I SA/Ke 119/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.),, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi S. O. na akt Prezydenta Miasta S. z dnia [...] w przedmiocie naliczenia opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych uznaje, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych wydanych dla P.P.H.U. "A"- S. O. tj sklepu położonego w S. ul. R. ponad kwotę wynikającą z art. 11- ust. 2, ustawy z dnia 26.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dzu, 02.147.123 ze zm.) W dniu 9 listopada 2006r. S. O. prowadzący działalność P.P.H.U. A w S. złożył w Urzędzie Miejskim w S. wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie miasta S. w punkcie sprzedaży przy ul. R. Dnia 29 listopada 2006r. otrzymał zezwolenie Nr [...]i Nr [...]wydane przez Prezydenta Miasta S. odpowiednio na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwa, i na sprzedaż napojów alkoholowych pow.4,5% do 18% zawartości alkoholu z wyjątkiem piwa, dla ww. sklepu przy ul. R., ważne od 20 grudnia 2006r. do 31 sierpnia 2009r. Wcześniej, na podstawie wpisu do ewidencji i uzyskanych na okres od 1 stycznia 2005r. do 31 grudnia 2008r. zezwoleń Nr [...]i Nr [...]z dnia 3 stycznia 2005r., wydanych przez Prezydenta Miasta S. sprzedawał alkohol w sklepie przy ul. S. w S. Pismem z dnia 2 stycznia 2007r. S. O. poinformował Urząd Miejski w S. o zlikwidowaniu z dniem 31 grudnia 2006r. punktu sprzedaży przy ul. S. w S. i zwrócił zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W związku z tym decyzjami z dnia [...] Nr [...]i Nr [...]Prezydent Miasta S. stwierdził wygaśnięcie z dniem 31 grudnia 2006r. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w tym punkcie. Na prowadzenie sklepu pod nazwą B przy ul. S. wpis do ewidencji działalności gospodarczej uzyskała J.B. Działalność rozpoczęła z dniem 2 stycznia 2007r. W dniu 12 stycznia 2007r. otrzymała zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwa, i na sprzedaż napojów alkoholowych pow.4,5% do 18% zawartości alkoholu z wyjątkiem piwa, dla ww. sklepu, ważne od 12 stycznia 2007r. do 31 sierpnia 2009r. W dniu 1 grudnia 2006r. S. O. dokonał opłat za wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w punkcie przy ul. R. w wysokości 34,52 zł. Wysokość tej opłaty ustalił drogą samoobliczenia. Organ uznał opłatę za zaniżoną, i dokonał urzędowego wyliczenia na kwotę 92,98 zł. S. O.dokonał dopłaty w wysokości 58,46 zł. Pismem z dnia 8 grudnia 2006r. S. O. wezwał Prezydenta Miasta S. do usunięcia naruszenia prawa. Polega ono jego zdaniem na błędnym naliczeniu opłat za korzystanie z zezwoleń z dnia [...] Nr [...]i Nr [...]i stanowi naruszenie art. 111 ust. 1, 2,3 i 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Wniósł o nakazanie dokonania prawidłowego naliczenia i zwrot nadpłaconych kwot. Uzasadniając wezwanie S. O. wyjaśnił, że punkt sprzedaży detalicznej przy ul. R.w S. jest nowym punktem sprzedaży napojów alkoholowych dla firmy A i na podstawie tej okoliczności dokonał samoobliczenia wysokości opłaty za wydanie zezwoleń. Z kolei organ, dokonując wyliczenia tej opłaty posłużył się danymi o wielkości sprzedaży za 2005r. sklepu przy ul. S., S. O. wskazał, że pod adresem R. firma A nie prowadziła wcześniej działalności. W piśmie z dnia 19 grudnia 2006r. znak: DG.6435R-39/06 Prezydent Miasta S. wyjaśnił, że wydawanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych ma charakter przedmiotowo - podmiotowy. Przy określaniu wysokości opłat dla konkretnego wnioskodawcy, organ udzielający zezwolenia powinien ustalić, czy ten przedsiębiorca w roku poprzednim prowadził handel alkoholem, oraz czy w sprzedaży poszczególnych rodzajów alkoholi tenże przedsiębiorca przekroczył wartości określone w art.111 ust. 5 pkt 1), 2) i 3) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Odnosząc się do pierwszego warunku organ wyjaśnił, że zarówno art. 111 ust.3 (mylnie wskazany w piśmie jako art.18), dotyczący minimalnych opłat dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność w tym zakresie, jak i art. 111 ust. 4, 5 i 6 odnoszą się do osoby przedsiębiorcy (nie przedsiębiorstwa), którego sytuację należy oceniać przy wydawaniu zezwolenia, to znaczy czy jest to pierwszy jego punkt sprzedaży, czy też następny. Artykuł 111 ust. 3 ustawy nie odnosi się natomiast do dodatkowego, uruchamianego nowego punktu sprzedaży, tylko wg kryterium podmiotowego - do przedsiębiorcy. Swój wniosek S. O. wniósł w sytuacji, gdy w poprzednim punkcie sprzedaży tego samego przedsiębiorcy, zlokalizowanym pod adresem przy ul. S., prowadzona była w roku poprzednim sprzedaż tych samych rodzajów alkoholu. Zdaniem organu, bezspornym jest, że w trakcie rozpatrywania wniosku z dnia 9 listopada 2006r. o udzielenie zezwoleń taka działalność była prowadzona, a potwierdzeniem tego było złożenie w dniu 18 stycznia 2006r. oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych. Wynika z niego, że sprzedaż w 2005r. przekroczyła wartości sprzedaży określone w art. 111 ust. 5 pkt 1), 2) i 3). Tym samym spełniony został i drugi z warunków. Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ na podstawie art. 111 ust.5 wyliczył opłatę proporcjonalnie do okresu korzystania z zezwolenia. Na akt Prezydenta Miasta S., S. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucił, że naliczenie opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu dla PPHU "A" S. O., rozpoczynającego działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych w sklepie przy ul. R. w S., dokonane zostało z naruszeniem art. 111 ust.2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Wniósł o nakazanie dokonania prawidłowego naliczenia i zwrot nadpłaconych kwot w wysokości 58,46 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu skargi podniósł, że interpretacja art. 111 cyt. ustawy dokonana została przez organ całkowicie nietrafnie. Wyjaśnił, że zezwolenie określa miejsce sprzedaży jako punkt, stoisko lub sklep, ewentualnie sklep branżowy. Jest więc ono każdorazowo udzielane określonemu podmiotowi do prowadzenia działalności w określonym miejscu. Uzyskane przez skarżącego zezwolenia dotyczą nowego miejsca prowadzenia działalności, a więc zezwoleń w rozumieniu ustawy wydanych po raz pierwszy. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. podtrzymał argumenty zawarte w akcie z dnia [...]Podniósł ponadto, że gdyby przedsiębiorca handlujący alkoholem w roku poprzednim, uruchamiający na obszarze tej samej gminy kolejny punkt sprzedaży tego samego rodzaju alkoholu, był traktowany jak rozpoczynający działalność w tym zakresie, to przepis art. 111 ust.3 stałby się przepisem martwym i nigdy nie miałby zastosowania przy wyliczaniu należnych opłat. Postępowanie takie mogłoby doprowadzić do uznaniowego traktowania przedsiębiorców w opłatach za zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i obejmuje także niemające charakteru decyzji lub postanowień akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ( art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest aktem administracyjnym adresowanym do indywidualnie oznaczonego adresata. Zezwolenie to daje uprawnienia do prowadzenia określonej działalności wyłącznie w ściśle określonym miejscu. Nie stanowi zatem generalnego zezwolenia na prowadzenie danej działalności w skali całego kraju lub danej jednostki podziału terytorialnego, ale ogranicza się do konkretnego punktu sprzedaży. Zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( t.jedn. Dz. U z 2007 Nr 70 poz. 473), zwaną dalej ustawą w.t.p.a., adres tego punktu należy podać już we wniosku o wydanie zezwolenia. Decyduje on też o właściwości miejscowej organu rozstrzygającego sprawę (art. 18 ust. 1 ustawy w.t.p.a.). Co istotne, adres ten stanowi obligatoryjny składnik samego zezwolenia, co wynika z treści art. 18 ust. 7 pkt 6. Wartość sprzedaży napojów alkoholowych w danych punkcie sprzedaży podlega następnie zgłoszeniu do organu wydającego zezwolenie (art. 111 ust. 4 ustawy w.t.p.a.,), a także stanowi podstawę do obliczenia stosownej opłaty należnej za korzystanie z zezwolenia (art. 111 ust. 5 ustawy w.t.p.a.). Specyfika zezwolenia na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych przejawia się zatem w dwóch jego aspektach - podmiotowym oraz przedmiotowym. Aspekt podmiotowy sprowadza się do tego, iż zezwolenie zawsze jest skierowane do wnioskodawcy - konkretnego podmiotu zamierzającego prowadzić działalność gospodarczą, polegającą na sprzedaży napojów alkoholowych. Przyznane uprawnienie ma zatem charakter indywidualny i przysługuje wyłącznie wskazanemu w zezwoleniu podmiotowi. Zezwolenie nie może być więc przeniesione na następców prawnych uprawnionego, zarówno pod tytułem szczególnym (w tym np. na nabywców punktu sprzedaży, którego dotyczy dane zezwolenie), jak i ogólnym (np. spadkobierców). Aspekt przedmiotowy przejawia się natomiast w tym, że zezwolenie dotyczy zawsze konkretnego punktu sprzedaży. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 marca 1997 r. sygn.akt II SA 1156/96 stwierdzając, że zezwolenie na sprzedaż alkoholu jest decyzją o charakterze przedmiotowo-podmiotowym, wydaje się je bowiem dla indywidualnie oznaczonej osoby (fizycznej lub prawnej) i dla konkretnie określonego miejsca. W uzasadnieniu zaskarżonego aktu Prezydent Miasta S. uznał, że skoro S. O. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo - Usługowe A w S. przy ul. S., i dla tego punktu uzyskał wcześniej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, to otwarcie sklepu przy ul. R. i złożenie wniosku o wydanie takich zezwoleń dla tego punktu, nie jest rozpoczęciem działalności gospodarczej w tym zakresie w rozumieniu art. 11 1 ust.3 ustawy. Stanowisko to nie jest trafne. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy bowiem uznać, że sformułowanie zawarte w art. 111 ust. 3 ustawy w.t.p.a., mówiące o przedsiębiorcy rozpoczynającym działalność gospodarczą w tym zakresie, oznacza przedsiębiorcę, który w danym punkcie rozpoczyna sprzedaż napojów alkoholowych, i w związku z tym ubiega się o wydanie właściwego zezwolenia. Bezspornym natomiast jest, że skarżący nie prowadził wcześniej działalności gospodarczej w punkcie przy ul. R.w S. i nie wnioskował o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych dla tego sklepu. Oznacza to, że jeżeli S. O., wystąpił z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w innym punkcie niż punkt, w którym w roku poprzednim prowadzona była sprzedaż napojów alkoholowych, organ miał obowiązek potraktować go jako podmiot rozpoczynający działalność gospodarczą w tym zakresie. To z kolei rodziło po stronie S. O. obowiązek uiszczenia opłaty o jakiej mowa w art. 111 ust. 2 ustawy w.t.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 146 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.