I SA/Ke 121/11

PostanowienieWSA w Kielcach2011-02-10

Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych powinien zostać uwzględniony, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony ze względu na trudną sytuację materialną skarżącej, która uprawdopodobniła potrzebę przyznania pomocy prawnej. Jednocześnie sąd oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego, uznając, że wystarczająca jest reprezentacja przez jednego pełnomocnika. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strony skarżące decyzje z zakresu ubezpieczeń społecznych są ustawowo zwolnione z ponoszenia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca S.F. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej umorzenia należności składkowych. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytury i zasiłku męża oraz wysokie wydatki. Zaznaczyła również, że ona i jej mąż są osobami niepełnosprawnymi.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla skarżącej adwokata. 2. Oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego. 3. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 lutego 2011 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S.F. o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; 2. oddalić wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego; 3. oddalić wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 9 lutego 2011r. skarżąca S. F. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata oraz radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawia sytuację, która uniemożliwiła jej płacenie składek. Aktualnie skarżąca wraz z mężem, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 911zł miesięcznie oraz z dochodu uzyskiwanego przez męża z tytułu zasiłku z RUP w wysokości 800zł miesięcznie. Jako posiadany majątek skarżąca wykazuje mieszkanie wielkości 39,4m². Ponadto skarżąca oświadcza, że zarówno ona jak i jej mąż są osobami niepełnosprawnymi. W dalszej części wniosku skarżąca wykazuje miesięczne wydatki i tak: - wydatki mieszkaniowe 360zł, - gaz 110zł, - prąd 120zł, - leczenie 200zł, - leki 300zł. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 - 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy przede wszystkim wysokość i źródło miesięcznych dochodów skarżącej i jej męża oraz wysokość miesięcznych wydatków należało uznać, że S. F. uprawdopodobniła zasadność swojego wniosku, a sytuacja materialna, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w jej utrzymaniu koniecznym. Niemniej żądanie ustanowienia dwóch pełnomocników z urzędu, zarówno adwokata, jak i radcy prawnego, nie zasługiwało na uwzględnienie. Dla zapewnienia skarżącej należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest ustanowienie jednego pełnomocnika. Tym bardziej, że niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego (art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać, że jest on bezzasadny i jako taki podlega oddaleniu. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy "p.p.s.a", nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi S. F. ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło