I SA/Ke 132/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk - Moskal po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy naliczenia i wpłaty oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. p o s t a n a w i a : oddalić wniosek. W dniu 22 kwietnia 2010r. I. S. złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy naliczenia i wpłaty oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż "w Kielcach nikt nie podejmie się sprawy przeciwko organom podatkowym, gdyż starałam się o to niejednokrotnie, ale bezskutecznie". Natomiast koszt sporządzenia skargi kasacyjnej przez prawnika z Warszawy jest dla strony nieopłacalny. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010r. Referendarz sądowy w tut. Sądzie oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na brak wykazania przez stronę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy. W ustawowym terminie I S. wniosła sprzeciw od w/w postanowienia argumentując, iż rozstrzygnięcie to jest nieuzasadnione. Wynika to mianowicie z faktu, iż strona "nie prosi o zwolnienie z jakichkolwiek kosztów z tego tytułu" (ustanowienia radcy prawnego), zaś powodem ubiegania się o przyznanie prawa pomocy jest tylko i wyłącznie odmowa prowadzenia spraw podatkowych skarżącej wyrażona przez kilku kieleckich prawników. Natomiast stan majątkowy wnioskodawczyni nie jest przeszkodą do przyznania jej radcy prawnego, gdyż I.S. nie wnosi o zwolnienie od kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej, lecz jedynie o ustanowienie prawnika, który tą skargę sporządzi – za co mu zapłaci. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych, obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na prawo pomocy składa się m. in. ustanowienie radcy prawnego. Według treści art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym – pkt 1) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym – pkt 2). Jak wynika ze złożonego formularza wniosku o udzielenie prawa pomocy I.S. nie ma na utrzymaniu innych osób, nie jest zadłużona, a jako posiadany majątek wykazuje mieszkanie o pow. 45m² oraz mieszkanie o pow. 27,5m² w Warszawie. Skarżąca utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w kwocie 1.189 zł miesięcznie. Jako posiadane oszczędności strona wykazuje kwotę 23.000 zł, zaznaczając iż środki te przeznaczone są " na bardzo ważny, nieunikniony cel i należy je traktować jakby ich nie było". W ocenie Sądu przesłanki finansowe i argumenty, które powołała skarżąca odpowiednio we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w złożonym sprzeciwie nie uzasadniają uwzględnienia jej wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. I. S. nie spełnia bowiem ustawowych kryteriów przyznania prawa pomocy, o których mowa w cytowanym powyżej art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia okoliczność, że wnioskodawczyni posiada stałe źródło utrzymania w postaci emerytury, z której osiąga regularny miesięczny dochód w kwocie 1.189 zł. Ponadto I. S. nie ma na utrzymaniu innych osób, posiada majątek w postaci dwóch mieszkań oraz oszczędności w kwocie 23.000 zł. Brak zatem podstaw do uznania, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie (co zresztą skarżąca sama przyznaje w treści sprzeciwu). Powyższe stanowi zarazem jedyną ustawową przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym swoim zakresem także ustanowienie radcy prawnego. Odnosząc się natomiast do wysuwanych przez I.S. argumentów o trudnościach ze znalezieniem odpowiedniego prawnika podnieść należy, iż okoliczność ta nie może być – w świetle ustawy p.p.s.a. – podstawą do przyznania prawa pomocy, które uzależnione jest jedynie od możliwości finansowych wnioskodawcy. Niezależnie od powyższego podnieść trzeba, iż skarżąca wskazuje, iż była jedynie u "kilku prawników". Tymczasem radców prawnych, jak również doradców podatkowych, zajmujących się sprawami podatkowymi jest w Kielcach znacznie więcej. W świetle powołanych okoliczności brak jest podstaw do przyznania I.S. prawa pomocy w całości, bądź w części. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy p.p.s.a.