II SO/Go 9/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku K.J. w przedmiocie wymierzenia grzywny Dyrektorowi Zespołu Szkół [...] za nieprzekazanie skargi do sądu postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Zespołu Szkół [...] grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych, 2. zasądzić od Dyrektora Zespołu Szkół [...] na rzecz wnioskodawcy K.J. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. # 2 Pismem z dnia [...] września 2021 r. K.J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Zespołu Szkół [...] za nieprzekazanie do sądu skargi z dnia [...] października 2020 r. na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że WSA w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II SO/Go 5/20, wymierzył już organowi grzywnę w powyższym przedmiocie. Jednak skarga wciąż nie została przez organ przekazana. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Zespołu Szkół [...] wniósł o jego oddalenie, ewentualnie o odstąpienie od obciążenia organu grzywną z uwagi na brak merytorycznego uzasadnienia dla konieczności zajęcia się sądu skargą wniesioną w dniu 27 października 2020 r. z uwagi na jej nieczytelność. Jednocześnie organ oświadczył, że odrębnym pismem przekazał przedmiotową skargę do sądu. W uzasadnieniu odpowiedzi organ wskazał, że w realiach sprawy ponownie niezasadne jest obciążenie go grzywną, bowiem jak wcześniej ustalono (w toku postępowania II SO/Go 5/20) na skrzynkę mailową sekretariatu Zespołu Szkół [...] w dniu [...] października 2020 r. wpłynęła wiadomość od K.J. Wówczas nie otworzono tej wiadomości, gdyż podejrzewano, że z uwagi na brak sformułowania w jej nagłówku podstawy prawnej, poprzez otwarcie maila i odpowiedź na jego treść, mogło dojść do zawirusowania komputera szkoły, co miało już miejsce wielokrotnie w przeszłości. Sekretarz sugerowała się tym, że wcześniej do organu kierowano podobne maile, ale formułowane były wraz z podaniem podstawy prawnej, tym samym nie były wysyłane celem zablokowania, czy zawirusowania skrzynki mailowej. Wielokrotnie w przeszłości organ otrzymywał wiadomości mailowe z informacją o podłożeniu bomb w szkole, stąd do przesłanych wiadomości podchodził bardzo poważnie. Sekretarz nie jest informatykiem i jej obawy były uzasadnione, wobec wystąpienia podobnych przypadków zawirusowania komputerów szkoły poprzez skrzynkę mailową z uwagi na otwarcie podejrzanych maili zawierających zapytania od osób dotyczących bieżącej działalności szkoły. Natomiast wiadomość mailowa przesłana w dniu [...] października 2020 r. poprzez ePuap była całkowicie nieczytelna, sam dokument nie otwierał się i był nie do odczytania, gdyż występowały po otwarciu wiadomości same cyferki i znaki, dlatego też ponownie Sekretarz uznała, że mail nie jest ważny, a nawet jest niebezpieczny jako wirus, tym samym dla bezpieczeństwa został usunięty (oświadczenie informatyka z dnia [...] stycznia 2021 r.). Organ wyjaśnił, iż ocena i rozpatrzenie wniosku skarżącego odbyłoby się zgodnie z prawem, w przypadku złożenia w pierwszej wiadomości mailowej z dnia [...] października 2020 r. w formie wniosku z podaniem podstawy prawnej, ponadto zaś ewentualna skarga w przypadku braku uszkodzenia pliku wysłanego w dniu [...] października 2020 r. poprzez ePuap, pozwoliłaby na udzielenie informacji bez potrzeby inicjowania postępowania sądowoadministracyjnego w tym zakresie. Organ podkreślił, że do dnia otrzymania od Sądu odpisu wniosku o ukaranie grzywną, wnioskodawca nie kontaktował się ze Szkołą telefonicznie, mailowo, czy też za pomocą innych środków komunikacji, celem ponaglenia organu, przypomnienia oraz monitorowania złożonego zapytania. Brak udzielenia informacji nie był umyślny ani celowy, lecz wynikał z dotychczasowych doświadczeń oraz troski o prawidłowe bieżące działanie Szkoły. Na marginesie organ wskazał, że informacja publiczna w zakresie wnioskowanym została udzielona. Ponadto wdrożone zostały środki techniczne mające na celu zapobieżenie wystąpieniu ponownych problemów z programem komputerowym w przyszłości. Z uwagi na wykonanie żądania strony, organ wniósł o oddalenie wniosku, ewentualnie o nieobciążanie grzywną. Działanie podmiotu zobowiązanego, który nie miał złej woli, lecz nie przekazał skargi z dnia [...] października 2020 r. na bezczynność wobec braku jej czytelności lub podejmowanie przez niego działań zmierzających do załatwienia sprawy wskazują, że bezczynność, chociaż ma miejsce, to nie jest ona rażąca, stąd organ wniósł o zaniechanie wymierzenia grzywny. Art. 23 u.d.i.p. jest jedynym przepisem karnym zawartym w tej ustawie, a to przesądza, że wymierzenie grzywny na jego podstawie jest możliwe tylko w wyniku ustalenia wyczerpania znamion określonego tam czynu zabronionego w ramach postępowania karnego - a to z kolei oznacza, że sprawa w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego i skargę w tym zakresie należy odrzucić. W ramach repliki w dniu 15 listopada 2021 r. K.J. przesłał oświadczenie informatyka, opisujące metodykę otwierania korespondencji przesyłanej drogą elektroniczną. Nie zgodził się też ze stanowiskiem organu wyrażonym w odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną. Sąd postanowieniem z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II SO/Go 5/20 wymierzył organowi grzywnę. Już sam ten fakt powinien zmusić organ do przekazania skargi, co jednak nie nastąpiło przed złożeniem ponowionego wniosku o wymierzenie grzywny, który zapoczątkował niniejszą sprawę. W ocenie wnioskodawcy, wymierzenie grzywny jest w tu konieczne, aby nauczyć organ przestrzegania prawa i terminowego przekazywania skarg w przyszłości. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] października 2021 r. (które wpłynęło do tut. Sądu dnia 13 października 2021 r.) Dyrektor Zespołu Szkół przekazał do WSA w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Go 209/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W rozstrzyganej sprawie skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, a w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176; dalej jako u.d.i.p.) - przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. Zatem obowiązkiem Dyrektora Zespołu Szkół było przekazanie skargi na bezczynność, która wpłynęła w dniu [...] października 2020 r. najpóźniej do dnia 12 listopada 2020 r. (przy uwzględnieniu brzmienia przepisu 83 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy). W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawny (art. 55 § 1 p.p.s.a.). W tym miejscu podkreślić należy, że każda skarga do sądu administracyjnego wszczyna postępowanie sądowoadministracyjne i tylko sąd jest uprawniony do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. Innymi słowy, to sąd, a nie organ administracji jest dysponentem skargi i to rolą sądu jest ocena, czy w danej sprawie bezczynność miała miejsce, czy też nie. Zatem bez względu na to, że organ pozostaje w przekonaniu, że załatwił wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jego obowiązkiem było przekazanie skargi na bezczynność do sądu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym w u.d.i.p. Grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia tejże grzywny jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu. W tej sytuacji przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi pozostają bez znaczenia w sprawie wymierzenia grzywny, mogą mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało uznaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja organu, iż nieprzekazania skargi nastąpiło z uwagi na jej nieczytelność. Kwestię tą przesądził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w postanowieniu z dnia 11 lutego 2021 r., II SO/Go 5/20 wskazując, że przyczyny braku przekazania skargi leżą wyłącznie po stronie organu. Wynikały one bowiem z braku umiejętności pracownika organu otwierania wiadomości przekazywanych drogą elektroniczną. Po wydaniu tego postanowienia dla organu winno być zatem oczywiste z jakim dokumentem ma do czynienia i jakie czynności powinien był podjąć w świetle przepisów p.p.s.a. Jednakże zastosował się do nich dopiero w dniu 11 października 2021 r., przekazując formalnie skargę wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami sprawy, która została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Go 209/21. W orzecznictwie i piśmiennictwie nie budzi wątpliwości, iż ponowny wniosek o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie może zostać uznany za niedopuszczalny w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. tylko dlatego, że grzywna ta została organowi już raz wymierzona, skoro organ nadal nie wywiązuje się z obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Grzywna może być wymierzana wielokrotnie, aż do zupełnego, pełnego usunięcia przez organ stanu naruszenia dyspozycji art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 24 września 2014 r., II SO/Lu 60/14 i postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 sierpnia 2014 r., II SO/Go 7/14, T. Woś (red.), P.p.p.s. Komentarz, WK 2016, t. 10 do art. 55). W niniejszej sprawie określając wysokość grzywny należało uwzględnić przede wszystkim to, że organ mimo wydania przez WSA w Gorzowie Wlkp. wspomnianego postanowienia z dnia 11 lutego 2021 r. zignorował je i nie przekazał skargi wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami sprawy. Uczynił to dopiero po złożeniu ponownego wniosku o wymierzenie grzywny, a to oznacza, iż od wpływu skargi do organu do przekazania jej Sądowi minęło prawie 12 miesięcy. Bez znaczenia natomiast są podniesione przez organ argumenty, co do załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, będą one bowiem podlegały ocenie dopiero przy rozpoznawaniu przez Sąd skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W związku z tym, iż na dzień orzekania w niniejszej sprawie skarga została przekazana przez organ Sąd uznał, iż wystarczające będzie wymierzenie grzywny w wysokości 200 zł, zwłaszcza, iż nie mamy do czynienia z typowym organem administracji, lecz podmiotem reprezentującym stosunkowo niewielką placówkę szkolną. Zdaniem Sądu grzywna w takiej wysokości spełni swe cele dla których została ustanowiona. Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Jako, iż wniosek został uwzględniony Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania, które sprowadzają się do wpisu od wniosku uiszczonego w wysokości wynikającej z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U nr 2021, poz. 535.). ----------------------- # 2