II SO/Go 4/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.O. w przedmiocie wymierzenia grzywny Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] za nieprzekazanie skargi do Sądu (art. 55 § 1 p.p.s.a.) postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych, 2. zasądzić od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] na rzecz wnioskodawcy – K.O. kwotę 442 (czterysta czterdzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. odrzucić wniosek wnioskodawcy w zakresie przyznania sumy pieniężnej. Pismem z dnia [...] stycznia 2026 r. K.O. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z wnioskiem o wymierzenie Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] (dalej jako skarżony organ lub Dyrektor Szpitala) grzywny za niedopełnienie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), to jest nieprzekazanie jego skargi do tutejszego Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w ustawowym terminie. Wnioskodawca wniósł o zobowiązanie organu do niezwłocznego przekazania do WSA skargi z załącznikami, aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę oraz o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie 10000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że w dniu 2 listopada 2025 r. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Szpitala w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, za pośrednictwem organu. Mimo upływu ustawowego terminu organ nie przekazał skargi do Sądu, co potwierdza pismo tutejszego Sądu z dnia 22 stycznia 2026 r. skierowane do skarżącego informacyjnie. Powyższe zdaniem wnioskodawcy czyni uzasadnionym wniosek o wymierzenie grzywny. W odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia [...] marca 2026 r. Dyrektor Szpitala, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia [...] listopada 2025 r. oraz o oddalenie pozostałych wniosków. Organ wyjaśnił, że w dniu 3 listopada 2025 r. otrzymał elektroniczną korespondencję od Urzędu Marszałkowskiego zawierającą kopie skargi z dnia [...] listopada 2025 r. z załącznikami, w której poinformowano, że skarga została złożona do WSA w Gorzowie Wlkp., wobec czego organ był przeświadczony, że sąd otrzymał skargę. Dopiero po otrzymaniu informacji z Sądu i od skarżącego, że skarga nie wpłynęła do Sądu, organ przystąpił niezwłocznie do wyjaśnienia i przesłał w/w skargę do sądu w dniu 30 stycznia 2026 r. Organ dodał, że w dacie złożenia skargi o wymierzenie grzywny przekazane zostały przez Szpital informacje objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto organ zwrócił uwagę, iż w istocie skarga na bezczynność złożona została do innego organu niż Dyrektor Szpitala, bo za pośrednictwem Urzędu Marszałkowskiego, co doprowadziło do nieporozumień w zakresie przekazania skargi do sądu. Dodatkowo organ wskazał na trudną sytuację finansową szpitala, załączając na potwierdzenie dokumenty finansowe dotyczące roku 2025 i stycznia 2026 r. Organ zwrócił się o odstąpienie przez Sąd od wymierzenia grzywny biorąc pod uwagę, że skarga została przesłana niezwłocznie po uzyskaniu informacji o braku jej przekazania do Sądu oraz uwzględniając sytuacje finansową szpitala. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca w piśmie z dnia [...] marca 2026 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, podkreślając, że skarga nie została przekazana do Sądu w ustawowym terminie, a jej późniejsze przekazanie nie niweluje zaistniałego naruszenia, mogąc mieć wpływ jedynie na wysokość sankcji. Pozostałe wywody i argumenty podniesione przez organ w odpowiedzi na wniosek, w tym co do kondycji finansowej szpitala i motywacji skarżącego w zakresie złożonego wniosku o wymierzenie grzywny, wnioskodawca uznał za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie grzywny zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio (art. 54 § 1a p.p.s.a.). W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Podkreślenia wymaga, że celem grzywny jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Jak wyjaśniono w doktrynie, ratio legis tej regulacji polega na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, P.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2013, s. 328). Zaznaczyć przy tym należy, że przekazanie sądowi skargi po upływie ustawowego terminu oraz po złożeniu wniosku przez skarżącego o wymierzenie temu organowi grzywny, jednak przed podjęciem przez ten sąd postanowienia, nie powoduje bezprzedmiotowości tego postępowania. Art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku, gdy w wyniku wniesienia wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. organ spełnił obowiązki, o których mowa w art. 54 § 2 tej ustawy. Wskazać należy, że żadna okoliczność nie zwalnia podmiotu, do którego wpłynęła skarga, od obowiązku jej przekazania do sądu administracyjnego. Organ jest zobowiązany do przekazania skargi do Sądu niezależnie od tego, czy skarga jest dopuszczalna oraz czy jej przedmiot podlega kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 12.05.2021 r. sygn. akt III OZ 322/21). Z przytoczonych przepisów wynika, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Podobnie, przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 03.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z 23.09.2014 r. sygn. akt I OZ 759/14, z 22.07.2014 r., sygn. akt I OZ 489/14, z 06.06.2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z 25.04.2013 r. sygn. akt OZ 278/13). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy wskazać, że skarga K.O. z dnia [...] listopada 2025 r. na bezczynność Dyrektora Szpitala, została złożona drogą elektroniczną, a dokładnie - przesłana została w dniu 2 listopada 2025 r. na ePUAP Urzędu Marszałkowskiego Województwa (będącego organem nadzorczym wobec Szpitala). W nagłówki skargi wskazano, że składana jest ona ,,za pośrednictwem Urzędu Marszałkowskiego Województwa na bezczynność Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...]". Przy czym w treści skargi strona wyjaśniła, że skarga wnoszona jest w formie elektronicznej i z uwagi na brak aktywnej skrzynki podawczej ePUAP po stronie Szpitala, skarga wniesiona została za pośrednictwem ePUAP Urzędu Marszałkowskiego Województwa, będącego organem nadzorującym szpital, dodając, że Urząd ma obowiązek przekazania skargi do organu właściwego tj. Szpitala. W piśmie z dnia 3 listopada 2025 r. Urząd Marszałkowski Województwa poinformował Dyrektora Szpitala, że przekazuje skargę K.O. na bezczynność Dyrektora, dodając, że skarga została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zatem skarga K.O. na bezczynność Dyrektora Szpitala wpłynęła do skarżonego organu w dniu 3 listopada 2025 r. i od tej daty liczyć należy termin do przekazania przez organ skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Przy czym należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie termin na dokonanie przez organ w/w czynności ulega skróceniu w stosunku do tego określonego w przepisze ogólnym tj. art. 54 § 2 p.p.s.a. (30 dni), zgodnie bowiem z treścią przepisu szczególnego - art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako u.d.i.p.) skargi w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej przekazuje się wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od otrzymania skargi. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SAB/Go 15/26, Dyrektor Szpitala przekazał skargę K.O. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej tutejszemu Sądowi w dniu 30 stycznia 2026 r., czyli ponad 2 miesiące po upływie zakreślonego w u.d.i.p. terminu. Niewątpliwe zatem skarga z dnia [...] listopada 2025 r. na bezczynność organu została przekazana Sądowi z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Przy czym skarga ta nadesłana została przez organ w następstwie realizacji wezwania tutejszego Sądu do jej nadesłania w związku z złożeniem przez skarżącego do Sądu pisma procesowego z dnia 14 grudnia 2025 r., stanowiącego uzupełnienie skargi na bezczynność. Wówczas okazało się bowiem, że skarga z dnia [...] listopada 2025 r. na bezczynność Dyrektora Szpitala nie została przesłana do tutejszego sądu. Przypomnieć należy, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, jednak może mieć wpływ na jej wysokość. Organ ponosi odpowiedzialność za przekazane mu dokumenty oraz winien dołożyć należytej staranności w wykonywaniu powierzonych mu obowiązków. Błędy organizacyjno-techniczne nie wyłączają winy organu i nie mogą usprawiedliwiać opóźnienia w przekazaniu skargi do Sądu. W badanej sprawie Sąd uznał, że grzywna wymierzona na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w wysokości 100 (sto) złotych spełni wobec organu funkcję dyscyplinującą, represyjną oraz prewencyjną. Wymierzając grzywnę, której wysokość mieści się w dolnej granicy jej wymiaru, wynikającego z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd miał na uwadze, iż uchybienie terminowi było niezamierzonym zaniechaniem organu. Sąd uwzględnił przy tym okoliczności złożenia skargi tj. fakt, że skarga ta przekazana została Dyrektorowi Szpitala przez Urząd Marszałkowski Województwa. W istocie w piśmie przewodnim z dnia 3 listopada 2025 r., którym przekazana została Dyrektorowi Szpitala w/w skarga, wskazano, że skarga została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., co - w sposób niezawiniony - mogło zostać przez skarżony organ zinterpretowane, że została ,,przesłana" do tutejszego Sądu. Choć zdaniem Sądu sformułowanie to oznacza, że skarga została złożona, czyli ,,skierowana" przez skarżącego do WSA w Gorzowie Wlkp., a nie przekazana przez Urząd Marszałkowski do tutejszego Sądu. Natomiast ewentualna niejasność w w/w zakresie nie zwalniała skarżonego organu z obowiązku przekazania skargi z dnia 2 listopada 2025 r. do sądu administracyjnego. Organ mógł bowiem poczynić w tym zakresie stosowne wyjaśnienia. Dodać przy tym należy, że obowiązek przekazania nie dotyczy tylko samej skargi, ale także akt administracyjnych i odpowiedzi na skargę, a te i tak mógł przekazać tylko skarżony organ. Zatem i tak obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. i art. 21 pkt 1 u.d.i.p., ciążył na Dyrektorze Szpitala począwszy od dnia 3 listopada 2025 r. Przy wymierzeniu grzywny Sąd uwzględnił jednak też, iż od momentu uzyskania przez organ wiedzy co do braku spełnienia obowiązku przekazania skargi sądowi administracyjnemu, naruszenie zostało sprawnie usunięte i skarga została przekazana do Sądu w dniu 30 stycznia 2026 r. Istotą grzywny, o której mowa w art. 55 §1 p.p.s.a. jest zwrócenie uwagi na nieprawidłowe działanie i sygnalizacja niezachowania przez organ obowiązujących procedur. Grzywna powinna podlegać miarkowaniu, w zależności od stopnia naruszenia przepisów prawa oraz okoliczności danej sprawy. Wobec tego zasadnym było w ocenie Sądu wymierzenie organowi grzywny w kwocie 100 (sto) złotych. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach należnych wnioskującemu orzeczono w punkcie 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a. zasądzając od organu na jego rzecz kwotę uiszczonego wpisu od wniosku – 432 zł. W punkcie 3 sentencji postanowienia orzeczono natomiast o odrzuceniu wniosku wnioskodawcy o zasądzenie od organu sumy pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z 64 § 3 p.p.s.a Przepisy dotyczące wymierzenia organowi grzywny z tytułu nie przekazania skargi wraz z aktami sprawy, nie przewidują bowiem możliwości przyznania od organu sumy pieniężnej z tego tytułu. Rozważenie jej przyznania na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. może nastąpić jedynie w ramach skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy, w odrębnym postępowaniu sądowym (por. postanowienie WSA w Opolu z dnia 30 kwietnia 2024 r., I SO/Op 4/24 oraz postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2025 r., III SO/Gd 8/25).