I SA/Ke 120/14

Dnia 27 marca 2014 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak[...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 11 lutego 2014 r. w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych Z. W. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym wniosku wskazuje na bardzo trudną sytuację finansową. Oświadcza, że leczy się psychiatrycznie, nie posiada źródła dochodu, ponadto wskazuje na zasądzone alimenty na rzecz córek oraz liczne zaległe zobowiązania. Oświadcza, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie wskazuje źródła dochodu, jako posiadany majątek wskazuje 5% udziałów w spółce z o.o. zajęte przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Kielcach. Jako niezbędne miesięczne wydatki wskazuje – koszty leczenia – 120 zł, koszty utrzymania 500 zł, dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne – 360,54 zł. Do wniosku skarżący dołączył następujące dokumenty (kserokopie): - zaświadczenie lekarskie z 17 marca 2011 r. o zaburzeniach depresyjnych skarżącego; - wyrok z dnia 2 sierpnia 2006 r. potwierdzający wysokość alimentów na rzecz córek N.i W.; - protokół z dnia 7 lutego 2011 r. potwierdzający wysokość alimentów na rzecz córki N.; - informację z ZUS z dnia 11 lutego 2013 r. o wysokości zaległości; - nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 3 stycznia 2014 r.; - pozew o zapłatę w postępowaniu nakazowym; - ponaglenie zapłaty z dnia 27 grudnia 2012 r.; - pismo I. J. Sp. z o.o. z dnia 16 października 2013 r.; - informacja Starostwa Powiatowego w K. z dnia 17 kwietnia 2013 r. o tym, że skarżący nie figuruje w rejestrach ewidencji gruntów obejmujących nieruchomości położone na terenie powiatu; - postanowienie Sądu Rejonowego w K.z dnia 29 listopada 2013 r.; - zawiadomienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 16 października 2013 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Dane zawarte w złożonym wniosku oraz dodatkowych dokumentach okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, z uwagi na powyższe pismem z dnia 28 lutego 2014 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w następującym zakresie: - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskanych przez skarżącego za 2013 r.; - przedłożenie oświadczenia, z jakich źródeł aktualnie skarżący czerpie środki na swoje utrzymanie oraz na alimenty dla córek; - przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącego, rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; - przedłożenie dokumentów (kserokopii, odpisu) wskazujących, kto jest właścicielem nieruchomości w miejscowości K. 56 gm. Z., którą skarżący wykazuje jako miejsce zamieszkania; - udokumentowanie ponoszenia przez skarżącego wykazanych na formularzu PPF kosztów leczenia, utrzymania, dobrowolnego ubezpieczenia we wskazanych wysokościach oraz alimentów na rzecz córek; - jeżeli skarżący jest osobą bezrobotną - przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; - oświadczenie, czy skarżący korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że w 2013 r. uzyskał dochód z tytułu dywidendy w wysokości 23.241,32 zł. Obecnie nie posiada źródła dochodu. Skarżący wskazał, że z otrzymanych środków do marca 2014 r. uregulował alimenty zaległe i bieżące za 11 miesięcy w łącznej kwocie 14.300,00 zł , składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne za 9 miesięcy w łącznej kwocie 3.110,14 zł, koszty utrzymania za 9 miesięcy w łącznej kwocie 4.500,00 zł, koszty leczenia za 9 miesięcy łącznie w kwocie 1.080,00 zł. Łącznie skarżący rozdysponował kwotę 22.990,14 zł. Skarżący wskazał, że rachunki bankowe, które posiada zostały zajęte przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. oraz ZUS. Skarżący oświadczył, że właścicielami nieruchomości w miejscowości K. 56 gm. Z.są jego rodzice, jednak z uwagi na konflikt z rodzicami nie może przedłożyć stosownych dokumentów. Skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej. W załączeniu skarżący przedłożył następujące dokumenty (kserokopie) dowód wypłaty dywidendy, oświadczenia matek córek, że skarżący nie zalega z wypłatą alimentów na rzecz córek, dowody wpłat należności z tytułu składek od dnia 28 grudnia 2012 r. do dnia 10 marca 2014 r.; umowa dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z dnia 4 grudnia 2012 r. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 ustawy p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie wskazanego przepisu zarządzeniem z dnia 28 lutego 2014 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w terminie 7 dni pod rygorem jego oddalenia poprzez przedłożenie określonych dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca w dniu 13 marca 2014 r. złożył jedynie część z dokumentów zakreślonych wezwaniem z dnia 28 lutego 2014 r. Skarżący nie przedłożył wyciągu lub wykazu z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy wyjaśniając jedynie, że posiadane przez niego rachunki zostały zajęte przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. i ZUS. Powyższe oświadczenie nie stanowi wykonania wezwania we wskazanym zakresie. Odnośnie oświadczeń skarżącego, że obecnie nie posiada źródła dochodu, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna oraz nie korzysta z pomocy społecznej wskazać należy, że w tym zakresie oświadczenie skarżącego nie jest wiarygodne i budzi wątpliwości. Tym bardziej, że miesięczne koszty utrzymania skarżący określił na kwotę 500 zł, a wydatki na leki w kwocie 120 zł miesięcznie, jednocześnie nie wskazując skąd czerpie środki na wskazane wydatki. P onadto zobowiązany do udokumentowania kosztów leczenia nie przedłożył żadnych dokumentów. Skarżący nie udokumentował również kto jest właścicielem nieruchomości w miejscowości K. 56 gm. Z.. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożone przez skarżącego na wezwanie dokumenty i oświadczenia zawierają jedynie częściowe informacje dotyczące jego sytuacji majątkowej, zatem skarżący wezwany do uzupełnienia wniosku nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku. Nieuzupełnie wniosku przez skarżącego o żądane dokumenty i oświadczenia spowodowało, że niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości partycypowania skarżącego w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, a brak precyzyjnych oświadczeń skarżącego co do jego sytuacji majątkowej i finansowej nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych. W ocenie orzekającego postępowanie wnioskodawcy, polegające na uchyleniu się od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 ustawy p.p.s.a. skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tych względów uznano, że nieuzupełnienie przez skarżącego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie tych kosztów. Tym samym wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych W konsekwencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.