I SA/Ke 10/09
WyrokWSA w Kielcach2009-01-29
Skład orzekający: Mirosław Surma, Andrzej Jagiełło, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, oceniając sytuację majątkową i rodzinną zobowiązanego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, ponieważ zobowiązany nie wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, co pozbawiłoby jego rodzinę możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na ubiegającym się o ulgę, a zebrany materiał dowodowy nie potwierdził wystarczająco trudnej sytuacji.Stan faktyczny
Skarżący M.Ł. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, motywując go trudną sytuacją życiową. Organ administracji, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odmówił umorzenia, wskazując na dochody skarżącego z pracy za granicą oraz posiadany majątek. Skarżący w skardze do WSA podniósł, że organ nie wziął pod uwagę jego wieku, stanu zdrowia i kosztów leczenia, a także aktualnego braku zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Jagiełło,, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009r. sprawy ze skargi M.Ł. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę.
I SA/Ke 10/09
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzja z dnia [...] nr[...]
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]nr.[...] w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Min. Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne można umorzyć należności z tytułu tych składek jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt uciążliwe skutki dla niego i jego rodziny. Redakcja przepisu wskazuje więc, że ciężar dowodu spoczywa na ubiegającym się o ulgę.
Skarżący złożony w dniu 20 listopada 2007r. wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek umotywował trudną sytuacją życiową. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że do 31 lipca 205r. M. Ł. prowadził działalność gospodarczą. W 2006 roku podjął pracę poza granicami kraju. Z pracy tej osiągał dochód netto 3333 zł miesięcznie ( po przeliczeniu euro na złote). W kraju pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matka pobierającą emeryturę w kwocie 687 zł, oraz nie osiągającymi dochodów żoną i 34-letnim synem. Łączny dochód rodziny wyliczony na ok. 4020 zł netto , pomniejszony o 3020 zł jako koszty miesięcznego utrzymania rodziny zabezpieczają zdaniem organu niezbędne potrzeby życiowe w tym koszty leczenia. Organ wskazał też, że tak wyliczone dochody pozwalają rodzinie skarżącego regulować zobowiązania zaciągnięte w banku a egzekwowane przez komornika sądowego. Nadto podniesiono, że skarżący posiada również majątek ruchomy albowiem jest właścicielem nieruchomości 1, 24 ha oraz wspólnie z B. C. współwłaścicielem nieruchomości o pow. 0,38 ha i 0,41 ha. Jest też właścicielem samochodu osobowego S. O. z 2002r.
Tak okresowa sytuacja majątkowa pozwala na spłacenie zaległości przy czym dla rozstrzygnięcia sprawy nie miało znaczenia, że zaległość powstała z powodu nieznajomości przepisów prawa przez skarżącego.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze M. Ł. nie precyzując sposobu rozstrzygnięcia podniósł, że organ wydając zaskarżoną decyzje nie wziął pod uwagę jego wieku oraz stanu zdrowia i w związku z tym kosztów leczenia. Wskazał też, że aktualnie nie pracuje stara się bowiem o świadczenie emerytalne.
W odpowiedzi ba skargę organ wniósł o jej oddalenie wnosząc i wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U.Nr. 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo i to w stopniu mającym wpływ lub w przypadku prawa procesowego mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr. 153 poz. 1270 ze zm.)
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu
Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13.X.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.Nr. 137 poz. 887 ze zm.) w związku z § 3 rozp. Min. Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.VII.2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U.03.141.1365). Paragraf 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspakajania niezbędnych potrzeb życiowych
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej i innego nadzwyczajnego wydarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności
Decyzje w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek podejmowane są na zasadzie uznania administracyjnego. Kontrola decyzji wydanych takim trybie obejmuje zbadanie czy wydanie rozstrzygnięcia przez organ poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozważył materiał dowodowy .
W sprawie niniejszej organ obowiązkom tym sprostał.
Po analizie zebranego w sprawie materiału stwierdził, że choć sytuacja materialna zobowiązanego i jego rodziny jest trudna to jednak nie na tyle aby nie mógł on spłacić swoich zobowiązań. Prawidłowo wskazał, że na ubiegającym się o ulgę spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek umożliwiających zastosowanie ulgi. Stanowisko takie zajął m.innymi WSA w Warszawie w orzeczeniu IIISA/Wa 2449/06 gdzie nadto wskazał, że " nie wystarczy, gdy zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie należności. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste." Nadto podnieść trzeba, że choć ustawodawca nie wyjaśnił co oznacza zwrot "zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych" to należy przyjąć w tym kontekście, że chodzi o zaspokojenie potrzeb na poziomie niezbędnego minimum a nie na poziomie średnim. Pogląd taki wyraził też WSA w Warszawie w sprawie IIISA/Wa 2450/06 ( oba cytowane orzeczenia dostępne w bazie Lex).
Nie polegają zatem na prawdzie zarzuty skargi, że organ nie wziął pod uwagę jego wieku, choroby czy choroby matki albowiem okoliczności te analizował ustalając pozostającą do dyspozycji rodziny kwotę po opłaceniu m.innymi wydatków na leczenie. Skarżący żadnym dowodem nie wykazał aby choroba matki pozbawiała go możliwości wykonywania pracy zarobkowej. Opiekę nad matka mogą bowiem sprawować pozostający bez pracy żona i dorosły syn skarżącego. Wskazać też trzeba, że organ brał pod uwagę sytuacje skarżącego z daty wydania decyzji, w związku z czym późniejsza utrata pracy o czym pisze w skardze nie może być podstawą podważania uprzednio wydanej decyzji. Okoliczność ta może prowadzić do ewentualnego złożenia kolejnego wniosku o umorzenie powyższych zaległości.
Skora zatem decyzja odpowiada prawu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło