I SA/Ke 130/06
WyrokWSA w Kielcach2006-08-17
Skład orzekający: Ewa Rojek, Danuta Kuchta, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest umorzenie zaległości podatkowej, która wygasła przed dniem złożenia wniosku o jej umorzenie lub przed dniem wydania decyzji przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowej jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, jeśli zaległość wygasła przed dniem złożenia wniosku o umorzenie lub przed dniem wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. W takim przypadku nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie do stwierdzenia braku przedmiotu postępowania.Stan faktyczny
Skarżący Z. C. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. Organ podatkowy odmówił umorzenia, uznając, że zaległość wygasła w wyniku zaliczenia na jej poczet zwrotu podatku dochodowego i że skarżący nie wykazał istnienia nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających umorzenie. Skarżący kwestionował interpretację przepisów przez organy, wskazując na własną trudną sytuację majątkową i okoliczności związane z powstaniem zaległości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Krzysztof Armański, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług uchyla zaskarżoną decyzję
ISA/Ke 130/06
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr. [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr. [...] w sprawie odmowy umorzenia dla Z. C. zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie [...] zł za grudzień 2000r.
Wydanie decyzji poprzedzone zostało ustaleniem, że Z. C. prowadząc od marca 2000r. do 15.I.2001r. działalność gospodarczą nie uiścił w terminie zobowiązania podatkowego wynikającego z deklaracji VAT za grudzień 2000r w kwocie [...] zł. Upomnieniem z dnia 22.II.2001r. doręczonym skutecznie żonie podatnika organ podatkowy przypomniał o powstałej zaległości. Dnia [...] wystawiono tytuł wykonawczy [...] na kwotę[...] zł. Z zeznania rocznego PIT-36 złożonego dnia 19.III.2001r. przerachowano kwotę [...] zł na poczet zaległości w związku z czym ograniczono tytuł wykonawczy do kwoty[...] zł. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie znak [...] , w którym przerachował zwrot z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie [...] zł na poczet zaległości w podatku VAT za grudzień 2000r w tym [...] zł na zaległość główną i [...] zł na odsetki. W piśmie skierowanym do Izby Skarbowej z dnia 29.VIII.2005r. Z. C. złożył wniosek o zaskarżenie w/w postanowienia oraz wniosek o umorzenie zaległości podatkowej. Kolejnym pismem z dnia 31.X.2005r. skarżący wyjaśnił, że jego pismo z dnia 29.VII.2005r. jest wyłącznie wnioskiem o umorzenie przedmiotowej zaległości. Powyższe okoliczności wskazują zdaniem organów skarbowych, że postanowienie o zaliczeniu z dnia [...] stało się prawomocne, a na dzień złożenia wniosku o umorzenie skarżący nie posiadał już zaległości podatkowych. Nadto organ wskazał, że zgodnie z art. 67A par. 1 ustawy z dnia 29.VIII.1997r. Ordynacja podatkowa(Dz.U.Nr. 8/2005 poz. 60 ze zm.) można umorzyć zaległość podatkową w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA umorzenie zaległości podatkowych może być uzasadnione względami gospodarczymi lub społecznymi ale jedynie w takich wypadkach, które spowodowane były czynnikami na które podatnik nie miał wpływu. Skarżący motywujący swój wniosek trudna sytuacja majątkową nie wykazał jednak aby jego sytuacja spowodowana była czynnikami od niego niezależnymi. Nadto zdaniem organów sytuacja podatnika jakkolwiek zła nie różni się zasadniczo od sytuacji majątkowej innych podatników, którzy terminowo regulują swoje zobowiązania wobec państwa.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze Z. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że nie miał wpływu na powstanie zaległości bowiem wpłacił ją w kwietniu 2001r. z tym, że wskazał zły numer rachunku i wpłata wróciła do niego w październiku 2001. Nadto wskazał, że nie wiedział o powstaniu zaległości ,bo upomnienie odebrała jego żona. Doręczenie przesyłki dorosłemu domownikowi uważa za niezgodne z Konstytucją jako naruszające tajemnicę korespondencji. Reasumując stwierdził, że zaskarżona decyzja zawiera niewłaściwą interpretację art. 67a par. 1 Ordynacji podatkowej nie uwzględniając nadzwyczajnych czynników na które nie miał wpływu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art.1 par.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U.Nr.153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie taką decyzję, która narusza prawo i to w sposób mający wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zaskarżona decyzja narusza prawo choć nie z przyczyn wskazanych w skardze. Zgodnie z dyspozycją art.134 par. 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.Nr. 153 poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga sprawę w jej granicach nie będąc jednak związany granicami skargi. W związku z tym podnieść należy, że nie można żądać umorzenia zaległości podatkowej, która wygasła bądź przed dniem złożenia wniosku o jej umorzenie bądź przed dniem wydania decyzji przez organ I instancji. Stanowisko takie zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym orzeczeniu z dnia 29.IX.1999r. SA/Sz 1291/98(patrz komentarz do Ordynacji podatkowej wydanej przez LexisNexis Warszawa 2005). W takim przypadku postępowanie jest bowiem bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu nie zaś merytorycznemu rozpoznaniu. W sprawie niniejszej sporne nie jest, że podatnik nie zaskarżył postanowienia z dnia [...] o zaliczeniu na poczet przedmiotowej zaległości nadpłat. Z akt sprawy nie wynika jednak kiedy postanowienie to doręczono skarżącemu a co zatem idzie z jaką datą uprawomocniło się. Ustalenie tej okoliczności będzie miało podstawowe znaczenie przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Niezależnie jednak czy zaległość przestanie istnieć przed data złożenia przez skarżącego wniosku o umorzenie czy przed data wydania decyzji w I instancji postępowanie stanie się bezprzedmiotowe albowiem nie będą istniały zaległości podatkowe. W przeciwnym razie dochodziłoby do dwukrotnego zakończenia tego samego stosunku prawnopodatkowego. Okoliczności te należy wyjaśnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Wskazać w tym miejscu należy nadto, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowych wpłynął do organów dnia 29.VIII.2005r., zaś data przyjmowana dotychczas przez organy 31.X.2005r. jest jedynie datą z która podatnik okoliczność tą ponad wszelką wątpliwość potwierdził.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 par.1 pkt 1a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło