I SA/Ke 132/12

Dnia 25 kwietnia 2012 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W skardze z dnia 13 lutego 2012r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] znak: [...]w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług A.M. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej ustawą "p.p.s.a.", wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 22 marca 2012r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek na formularzu PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie wykazuje majątku, jako przedmioty wartościowe wykazuje samochód Ford Modeno z 2002r o wartości 8-9 tys. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podnosi, że obecnie prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, wykonuje przeglądy techniczne obiektów budowlanych w ZPW T. S.A., z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 5.700zł+VAT. Skarżący oświadcza, że ponosi miesięcznie następujące wydatki: - składki ZUS – prawie 1.000zł, podatek dochodowy – 1.300zł, - koszty dojazdów do pracy i utrzymanie samochodu – ok.1.000zł, - koszty lekarzy i leków ok. 400zł, - koszty prowadzenia działalności gospodarczej – tusze, papier, narzędzia, oprzyrządowanie techniczne itp. 300-400zł, - opłaty za rachunki (gaz, prąd, telefon) ok. 650zł, wyżywienie i ubranie (w tym robocze) – 700zł. Łączna kwota wydatków to ok. 5700zł. Skarżący oświadcza, że żadnych oszczędności nie posiada , a wręcz saldo jest ujemne. Skarżący powołuje się również na kłopoty zdrowotne i podnosi, że nie może ponieść kosztów sądowych bez dużego uszczerbku na swoich finansach. W załączeniu skarżący przedkłada kserokopie następujących dokumentów: - karty informacyjne leczenia szpitalnego z dnia 5 lutego 2010r., 24 października 2008r., 21 sierpnia 2008r., 28 marca 2010r., 6 grudnia 2010r. 6 kwietnia 2011r. 16 lipca 2010r. wyniki badań USG z dnia 9 stycznia 2012r. i RTG z dnia 15 lutego 2012r. i 2 sierpnia 2011r. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 28 listopada 2011r. o leczeniu skręcenia stopy lewej. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Stosownie do regulacji art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) oraz w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Analizując natomiast przesłanki przyznania prawa pomocy, pamiętać trzeba o zasadzie wynikającej z art. 199 ustawy p.p.s.a., według której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie zatem prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów ze strony na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy p.p.s.a. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do żadnej z wyżej wymienionych grup społecznych skarżący nie należy, bowiem nie ma nikogo na utrzymaniu, uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 5.700zł, co umożliwia planowanie wydatków, a racjonalne gospodarowanie uzyskiwanym dochodem oraz oszczędności w ponoszonych wydatkach pozwolą na poniesienie przez skarżącego kosztów związanych z postępowaniem sądowym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uzasadnieniem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może być fakt powoływania się przez skarżącego na problemy zdrowotne. Stan zdrowia potwierdzony przedłożoną dokumentacją medyczną (sześciokrotna hospitalizację w ciągu czterech lat w latach 2008-2011 na kilkudniowe pobyty od 3 do 9dni, wykonanie badania USG jamy brzusznej i miednicy małej oraz badań RTG i kserokopia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego skręcenia stopy lewej) nie wykluczył skarżącego z życia zawodowego oraz nie spowodował zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania dochodów. Skarżący nie wykazał także, aby z tego tytułu ponosił wydatki, które przekraczają jego możliwości finansowe. Argument ten nie stanowi więc przesłanki, która przesądzałaby o przyznaniu prawa pomocy i nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Mając zatem na uwadze powołane wyżej okoliczności negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu, jest osobą aktywną zawodowo i posiada miesięczne dochody, które w ocenie orzekającego pozwalają na wygospodarowanie środków na uiszczenie kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy uznano, że skarżący nie spełnia przesłanek uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z czym postanowiono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a.