I SA/Ke 105/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Protokolant Dominik Gajek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 maja 2007r. sprawy ze skargi I. Z. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania: 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. I SA/Ke 105/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. przyznał I.Z. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych co do części powierzchni zadeklarowanej przez skarżącą Decyzję doręczono I. Z. w dniu 30 listopada 2006r., wraz z pouczeniem o 14-dniowym terminie do wniesienia odwołania. W dniu 18 grudnia 2006r. I. Z. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Przyznała, iż uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, który w jej ocenie upłynął w dniu 15 grudnia 2006 r podnosząc jednak, że uchybienie to zostało spowodowane jej nieobecnością w kraju. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podniósł, że wobec doręczenia skarżącej decyzji w dniu 30 listopada 2006 r. termin do wniesienia odwołania upłynął 14 grudnia 2006 r., Uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ ma obowiązek uwzględnić wydając postanowienie stosownie do art. 134 k.p.a. Jednocześnie organ odnosząc się do argumentów strony dotyczących niemożności wniesienia odwołania w terminie podniósł, że odwołanie nie wymaga szczególnego uzasadnienia i skarżąca mogła wnieść już w dniu doręczenia decyzji, że nie musiała składać odwołania osobiście lecz mogła przesłać droga pocztową. Postanowienie to doręczono I. Z. w dniu 18 stycznia 2007r. W dniu 16 lutego 2007r. I. Z. wniosła do Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismo adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach za pośrednictwem Dyrektora organu odwoławczego. W piśmie tym I. Z. wnosi o "przywrócenie terminu do wniesienia odwołania". W uzasadnieniu podaje argumenty odnoszące się do zasadności wskazanej na wstępie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...], w konkluzji zaś prosi o przywrócenie terminu odwołania lub spowodowanie wydania decyzji odmownej o nie przyznaniu dopłaty do powierzchni 7,02 ha. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi a zarazem kontroli sądowej jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przesłankę wydanego w trybie art. 134 k.p.a postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu stanowi nie tylko ustalenie faktu złożenia odwołania po upływie 14 dniowego terminu lecz ustalenie, że brak jest prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź, że zostało wydane postanowienie odmawiające przywrócenia terminu. Oznacza to, że w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu organ może wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu dopiero po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu. Znamiennym jest, że w niniejszej sprawie I.Z. w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nie tylko przyznała uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, ale przywołała również okoliczności mające usprawiedliwiać to uchybienie. Fakt, że skarżąca nie sprecyzowała jednoznacznie, że wnosi o przywrócenie terminu nie zwalniał organu od zbadania w przypadku wątpliwości, rzeczywistej woli strony i rozpoznania wniosku w trybie przewidzianym w art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. Podnieść należy, że przepis art. 9 k.p.a nakłada na organy obowiązek czuwania by strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielania w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ nie wyjaśniając woli strony stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, odnosząc się w uzasadnieniu tego postanowienia do przedstawionych przez stronę argumentów o przyczynie uchybienia terminowi. Ocenił zatem argumenty zmierzające do usprawiedliwienia uchybienia terminowi, nie zachowując trybu przewidzianego w art. 58 i 59 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu takie rozstrzygnięcie, wobec wyraźnej intencji strony skierowanej na uprawdopodobnienie braku jej winy w uchybieniu terminu, stanowi naruszenie przepisu 59 § 2 k.p.a mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Pozbawia bowiem stronę możliwości skorzystania z uprawnienia przyznanego w art. 58 i 59 k.p.a a w konsekwencji możliwości weryfikacji stanowiska organu w postępowaniu sądowo- administracyjnym. Należy mieć na uwadze, że ewentualne przywrócenie terminu wyklucza wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. W związku z powyższym wydanie postanowienia stwierdzającego naruszenie terminu do wniesienia odwołania przed rozpoznaniem, w sposób przewidziany prawem wniosku o przywrócenie terminu stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ, po wyjaśnieniu czy intencją skarżącej był wniosek o przywrócenie terminu, rozpozna go z zachowaniem trybu przewidzianego w art. 58 i 59 k.p.a i w zależności od wyniku oceni czy został uchybiony termin do złożenia odwołania. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 152 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji