I SA/Ke 108/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Protokolant ref. staż. Krzysztof Czarnecki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. skargi "A." S.C. R. S. i A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego 340 (trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...]znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]"A." A. K. i R. S. - odmówił wszczęcia postępowania podatkowego. W uzasadnieniu wskazał, że Spółka Cywilna "A." złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT. Urząd Skarbowy w K. nie znajdując podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku decyzją z dnia [...] znak [...]odmówił stwierdzenia nadpłaty. Wyżej wymienioną decyzję Izba Skarbowa utrzymała w mocy. Na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] znak [...]Spółka Cywilna "A." złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę oddalił. Z uwagi na powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego i wydania decyzji. W postanowieniu zawarto pouczenie, że przysługuje na nie zażalenie. W dniu [...],,A." S.C. R. S. & A. K. reprezentowana przez pełnomocnika doradcę podatkowego C. K. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. W uzasadnieniu wskazał, że stronie doręczono w/w postanowienie w dniu 30.12.2003 roku. Podkreślił, że organ podatkowy wydając przedmiotowe postanowienie nie wypełnił należycie normy zawartej w art. 217 Ordynacji podatkowej, gdyż nie zawarł w postanowieniu pouczenia o przysługującym terminie do wniesienia zażalenia. Z tego względu niedopatrzenie strony polegające na uchybieniu terminowi jest usprawiedliwione. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik w imieniu spółki złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. zażalenie na postanowienie z dnia [...] odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego. Postanowieniem znak: [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia uchybionego terminu. W uzasadnieniu wskazał, że podatnika reprezentuje profesjonalny pełnomocnik - doradca podatkowy, który z racji posiadanych uprawnień winien wiedzieć, że na zażalenie przysługuje siedmiodniowy termin, a nadto, że adresatem takiego wniosku winien być organ właściwy do rozpatrzenia tego wniosku. Podkreślił, że prawdą jest, że w postanowieniu Urzędu Skarbowego w K. nie zakreślono żadnego terminu. Nie oznacza to jednak, iż profesjonalny pełnomocnik nie powinien tego wiedzieć z racji wykonywanego zawodu. Ponieważ pełnomocnik nie wskazał żadnych innych przyczyn uchybienia terminowi, postanowił odmówić przywrócenia terminu. Na postanowienie to spółka reprezentowana przez doradcę podatkowego C. K. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając obrazę prawa materialnego i proceduralnego poprzez: naruszenie art. 162, 214, 217 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa w związku z nie przywróceniem uchybionego terminu w sytuacji, gdy postanowienie organu podatkowego nie zawierało pouczenia o przysługującym stronie terminie do wniesienia zażalenia. Nie pełne czy też błędne pouczenie przez organ podatkowy o przysługującym terminie do wniesienia zażalenia miało bezpośredni wpływ na uchybienie terminowi przez stronę. Strona postępowania podatkowego nie może odnosić negatywnych skutków powstałych z winy błędu popełnionego przez organ podatkowy. W uzasadnieniu podstaw zaskarżenia skarżący wskazał, że zgodnie z art. 214 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa nie może szkodzić stronie błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia. Przepis art. 214 Ordynacji podatkowej nie uzależnia odpowiedzialności organu podatkowego za popełnione błędy w zakresie błędnego pouczenia strony o przysługujących prawach i terminach do wniesienia odwołania od tego czy strona działa przez pełnomocnik czy samodzielnie. Stanowisko organu podatkowego zawarte w zaskarżonym postanowieniu zmierza do nierównego traktowania przez organ podatkowy strony" pod katem tego, kto stronę reprezentuje". Prawa strony postępowania podatkowego z tego względu nie mogą być przez organ podatkowy ograniczane. Podkreślił, że uchybienie terminowi nastąpiło z winy organu podatkowego, który wydając postanowienie podatkowe naruszył art. 217 Ordynacji podatkowej, nie pouczając strony o przysługującym jej terminie na wniesienie zażalenia. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Stosownie do § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazane zostały sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z uwagi na powyższą regulację prawną, właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 217 § 1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej postanowienie zawiera pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego. Z treści tego przepisu wynika, że pouczenie strony o prawie do wniesienia zażalenia jest elementem koniecznym postanowienia. Również art. 121 Ordynacji podatkowej zobowiązuje organ podatkowy do prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podatkowe mają czuwać, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych informacji i wyjaśnień. Okoliczności tej nie zmienia fakt, iż stronę w toku postępowania reprezentował profesjonalny pełnomocnik - doradca podatkowy. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej strona postępowania podatkowego może działać w sprawie przez pełnomocnika, a zatem przepis art. 214 Ordynacji podatkowej nie uzależnia odpowiedzialności organu podatkowego w zakresie błędnego pouczenia strony o przysługujących prawach i terminach do wniesienia zażalenia od tego czy strona działa przez pełnomocnika czy samodzielnie. Gdyby wolą ustawodawcy było takie ograniczenie dałby temu wyraz poprzez zamieszczenie w przepisach odpowiedniej regulacji. W ocenie Sądu przerzucenie na stronę odpowiedzialności za skutki naruszenia przez organ wspomnianych obowiązków nie znajduje uzasadnienia prawnego. Potwierdza to treść art. 214 Ordynacji podatkowej, według którego nie może szkodzić stronie błędne pouczenie w decyzji, co do prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia. Zdaniem Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, błędnym pouczeniem jest również brak pouczenia o środkach zaskarżenia, jak również pouczenie niepełne wskazujące co prawda, że stronie służy zażalenie lecz nie wskazujące trybu do jego wniesienia. Takie naruszenie przez organ obowiązków nie różni się bowiem w skutkach od błędnego pouczenia i dlatego nie może być inaczej traktowane przez prawo. W przedmiotowej sprawie skarżący wypełnił warunki z art. 162 Ordynacji podatkowej Złożył bowiem wniosek o przywrócenie terminu, uprawdopodobnił, iż uchybienie to nastąpiło bez jego winy, lecz wskutek braku pełnego pouczenia o trybie zaskarżenia. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]znak:[...]. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując uznać należy, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, co uzasadnia orzeczenie jak w sentencji.