt, że pozostali sędziowie i referendarze sądowi (wymienieni w pkt 3 postanowienia) złożyli w oparciu o treść art. 22 § 2 p.p.s.a. pisemne oświadczenia, z których wynika, iż nie jest im znana jakakolwiek okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. W świetle powyższych okoliczności na podstawie art. 19 oraz art. 22 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.