II SO/Go 3/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Fundacji [...] o wszczęcie postępowania przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie zakazu stosowania Technologii [...] na terenie województwa [...] postanawia odrzucić wniosek. Pismem z dnia [...] lutego 2022 r. Fundacja [...], złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnioseko wszczęcie postępowania w przedmiocie między innymi zakazu stosowania Technologii [...] na terenie województwa [...], wskazując przy tym zaskarżony organ - Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną. Fundacja zażądała wydania przez sąd "orzeczenia w trybie pilnym i uproszczonym wraz z nadaniem wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności" w sprawie "śmiertelnej" technologii [...]. Zarządzeniem z dnia 8 marca 2022 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie osoby, która podpisała wniosek do reprezentowania ww. Fundacji (k. 15 i 16 akt sprawy), w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia wniosku. Powyższe wezwanie zostało doręczone Fundacji w dniu 16 marca 2022 r. (k. 23 akt sprawy) i pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek należało odrzucić. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, iż wszczęcie postępowania sądowego na wniosek strony – stosownie do treści art. 63 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.) następuje wyłącznie w sytuacji, gdy ustawy tak stanowią. Przykładami wniosków wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym są: wnioski o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie sądowi w terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy (art. 55 § 1 p.p.s.a.), wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania w sprawie (art. 243 § 1 p.p.s.a.), wniosek o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt (art. 288, 289 p.p.s.a.) czy też wniosek o wszczęcie postępowania w sprawach o spory kompetencyjne (art. 22 § 2 k.p.a. w zw. z art. 4 p.p.s.a.). Pismo skarżącej Fundacji zostało oparte na podstawie art. 63 i art. 64 § 1 p.p.s.a. i jest wnioskiem o wszczęcie przez organ postępowania w przedmiocie między innymi zakazu stosowania Technologii [...] na terenie województwa [...]. W swoim wniosku Fundacja nie odnosi się do jakichkolwiek działań, rozstrzygnięć czy też braku określonego działania konkretnego organu. Wobec powyższego, już z tej przyczyny wniosek Fundacji jest niedopuszczalny, a żądania w nim zawarte nie mieszczą się w kognicji sądów administracyjnych. Podkreślenia wymaga fakt, że nawet jeśli pismo Fundacji zostałoby zakwalifikowane jako skarga, to mając na uwadze zakres właściwości sądów administracyjnych określony w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), nie można uznać, że sprawa objęta wnioskiem Fundacji należy do właściwości tych sądów. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; (8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; (9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Analiza treści powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 - 9 p.p.s.a., występuje wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (lub czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Chodzi tu o takie akty lub czynności, które dotyczą uprawnień lub obowiązków określonych osób, wynikających z przepisów prawa, a więc takich uprawnień lub obowiązków, które określają przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Wobec powyższego traktując pismo Fundacji jako skargę, podlegałaby ona odrzuceniu jako niedopuszczalna, bowiem przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu aktów organów administracji publicznej podlegających kontroli sądu administracyjnego. Z treści pisma wprost wynika, że skarżąca Fundacja nie kwestionuje podjętego w formie zaskarżalnej przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego aktu administracyjnego, nie odnosi się do żadnego toczącego się postępowania i nie podnosi, by po stronie organu zaistniała bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę podał, że nie jest kompetencyjnie umocowany w żadnym z żądań Fundacji wymienionym we wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. Wobec tego, iż działalność orzecznicza sądów administracyjnych ma w przeważającym zakresie charakter kasacyjny, polegający na kontroli działań organów administracji publicznej, w związku z czym żądanie wydania rozstrzygnięcia formułującego m. in. "zakaz stosowania technologii [...] na terenie Województwa [...]" nie mogło odnieść skutku. Jedynie informacyjnie należy wskazać, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Należy więc zwrócić uwagę, że formułując żądanie skierowane do organu, skarżąca powinna uprzednio rozważyć czy z przepisów prawa wynika uprawnienie organu do podjęcia określonych działań. Jednocześnie Sąd informuje, że wniosek Fundacji podlegał również odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Pomimo bowiem doręczenia Fundacji w dniu 16 marca 2022 r. wezwania do usunięcia braku formalnego wniosku zawierającego pouczenie o skutkach jego nieusunięcia w terminie, strona nie dokonała wymaganej czynności, pozostawiając wezwanie Sądu bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze, sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.