I SA/Ke 103/13
PostanowienieWSA w Kielcach2013-03-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona jest już reprezentowana przez wybranego przez siebie radcę prawnego?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w ramach prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona jest już reprezentowana przez wybranego przez siebie radcę prawnego. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania, a nie zastępowanie wybranego przez stronę pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w osobie Ł. F. w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Skarżący argumentował swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Okazało się jednak, że skarżący już wcześniej udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu Ł. F. do reprezentowania go w postępowaniu sądowym.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono T. K. od kosztów sądowych. 2. Oddalono wniosek T. K. o ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 marca 2013 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu12 marca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. znak:[...] w przedmiocie podatku akcyzowego p o s t a n a w i a 1. zwolnić T. K. od kosztów sądowych; 2. oddalić wniosek T. K. o ustanowienie radcy prawnego.
W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 25 lutego 2013 r. od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. znak:[...] w przedmiocie podatku akcyzowego T. K. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego Ł. F. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia racy prawnego w osobie Ł. F..
Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z siostrą i siostrzeńcem w wieku 16 lat. Skarżący wskazał, że jego siostry jest właścicielem domu z roku 1970 o pow. 100m² wraz z działką o pow. 0,15 ha. Źródłem utrzymanie skarżącego oraz osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym jest dochód uzyskiwany przez siostrę skarżącego z tytułu wynagrodzenie za pracę w kwocie 2.200 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest osobą ubogą, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pozostaje w stosunku pracy, nie osiąga żadnych dochodów oraz nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Stan ten trwa od ok. dwóch lat. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego znacznego majątku ruchomego ani nieruchomego, nie posiada oszczędności pieniężnych. Skarżący wskazał, że jest przewlekle chory, po kilku operacjach (jaskra obu oczu), co znacznie utrudnia mu znalezienie zatrudnienia. Niezbędne środku do życia zapewnia skarżącemu siostra ponosząc opłaty za media i dostarczając wyżywienia. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący dołączył kserokopię badania okulistycznego z dnia 7 stycznia 2003 r. oraz kserokopię karty informacyjnej z pobytu w szpitalu w dniach od 27 sierpnia 2001 r. do 30 sierpnia 2001 r. Skarżący na podstawie art. 244 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazał jako pełnomocnika do ustanowienia w ramach prawa pomocy radcę prawnego Ł. F..
Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej ustawą P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
W świetle art. 246 § 3 ustawy P.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie radcy prawnego w osobie Ł. F..
Rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych uwzględniono przede wszystkim fakt, że skarżący nie wykazał majątku ani oszczędności oraz że pozostaje na utrzymaniu siostry. Uwzględniono również brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej przez skarżącego z uwagi na problemy zdrowotne. Mając na względzie powyższe okoliczności uznano, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W odniesieniu do złożonego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego w osobie Ł. F., w sytuacji gdy jest już reprezentowany w postępowaniu administracyjnym przez tego pełnomocnika z wyboru. Jak wynika z akt sprawy w dniu 24 stycznia 2013 r. skarżący udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu Ł.. F. do reprezentowania go przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi na Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. znak:[...]. Zatem stwierdzić należy, że skarżącego łączy już stosunek prawny ze wskazanym wyżej zawodowym pełnomocnikiem z wyboru. W tej sytuacji, z uwagi na spełnienie się negatywnej przesłanki z art. 246 § 3 ustawy P.p.s.a. nie jest możliwe ustanowienia dla skarżącego profesjonalnego pełnomocnika w ramach instytucji prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 1 i 3 ustawy P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło