I SA/Ke 115/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 5 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: 1.zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie powyżej 500,00 (pięćset) zł; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wyrokiem z 25 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 115/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. W dniu 10 sierpnia 2016 r. (data stempla pocztowego) skarżący reprezentowany przez doradcę podatkowego M. C. wraz ze skargą kasacyjną od ww. wyroku WSA w Kielcach złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wynika, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwojgiem małoletnich dzieci. Jako posiadany majątek wykazuje dom wielkości 145,00m² wartości ok. 167.000,00 zł, nieruchomość rolną o pow. 4,10 ha wartości ok. 70.000,00 zł oraz działkę rolną o pow. 0,736 ha należącą do syna. Jako przedmioty wartościowe o wartości powyżej 5.000,00 zł skarżący wskazuje samochód osobowy z 2005 r. oraz pojazdy wykorzystywane w działalności gospodarczej – dwa samochody ciężarowe z 1994 r. i 1998 r. oraz koparko-ładowarka z 2002 r. Źródłem utrzymania skarżącego i jego rodziny jest dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 2.665,85 zł netto miesięcznie, dochód uzyskiwany przez żonę skarżącego z tytułu wykonywanej pracy w kwocie 1.250,32 zł netto miesięcznie oraz łączny dochód z gospodarstwa rolnego uzyskiwany przez skarżącego i jego żonę w kwocie 62,08 zł miesięcznie netto. Jako zobowiązania i stałe miesięczne wydatki skarżący wykazuje ratę do urzędu skarbowego w łącznej kwocie 2.000,00 zł, podatek od nieruchomości, rolny, leśny 30,75 zł, opłaty za media ok. 300 zł, ubezpieczenie mienia ok. 26 zł, wywóz nieczystości 24 zł, wydatki na żywność, środki czystości i inne bieżące potrzeby rodziny ok. 1.100,00 zł oraz koszty leczenia dziecka w ciągu ostatnich 3 miesięcy – 900 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazuje, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza w dużej mierze jest działalnością sezonową, popyt w okresie zimowo-wiosennym jest znikomy, dochód nie jest stały. Dochód z uprawy truskawek w roku 2016 skarżący oszacował na kwotę 744,93 zł. Dużym obciążeniem dla budżetu rodzinnego są miesięczne raty do urzędu skarbowego w łącznej kwocie 2000 zł. Skarżący nie posiada oszczędności, a posiadane mienie wykorzystywane jest do prowadzenia działalności gospodarczej i jego zbycie oznaczałoby jej likwidację. Zdaniem orzekającego, wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie w części. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób fizycznych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawione w złożonym wniosku okoliczności, informacje wynikające z akt sądowych, akt administracyjnych oraz przytoczoną regulację prawną, stwierdzić należy, że strona wnioskująca wykazała, że nie dysponuje dostatecznymi środkami na opłacenie całkowitej kwoty wpisu od skargi kasacyjnej, którego wysokość stanowi kwotę 700 zł (łącznie ze sprawą żony -1.400 zł). Jednakże badając sytuację majątkową skarżącego przedstawioną w złożonym wniosku oraz wynikającą z akt administracyjnych nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że skarżący nie jest wstanie ponieść, części kosztów sądowych w tej sprawie, należy bowiem zauważyć, że w niniejszej sprawie strona uiściła opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem oraz wpis od wniesionej skargi w kwocie 500 zł (prawomocnym postanowieniem starszego referendarza WSA w Kielcach z 9 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 115/16 skarżący został zwolniony od uiszczenia wpisu od wniesionej skargi ponad kwotę 500 zł). Z powyższego można wnioskować, że oplata sądowa w wysokości 500 zł nie stanowi dla skarżącego nadmiernego obciążenia. Tym bardziej, że mimo wskazywania na problemy finansowe aktualnie rodzina skarżącego dysponuje miesięcznie środkami w łącznej kwocie 4.478,25 zł, przy czym składając oświadczenia i wyjaśnienia na etapie rozpoznawania pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wykazał miesięczny dochód rodziny w kwocie 3.992,81 zł. Ponadto wykazane miesięczne wydatki rodziny skarżącego nie przewyższają kwoty miesięcznych dochodów rodziny. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi ponoszenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie jest regułą, a zwolnienie od nich może nastąpić w sytuacjach wyjątkowych, co wynika z brzmienia art. 199 p.p.s.a. Należy również pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.