I SA/Ke 104/09

Dnia 13 maja 2009 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skarg J. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy p o s t a n a w i a oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009r. sygn. akt I SA/Ke 104/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. W dniu 22 kwietnia 2009r. J. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. We wniosku skarżący oświadcza, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Ponadto skarżący oświadcza, że spłaca trzy kredyty w łącznej wysokości 1600zł, jest osobą bezrobotną, posiada samochód osobowy marki d. l. rok prod. 1997 o wartości 4000zł. Jednocześnie skarżący nie wykazuje żadnego majątku, oszczędności, jak również żadnych dochodów. Pismem z dnia 24 kwietnia 2009r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wezwał skarżącego do uzupełnienia braków poprzez przedłożenie oświadczenia, z jakich źródeł czerpie środki na utrzymanie swoje i żony oraz na spłatę zaciągniętych kredytów; oświadczenia, jaką kwotę przeznacza na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia oraz określenie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu np. energia, opał, media, oraz utrzymania samochodu; oświadczenia, kto jest właścicielem nieruchomość, w której zamieszkuje wraz z żoną; aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że żona jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jeżeli jest zatrudniona - zaświadczenia o dochodach z ostatnich trzech miesięcy; odpisu (kserokopii) zeznań podatkowych za rok 2008 i 2007; oświadczenia, czy korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie. W powyższym piśmie zawarto pouczenie, zgodnie z którym niezastosowanie do treści wezwania w terminie siedmiu dni spowoduje ujemne skutki prawne. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie nie uzupełnił braków wniosku o ustanowienie adwokata. Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a. ) jest uzależnione od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar dowodu takich okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a zwrotu "gdy wykaże". Brak wskazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy wręcz uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, a jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia z dnia 31 marca 1987 r., sygn. akt I Cz 26/87 (opubl. w OSNCP 1988, nr 7-8, poz. 103 ), stan majątkowy i dochody skarżącego należy oceniać w świetle tego, jakie byłyby jego potencjalne możliwości zarobkowe, gdyby je w pełni wykorzystywał. Zgodnie z przepisem art. 255 p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżący nie uczynił zadość kierowanemu do niego wezwaniu, przez co naruszyła wywiedziony z art. 255 p.p.s.a. obowiązek współdziałania strony z sądem w zakresie gromadzenia materiału dowodowego potrzebnego do ustalenia stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Jak bowiem podkreśla się w doktrynie (S. Babiarz. B. Dauter, M. Niezgódka - Medek - Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowo-administracyjnych, Lexis Nexis, Warszawa 2007r.) brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć niewątpliwie wpływ na dokonaną ocenę wniosku o prawo pomocy. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania tj. wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Wymagane wezwaniem dokumenty były niezbędne do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. Uwzględniając wskazane przez skarżącego okoliczności, że jest osobą bezrobotną bez środków do życia, spłacającą kredyty w łącznej wysokości 1600zł miesięczne kierując się wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, stwierdzić należy, że wiarygodność oświadczeń skarżącego budzi wątpliwości, nie jest bowiem możliwym funkcjonowanie dwuosobowej rodziny bez środków finansowych do życia. Reasumując, skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi współpracy z Sądem w ramach toczącego się postępowania z wniosku o przyznanie praw pomocy. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego, co więcej wzmacnia wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów związanych z wynagrodzeniem profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.