I SA/Ke 123/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Jarmasz,, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Referent stażysta Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi W.C. na akt Starosty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za kartę pojazdu postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis w kwocie 100 zł ( słownie: sto złotych ). I SA/Ke 123/06 Uzasadnienie Pismem z dnia 28 marca 2006 r. W. C. zwrócił się do Starosty Kieleckiego o zwrot zawyżonej opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł jaką uiścił w związku rejestracją samochodu Rover nr rej. [...] w dniu 07 października 2005r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że poniesienie tak dużego kosztu (dodatkowej opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł) jest kolejną formą ukrytego podatku, co jest niezgodne z prawem polskim jak i unijnym, które jest nadrzędne w stosunku do polskich rozporządzeń. W ocenie wnioskodawcy, rozporządzenie nakładające taką opłatę jest niezgodne z Prawem o ruchu drogowym, art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 90 Traktatu Wspólnotowego, który mówi o zakazie dyskryminacji towarów sprowadzanych z innego państwa Unii. Trybunał Konstytucyjny orzekł o nielegalności, co do pobierania tak dużej opłaty i ustalił, że faktyczny koszt jaki ponosi administracja przy wydaniu karty pojazdu to 75,00 zł. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 29 marca 2006r. Starosta odmówił zwrotu części opłaty i wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującym prawem krajowym brak jest podstaw do dokonania zwrotu. Obowiązek pobrania przez organy rejestrujące opłaty za wydanie karty pojazdu wynika z przepisu art. 77 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192, poz. 1878 ze zm.). Wysokość pobranej opłaty określona została natomiast rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Wskazał jednocześnie, że starosta dokonuje czynności polegającej na pobraniu opłaty, wynikającej wprost z przepisów prawa. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. U 6/04) nie powoduje, że właściciele pojazdów sprowadzonych z zagranicy mogą na jego podstawie otrzymać zwrot opłaty za kartę pojazdu, tym bardziej że podjęto prace nad zmianą rozporządzenia. Do dnia 01 maja 2006 r. opłata za kartę pojazdu pozostaje bez zmian. Jednocześnie Starosta poinformował wnioskodawcę, że przysługuje mu prawo złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w terminie 14 dni od doręczenia pisma, za pośrednictwem organu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skarżący podniósł, że pobranie opłaty w kwocie 500 zł za wydanie karty pojazdu, jest niezgodne z art. 77 ust.4 pkt 2 i ust 5 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 92 ust 1 i art. 217 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego zarówno Trybunał jak i Rzecznik Praw Obywatelskich wskazali, iż przedmiotowa opłata stanowi nie tylko zwrot kosztów wyprodukowania karty oraz kosztów jej dystrybucji, ale także pozaustawową daninę publiczną na pokrycie innych kosztów organów administracji. W odpowiedzi na skargę Starosta podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi, a następnie pismem z dnia 25 czerwca 2006 r. zmodyfikował swoje żądanie i wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu podał, iż wniesienie skargi nastąpiło z naruszeniem trybu przewidzianego w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem skarga nie została poprzedzona wezwaniem organu na piśmie do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Jednocześnie organ przyznał, iż było to następstwem wadliwego pouczenia skarżącego. Wobec tego skarżącemu zostanie przywrócony termin do dokonania wezwania o ile złoży stosowny wniosek i dokona czynności w terminie 7 dni od odrzucenia skargi. Dodatkowo Starosta podniósł, iż do dnia 01 maja 2006 r., tj. do daty utraty mocy rozporządzenia pobieranie opłaty w wysokości 500 zł miało podstawę prawną. Rozpatrzenie wniosków dotyczących zwrotu opłat winno być rozpatrywane na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji, bo tylko w takich granicach dopuszcza się działanie wyroków Trybunału wstecz. Przy czym uiszczenie opłaty, zdaniem organu, nie było poprzedzone żadnym z aktów który mógłby podlegać zmianie. Obowiązek wniesienia opłaty i jej wysokość wynikał bowiem wprost z przepisów prawa i nie był konkretyzowany w indywidualnym akcie. Ten tryb konstytucyjny nie może mieć więc zastosowania, jak również tryb dotyczący stwierdzenia nadpłaty na podstawie art. 73, 74 i 74a Ordynacji podatkowej, bowiem ten ostatni nie jest wykonywany przez starostę. Zdaniem organu pobieranie opłat na podstawie niekonstytucyjnego przepisu jest rezultatem tzw. bezprawności normatywnej, która jest przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej Państwa na podstawie art.77 ust. 2 Konstytucji i art. 417(1) KC dochodzonej w trybie postępowania przed sądami powszechnymi. Na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. skarżący wyjaśnił, iż po otrzymaniu pisma z dnia 29 marca 2006 r. nie zwracał się do Starostwa z żądaniem usunięcia naruszenia prawa, a zgodnie z pouczeniem wniósł skargę do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na zaskarżone pismo zależy od tego, czy spełnia ono warunki określone w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako ustawa P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne, niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Pismo odmawiające zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu mieści się w dyspozycji tej normy prawnej - spełnia więc warunek w postaci bycia "innym, niż określone w pkt 1-3 aktem lub czynnością". Odmowa zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu podjęta została przez organ administracji publicznej i odnosi się do obowiązku publicznoprawnego. Pismo zawierające stanowisko organu należy więc do zakresu administracji publicznej. Dotyczy ono obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Mimo jednak dopuszczalności, skarga podlega odrzuceniu. Skarżący nie wyczerpał bowiem trybu wymaganego przepisem art. 52 § 3 ustawy P.p.s.a., tzn. nie wezwał organu administracji do usunięcia naruszenia prawa. Wprawdzie skarżący zastosował się do błędnego pouczenia w przedmiotowym piśmie, o prawie wniesienia skargi do sądu to jednak nie ma to wpływu na tok postępowania sądowoadministracyjnego i nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd wniesionej bez wyczerpania przysługujących stronie środków prawnych. Może natomiast ewentualnie stanowić podstawę do pozytywnej oceny wniosku o przywrócenie terminu do skorzystania przez stronę z instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wobec powyższego należało, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i art.232 §1 pkt 1 lit. "a" ustawy P.p.s.a., odrzucić skargę i zwrócić uiszczony wpis.