I SA/Ke 122/06
WyrokWSA w Kielcach2006-07-11
Skład orzekający: Andrzej Jagiełło, Maria Grabowska, Grażyna Jarmasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze z powodu braku legitymacji procesowej strony, która złożyła odwołanie od decyzji dotyczącej innych osób, mimo że strona ta mogła być spadkobiercą tych osób?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że strona składająca odwołanie nie była stroną postępowania podatkowego. Sąd administracyjny uznał jednak, że organ odwoławczy naruszył przepisy prawa procesowego, nie zbierając wystarczającego materiału dowodowego w celu ustalenia, czy osoba składająca odwołanie posiadała legitymację procesową jako spadkobierca pierwotnych stron postępowania. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2005 rok, uznając, że F. J., która złożyła odwołanie, nie była stroną postępowania. Decyzja organu I instancji dotyczyła A. i E. B. F. J. twierdziła, że jest spadkobierczynią A. i E. B. i posiada interes prawny w sprawie. Sąd administracyjny uznał, że organ odwoławczy nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego do ustalenia legitymacji procesowej F. J.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Protokolant Krzysztof Czarnecki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 sprawy ze skargi F. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1
Sygn. akii SA/Ke.122/06
Uzasadnienie
W wyniku rozpatrzenia odwołania F. J. od decyzji Wójta Gminy z [...] numer [...] zmieniającą decyzję numer [...] z [...] w- sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2005r,
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] numer [...] umorzyło postępowanie odwoławcze powołując jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia art. 233 § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm./.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w/w decyzja z [...] numer [...] została wydana dla A. i E. B. Pani F. J. zaś złożyła, według daty stempla pocztowego, odwołanie w dniu 14 listopada 2005r. od decyzji numer [...], gdyż jak napisała nie zgadza się z opinią biegłego.
W odpowiedzi na żądanie uzupełnienia materiału dowodowego organ I instancji wyjaśnił m.in., że decyzja z [...] numer [...] została doręczona F. J. w dniu 2 listopada 2005r. za potwierdzeniem odbioru.
Jednakże Kolegium zauważyło, że potwierdzenie odbioru dotyczyło decyzji o numerze [...].
Pismem z 19 stycznia 2006r. Kolegium zwróciło się o uzupełnienie odwołania poprzez nadesłanie pełnomocnictwa udzielonego odwołującej się przez A. i E. B. do działania i występowania w ich imieniu w toczącym się postępowaniu. Bowiem w myśl art. 133 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a tej ustawy, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu się odnosi lub której interesu prawnego działanie tego organu dotyczy.
Na podstawie art. 150 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ uznał, że pismo to zostało doręczone wobec dwukrotnego jego awizowania, a doręczenie nastąpiło w dniu 6 lutego 2006r.
Podkreślono, że przy rozpoznawaniu sprawy nie można było pominąć badania legitymacji procesowej odwołującej się do występowania w sprawie. W decyzji organu I instancji jako strony podani byli A. i E. B., a
1
2
decyzję otrzymała F. J. Przywołano wyrok WSA z 3 czerwca 2004r. sygn. akt III SA 226/03, który pozwolił organowi na stwierdzenie, że fakt doręczenia danej osobie decyzji skierowanej do innej osoby nie czyni z niej automatycznie strony postępowania. Decydujące bowiem znaczenie mają przepisy prawa materialnego pozwalające zakwalifikować interes danej osoby jako " interes prawny".
Z uwagi więc na to, że wnosząca odwołanie nie była stroną postępowania w rozumieniu art. 133 ustawy Ordynacja podatkowa należało umorzyć postępowanie odwoławcze.
I na to rozstrzygnięcie została wniesiona przez F. J. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której zarzucono, że organ nie słusznie umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ na mocy art. 133 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa skarżąca jest stroną postępowania, gdyż ma w nim interes prawny.
Na potwierdzenie tych zarzutów skarżąca powołała się na stwierdzenie, że spadek po zmarłych A. i E. B. nabyli: F. J., A. B., M. M. J., J. B., J. K. B., T. M. W., co stwierdził 31 stycznia 2000?r. Sąd Rejonowy w J. Jak można wywnioskować ze skargi 4 listopada 2004r. Sąd Rejonowy w W. Wydział Cywilny uznał, że spadek nabyli L. B. E. U., J.J. B.
Tyle osób do 0,50 ha, a w budynku mieszka /imię nieczytelne/ J., nie płaci za nic. Pozostali się nie interesują i także nie płacą.
Skarżąca podkreślając, że mieszka w W., jest samotna, nie ma żadnych dochodów oprócz niedużej emerytury, wniosła o umorzenie przez Kolegium kwoty [...] za 2005rok. Podała, że za 2006 rok płaci z podwyższeniem normalnie.
W udzielonej odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło, nie znajdując warunków do uwzględnienia skargi w całości, o rozpatrzenie sprawy przez Sąd.
Stwierdzono, że dopiero w skardze podniesione zostały okoliczności, które nie były znane organowi w trakcie prowadzonego postępowania i których organ nie mógł ustalić z uwagi na nie podejmowanie pism przez skarżącą. Natomiast organ podatkowy pierwszej instancji w piśmie przesyłającym akta nie ustosunkował się do treści odwołania skarżącej.
F. J. dopiero w skardze podała, że A. i E. B. byli jej rodzicami i jest jednym z jej spadkobierców, posiadając tym samym legitymację strony postępowania. Informacje te nie zostały przekazane w czasie trwania postępowania odwoławczego, a ich brak spowodował podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
2
3
Zauważono, że decyzja podatkowa organu I instancji dotknięta jest wadą, która skutkowałaby jej uchyleniem, a Kolegium bezpośrednio po rozstrzygnięciu skargi przez Sąd rozpatrzy odwołanie skarżącej. Natomiast odrębnym postępowaniem zostanie objęta skarga strony w części dotyczącej umorzenia zaległości podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr. 153 poz.12697 sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art. 145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
Zaskarżona decyzja wydana została z powołaniem art. 233 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa dającym organowi podstawę prawną do umorzenia postępowania odwoławczego w przypadku, gdy zachodzi jego bezprzedmiotowość, a więc i w sytuacji, gdy strona wnosząca odwołanie nie jest stroną postępowania.
Jednakże w niniejszej sprawie ustalenie kwestii, czy wnosząca odwołanie F. J. jest stroną nastąpiło z naruszeniem przepisu prawa procesowego tj. art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa, mającym odpowiednie zastosowanie w związku z art. 235 tej ustawy, zwłaszcza w zakresie obowiązku ciążącego na organie zebrania całego, niezbędnego materiału dowodowego i ustalenia mających znaczenie w sprawie okoliczności. Naruszenie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Jak wynika z akt sprawy decyzja Wójta Gminy z [..]. numer [...] zmieniająca decyzję z [...] numer [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2005 rok wydana została na małżonków A. B. i E. B., lecz, jak przyjmują organy, doręczona skarżącej.
W dniu 14 listopada 2005r. F. J. składa odwołanie, jak to w piśmie określa, od decyzji numer [...] z [...] / najprawdopodobniej mylnie odczytana przez skarżącą data zapisana: [...], a dotycząca decyzji zmienianej/.
3
4
Organ I instancji przekazując odwołanie z aktami sprawy zajął stanowisko podając, że przesyła odwołanie Pani J. F. z pozycji B. E. i A. zamieszkałej W. ul. S. z dnia [...] od decyzji w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2005r.
Zaś pismem z dnia 3 stycznia 2006r. organ odwoławczy zwrócił się do
Urzędu Gminy o udokumentowanie daty doręczenia decyzji o
numerach: [...], [...], [...], [...], a w odpowiedzi z dnia 9 stycznia 2006r. stwierdzono m.in., że
decyzja [...] z dnia [...] została odebrana, przez
skarżącą w dniu 2 listopada:2005r.
Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach stwierdziło, że potwierdzenie odbioru dotyczyło decyzji o numerze [...] skierowanej do F. J. Potwierdzenie to, z datą odbioru 2 listopada 2005r. znajduje się w aktach sprawy i jest dołączone do decyzji numer [...]. Natomiast nie można stwierdzić, czego dotyczyła decyzja [...], gdyż w aktach sprawy jej brak.
Należy przyznać, że utrudnieniem w sprawie jest wielość wydawanych kolejnych decyzji zmieniających. Akta sprawy nie zawierają potwierdzeń odbioru poszczególnych decyzji, a jeśli zawierają, to dotyczące innych rozstrzygnięć.
Nie zwalniało to jednak organu odwoławczego z obowiązku dokonania stosownych ustaleń z organem I instancji. Kolegium nie zwróciło się z zapytaniem, dlaczego nadesłane odwołanie dotyczy decyzji dla F. J. "... z poz. B. E.i A.".
Nie uwzględniono także dokumentu znajdującego się w aktach sprawy tj. karty nieruchomości / k-3 akt administracyjnych/ i nie wyjaśniono, jeśli były wątpliwości, zapisków i dopisków jak: nad " B. E. s.J." widnieje "zmarł", nad " ... i A. c. J." - "zmarła", powyżej na marginesie zapis " Wysłać do W.", poniżej rubryki z nazwiskami zmarłych właścicieli - "F. J.".
Tak więc w świetle powyżej opisanego przebiegu sprawy jak i zawartości akt administracyjnych, zwrócenie się do skarżącej o uzupełnienie odwołania poprzez nadesłanie pełnomocnictw udzielonych przez A. i E. B. nie można w żadnym razie uznać za sposób wyjaśnienia i ustalenia, kto jest stroną toczącego się postępowania.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) w/cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
4
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło