II SO/Go 6/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy z wniosku Stowarzyszenia [...] w przedmiocie wymierzenia grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie skargi do Sądu (art. 55 § 1 p.p.s.a.) postanawia: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy [...] grzywnę w kwocie 300 (trzysta) złotych za nieprzekazanie skargi Stowarzyszenia [...] wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, 2. zasądzić od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 14.maja 2018 r. Stowarzyszenie Ochrony Zwierząt w [...] złożyło drogą elektroniczną do Wójta Gminy [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie sposobu i skutków wykonywania przez gminę zadania "opieka nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywanie". W związku z brakiem odpowiedzi na powyższe pismo Stowarzyszenie skierowało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. za pośrednictwem Wójta Gminy skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z dnia [...] maja 2018 r. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 19 marca 2019 r. Organ nie przekazał jednak jej do Sądu, a jedynie udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. Stowarzyszenie Ochrony Zwierząt złożyło wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy wobec niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm. - aktualny t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 - określanej dalej jako u.d.i.p.), tj. nieprzekazania opisanej powyżej skargi na bezczynność. Ponadto Stowarzyszenie domagało się zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przypisanych. Skarga na bezczynność wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - dopiero w reakcji na wspomniany wniosek o wymierzenie grzywny - w dniu 17 lipca 2019 r. ( por. akta II SAB/Go 160/19) W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy wniósł o niewymierzanie grzywny, wskazując, iż organ w sposób niezawiniony, błędnie przyjął, że w przypadku uwzględnienia skargi, tj. udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] maja 2018 r., nie zachodzi obowiązek przekazania skargi do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - określanej dalej jako p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W kontrolowanej sprawie nie ulega wątpliwości w świetle okoliczności przytoczonych na wstępie, że Wójt Gminy przekazał skargę wraz odpowiedzią i aktami z naruszeniem terminu określonego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Powinien był bowiem wykonać ten obowiązek najpóźniej w dniu 2 kwietnia 2019 r. , a uczynił to dopiero w dniu 17 lipca 2019 r. Nieuprawnione jest przypisywanie art. 55 § 1 p.p.s.a. wyłącznie funkcji dyscyplinującej, która polega na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy i aktualizuje się ona wtedy, gdy organ nie dopełnił tej czynności, a Sąd chce na nim wymóc jej dokonanie. Wprawdzie oczywistym w tym wypadku jest także uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., ale funkcja dyscyplinująca kwestii przekroczenia terminu nie dotyczy, gdyż nie może być mowy o dyscyplinowaniu do zachowania uchybionego już wcześniej terminu. Wobec tego, przekroczenie terminu wiąże się z funkcją represyjną, niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta przed posiedzeniem sądu, czy też nie. W obu przypadkach spotyka go represja za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, zaś w drugim już nie. Dlatego sąd, który wymierza grzywnę, mimo dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a przed posiedzeniem sądu, ale z uchybieniem terminu, wymierza ją wyłącznie za uchybienie terminu. W tym względzie funkcja represyjna art. 55 § 1 p.p.s.a znajduje również uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Choć przywołana regulacja konstytucyjna odnosi się do sądu, a nie do organu administracji publicznej, to jednak działanie sądu jest w tym wypadku uzależnione od dokonania przez organ czynności wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a Z tej przyczyny organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwianie albo utrudnianie realizacji tego prawa (por. post. NSA z 6 stycznia 2010 r., I OZ 1108/09, Wspólnota 2010, Nr 5, poz. 44). Oznacza to, iż grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 , ONSA/WSA 2010/1/2). Mając na uwadze powyższe funkcje represyjno-prewencyjne grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., celowym było jej wymierzenie organowi w niniejszej sprawie, zwłaszcza w kontekście tego, iż dopełnił on obowiązku wynikającego z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. z ponad 3 miesięcznym opóźnieniem i to dopiero w reakcji na wniosek strony. Podkreślić również należy, iż organ nie może skutecznie usprawiedliwiać niedochowania powyższego terminu własnym nieprawidłowym działaniem - błędną oceną prawną sytuacji. Ciąży bowiem na nim bezwzględny obowiązek przesłania sądowi skargi (por. R. Hauser, M. Wierzbowski /red./, P.p.s.a, Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2019, t. 5 do art. 55 i powołane tamże orzecznictwo). Kwestia bowiem obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią i aktami skargi mimo jej uwzględnienia wynika wprost ze zdania drugiego art. 55 § 3 p.p.s.a., który odsyła odpowiednio do stosowania § 2 tego artykułu statuującego powyższy obowiązek. Zresztą w niniejszej spawie mieliśmy do czynienia z jednym organów władzy publicznej, które zgodnie z art. 7 Konstytucji RP działają na podstawie i w granicach prawa. Tym samym organ powinien znać przepisy i je prawidłowo stosować, zwłaszcza, że w kontrolowanej sprawie nie wiązało się to z przeprowadzeniem skomplikowanych procesów ich wykładni. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za wystarczające dla spełnienia swej funkcji wymierzenie organowi grzywny w wysokości 300 zł (pkt 1 postanowienia). Jako, iż wniosek został uwzględniony Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. art. 64 § 3 p.p.s.a. - zasadził od organu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia poniesione przez nie koszty postępowania, które sprowadzają się do: a. wpisu od wniosku w kwocie 100 zł, ustalonego zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 221, poz. 2192 ze zm.); b. 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego, ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1800 ze zm.).