I SA/Ke 119/11
PostanowienieWSA w Kielcach2011-02-25
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może być uwzględniony, jeśli strona żąda ustanowienia dwóch pełnomocników (adwokata i radcy prawnego) oraz czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest zasadny w części dotyczącej ustanowienia adwokata, ponieważ sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie pomocy, a opłacenie profesjonalnego pełnomocnika byłoby niemożliwe bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Jednocześnie sąd oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego, uznając, że wystarczająca jest reprezentacja przez jednego pełnomocnika. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, gdyż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strony skarżące działania lub bezczynność organów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są ustawowo zwolnione z ponoszenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący M. Ś. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności składkowych. W ramach skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na dochody z działalności gospodarczej i rentę żony, a także zaległości czynszowe i wsparcie ze strony rodziny. Skarżący posiadał również mieszkanie i samochody wykorzystywane w działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
1. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; 2. oddalić wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego; 3. oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 lutego 2011 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Ś. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; 2. oddalić wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego; 3. oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.
W skardze z dnia 29 grudnia 2010r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych M.Ś. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 3 lutego 2011r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący oświadcza, że sytuację swojej rodziny wskazał w skardze. Jego trudna sytuacja została uwzględniona przez MOPS i przyznano zasiłek na syna skarżącego, umożliwiono synowi bezpłatne korzystanie ze szkolnej stołówki. W dalszej części uzasadnienia skarżący oświadcza, że zalega z czynszem mieszkaniowym. W ostatnich miesiącach rodzina skarżącego wspierana jest finansowo przez rodzinę, bez pomocy której nie mogliby zaspokoić podstawowych potrzeb. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem w wieku 11 lat. Rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 5584,56zł za 2010rok oraz z dochodu uzyskiwanego przez żonę skarżącego z tytułu renty w wysokości 706zł miesięcznie – po zajęciu komorniczym 432zł. Jako posiadany majątek skarżący wykazuje mieszkanie wielkości 37m². Ponadto skarżący wykazuje samochody wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej: mercedes sprinter rok prod. 2004r. oraz peugeot partner rok prod. 2006r.
W myśl art. 243 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 - 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy przede wszystkim wysokość miesięcznych dochodów skarżącego i jego żony oraz zaległości w czynszu mieszkaniowym należało uznać, że M. Ś. uprawdopodobnił zasadność swojego wniosku, a sytuacja materialna, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny.
Niemniej żądanie ustanowienia dwóch pełnomocników z urzędu, zarówno adwokata, jak i radcy prawnego, nie zasługiwało na uwzględnienie. Dla zapewnienia skarżącemu należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest ustanowienie jednego pełnomocnika. Tym bardziej, że niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego (art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.).
Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać, że jest on bezzasadny i jako taki podlega oddaleniu.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy "p.p.s.a", nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi M. Ś. ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło