I SA/Ke 120/15
PostanowienieWSA w Kielcach2016-02-25
Skład orzekający: Artur Adamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który złożył skargę kasacyjną od wyroku sądu administracyjnego, może zostać zwolniony od kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej) w sytuacji, gdy jego dochody są niskie, a utrzymanie rodziny generuje znaczne wydatki, a posiadany majątek jest obciążony zajęciem?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając zażalenie na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, stwierdził, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Niskie dochody, konieczność utrzymania studiujących dzieci oraz brak możliwości spieniężenia majątku uzasadniają przyznanie prawa pomocy w części, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej, wskazując na niskie dochody, konieczność utrzymania rodziny (w tym studiujących dzieci) oraz posiadanie majątku (samochody ciężarowy i osobowe) obciążonego zajęciem. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący wniósł zażalenie, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących prawa pomocy. Sąd administracyjny uznał zażalenie za oczywiście uzasadnione.Rozstrzygnięcie
1. Uchylono postanowienie własne z 21 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 120/15. 2. Zwolniono Z. P. od wpisu od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu 25 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Z. P.od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 21 stycznia 2016 r. wydanego w sprawie ze skarg Z. P. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za styczeń 2008 r., nr [...]w przedmiocie podatku akcyzowego za luty 2008 r., nr [...]w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2008 r., nr [...]w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2008 r., nr [...]w przedmiocie podatku akcyzowego za maj 2008 r., - nr [...]w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2008 r., nr [...]w przedmiocie podatku akcyzowego za lipiec 2008 r., nr [...]w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2008 r., nr [...]w przedmiocie podatku akcyzowego za wrzesień 2008 r., nr [...]w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2008 r., nr [...]w przedmiocie podatku akcyzowego za listopad 2008 r., nr [...]w przedmiocie podatku akcyzowego za grudzień 2008 r. postanawia: 1. uchylić postanowienie własne z 21 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 120/15, 2. zwolnić Z. P.od wpisu od skargi kasacyjnej.
Z. P. 7 grudnia 2015 r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie ponoszenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wskazał, że pozostaje w gospodarstwie domowym z synem w wieku 19 lat i córką w wieku 22 lat. Jako posiadany majątek wykazał samochód ciężarowy o wartości 10.000 zł
i samochody osobowe o wartości 8.000 zł oraz 600 zł. Skarżący oświadczył, że wszystkie auta są zajęte. Jako miesięczny dochód rodziny skarżący wskazał wynagrodzenie za pracę w kwocie 1360,69 zł netto. Nie posiada oszczędności. Dzieci studiują, co wiąże się z dużymi wydatkami. Z otrzymywanego wynagrodzenia opłaca rachunki za telefon, prąd, wodę i opał. Nie posiada majątku, który mógłby spieniężyć celem opłacenia kosztów wpisu.
Postanowieniem z 17 grudnia 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia. Sąd postanowieniem z 21 stycznia
2016 r., na podstawie art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., utrzymał w mocy postanowienie referendarza. Sąd podniósł, że brak jest podstaw do uznania, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy
w zakresie objętym wnioskiem z 7 grudnia 2015 r., czyli w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi kasacyjnej.
Na postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podniósł, że otrzymuje płacę minimalną, którą przeznacza na utrzymanie rodziny, w tym dwoje studiujących dzieci. Z pensji musi opłacić również rachunki, kupić żywność, ubrania. Nie posiada majątku, który mógłby spieniężyć, ani oszczędności. Zarzucił, że Sąd nie wezwał go do przedłożenia dodatkowych dokumentów czy wyjaśnień. Jego zdaniem, uzasadnione jest zwolnienie od kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo.
Sąd stwierdził, że zażalenie skarżącego złożone na postanowienie
z 21 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 120/15 jest oczywiście uzasadnione, ponieważ skarżącemu powinno być przyznane prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Wprawdzie w zażaleniu skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych od skargi, ale nie budzi wątpliwości, że jego intencją jest przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Wynika to jednoznacznie
z formularza PPF złożonego 7 grudnia 2015 r. i jest to również logiczne ze względu na etap postępowania sądowoadministracyjnego, w którym wydany już został wyrok, a skarżący złożył od niego skargę kasacyjną.
Należy przypomnieć, że prawo pomocy udzielone w zakresie częściowym, czyli w takim, jakiego oczekuje skarżący, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym służy osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). W ocenie Sądu, taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Kwota uzyskiwanych dochodów,
w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami nakazuje uznać, że skarżący nie jest w stanie uiścić kwoty wpisu od skargi kasacyjnej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd uwzględnił również przy tym podane
w zażaleniu okoliczności związane z trudnościami finansowymi skarżącego, który nie ma możliwości upłynnienia swojego majątku.
Mając powyższe na uwadze należało podnieść, że zasadnie Z. P. wskazał w zażaleniu, że zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Uwzględniając jego argumenty o stanie majątkowym i rodzinnym Sąd zwolnił skarżącego z obowiązku ponoszenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Końcowo należy nadmienić, że zaskarżone postanowienie z 21 stycznia
2016 r. uchybia treści art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia
9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 14 maja 2015 r. poz. 658). Z przepisów tych wynika, że do postępowania w sprawie ze skarg Z. P. należało zastosować przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r., a nie jak orzekł Sąd
w postanowieniu z 21 stycznia 2016 r. – w brzmieniu aktualnie obowiązującym. Wydanie postanowienia na podstawie poprzednio obowiązującego stanu prawnego dawało stronie skarżącej prawo do wniesienia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które to prawo nie przysługuje na podstawie obecnie obowiązującego art. 260 § 2 p.p.s.a. Jednak złożenie zażalenia
w przedmiotowej sprawie zapewniło faktyczną realizację tego prawa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach działając na podstawie art. 195 § 2, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło