I SA/Ke 138/09

WyrokWSA w Kielcach2009-06-04

Skład orzekający: Ewa Rojek, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych, oparta na danych z dowodu rejestracyjnego pojazdu, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli podatnik kwestionuje te dane, ale nie przedkłada innych dokumentów potwierdzających jego wersję?
Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych jest zgodna z prawem, jeśli organ podatkowy prawidłowo ustalił dane techniczne pojazdu na podstawie dowodu rejestracyjnego i w oparciu o te dane wymierzył podatek. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie dokonuje się ponownej oceny zasadności rozstrzygnięć merytorycznych, a jedynie bada się istnienie wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Podatnik kwestionujący dane z dowodu rejestracyjnego, który stanowi podstawę opodatkowania, musi przedłożyć inne dokumenty potwierdzające jego wersję, aby można było mówić o rażącym naruszeniu prawa.
Stan faktyczny
Skarżący B. S. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2005 rok, twierdząc, że pojazd nie przekracza dopuszczalnej masy całkowitej 3,5 tony. Kolegium utrzymało w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, wskazując, że dowód rejestracyjny pojazdu wykazywał masę 3710 kg, a skarżący nie przedstawił innych dokumentów potwierdzających jego wersję. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 marca 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. znak: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy wydaną przez ten organ decyzję z dnia [...]znak: [...]odmawiającą B. S. stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z dnia [...]. nr [...]w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych na 2005r. Wnioskiem z dnia 13 listopada 2008r. B. S. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o stwierdzenie na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nieważności decyzji organu podatkowego z dnia [...]. nr [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych w kwocie 570,00 zł. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie stwierdziło rażącego naruszenia prawa w stopniu skutkującym stwierdzenie nieważności wskazanej we wniosku decyzji. Kolegium ustaliło, iż w dacie wydawania kwestionowanego orzeczenia B. S. był bowiem właścicielem pojazdu samochodowego C. C 15D o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazd ten, zgodnie z załączoną do akt sprawy kserokopią dowodu rejestracyjnego seria [...], miał dopuszczalną masę całkowitą - 3710 kg. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, organ podatkowy w sposób prawidłowy i zasadny określił B. S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych. Stosownie bowiem do Uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia 11 grudnia 2003r. nr XXI/345/2003 w sprawie określenia wysokości stawek dla samochodów ciężarowych mieszczących się w przedziale od 3,5 t do 5,5 t masy całkowitej stawka ta wynosiła 570 zł. Pismem z dnia 22 stycznia 2009r. B. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...], zarzucając jej naruszenie przepisów art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z rażącym naruszeniem art. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania zważyło, iż zgodnie z brzmieniem, obowiązującego w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...]. nr [...]. przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciążył na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktowano również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy był zarejestrowany. W przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciążył na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2 ustawy, powstawał od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Obowiązek podatkowy wygasał z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Podmioty, o których mowa w ust. 1 ustawy, były obowiązane: 1) składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; 2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności. Kolegium omówiło właściwość organów orzekających w przedmiocie podatku od środków transportowych i następnie powołało treść art. 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że w kompetencji organu podatkowego, którym w zakresie podatku od środków transportowych, zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 z późn. zm.), jest burmistrz miasta, nie leży przekwalifikowanie pojazdu, w zależności od tego, w jakich celach wykorzystuje go właściciel. Określając stawkę podatku, organ podatkowy uwzględnia dane techniczne pojazdu wynikające z dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, świadectwa homologacji, wyciągu ze świadectwa homologacji lub karty pojazdu. Organ podatkowy nie jest uprawniony do "poprawiania" danych wynikających z dowodu (por. wyrok NSA z dnia 17.06.1994r. sygn. akt SA/Gd 1411/93). Dowód rejestracyjny łącznie z wynikiem badań technicznych jest decyzją, na mocy której dany pojazd jest dopuszczony do ruchu (tak w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2001r. sygn. akt III RN II 194/01). Obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu środka transportowego niezależnie od tego, czy używał on pojazdu czy też nie, a zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy z 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Dlatego, zdaniem Kolegium, organ podatkowy w sposób prawidłowy i zasadny określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych w stosunku do B. S.. Przedmiot opodatkowania, tj. środek transportowy - pojazd samochodowy C. C 15D, zgodnie z załączoną do akt sprawy kserokopią dowodu rejestracyjnego seria [...]ma dopuszczalną masę całkowitą oznaczoną liczbowo jako 3710 kg. W trakcie toczącego się postępowania B. S. nie kwestionował skutecznie podstawowego dowodu w sprawie, czyli w/w dowodu rejestracyjnego, nie przedłożył także innych dokumentów: pozwolenia czasowego, świadectwa homologacji, wyciągu ze świadectwa homologacji lub karty pojazdu, potwierdzających jego tezę, iż opodatkowany pojazd ma dopuszczalną masę całkowitą do 3,5 t. W dacie wydawania kwestionowanej decyzji obowiązywała Uchwała Rady Miejskiej w K. z dnia 11 grudnia 2003r. nr XXI/345/2003 w sprawie określenia wysokości stawek dla samochodów ciężarowych mieszczących się w przedziale od 3,5 t do 5,5 t włącznie masy całkowitej i wynosiła 570 zł. W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, Prezydent Miasta Kielce decyzją z dnia [...] nr [...] prawidłowo określił dla B. S. zobowiązanie w podatku od środków transportu. Organ drugiej instancji podkreślił dalej, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym od zwyczajnego postępowaniem nadzwyczajnym, które nie może być poświęcone ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych w zakresie określenia wysokości zobowiązań podatkowych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest wadami, określonymi enumeratywnie w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, czy też te wady nie występują. Taki zakres omawianego postępowania wiąże się z treścią art. 128 Ordynacji podatkowej, statuującego zasadę trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu podatkowym. Podatnik składając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, wniósł o stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 247 § 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z uwagi na okoliczność, iż posiadany pojazd nie jest pojazdem o ciężarze całkowitym przekraczającym 3,5 tony. Użyte w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej pojęcie "rażące naruszenie prawa" zachodzi, zdaniem organu wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Innymi słowy, rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości. Organ powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 13 lipca 2001 III SA1110/00. Nie można natomiast, w opinii Kolegium, mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda daje się uzasadnić z jednakową mocą. Badając sprawę w trybie nadzwyczajnym, Kolegium podniosło nadto, iż naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter rażącego, tzn. gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisem poprzez proste ich zestawienie ze sobą. Wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Tej oczywistości organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie stwierdził. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. B. S., zarzucając jej naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Wniósł o uchylenie w całości skarżonego aktu. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że w niniejszej sprawie stan faktyczny jest poza wszelkim sporem, że opodatkowany podatkiem od środków transportu został pojazd samochodowy marki C. C 15 D o numerze rejestracyjnym [...]i o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony. Przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (art. 8) nie przewidują możliwości opodatkowania takiego pojazdu samochodowego podatkiem od środków transportu. Organ podatkowy, wydając decyzję w oparciu o art. 8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i opodatkowując w/w pojazd samochodowy podatkiem od środków transportu, rażąco naruszył ten przepis, gdyż przedmiot opodatkowania nie był wymieniony w tym przepisie (jego masa całkowita nie przekraczała 3,5 tony). W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się, w opinii strony, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Skarżący powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 17 września 1997 r., III SA 1425/96 i stwierdził, że skoro zatem stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, jak również sama norma prawna jest jednoznaczna, to jest to ewidentny przykład rażącego naruszenia prawa przez organ podatkowy, który nakłada obowiązek podatkowy z uwagi na przedmiot nie wymieniony w tej normie prawnej. Niezrozumiałe jest dla autora skargi, że pomimo posiadania wiedzy na temat stanu faktycznego w niniejszej sprawie, organ zaprzecza oczywistym faktom i stwierdza, że samochód osobowy, którego masa całkowita nie przekracza 3,5 tony, masę tą przekracza. Jak stwierdził skarżący, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 120, art. 121 i art. 122 tej ustawy, organy podatkowe zobowiązane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Dlatego organ podatkowy, przyjmując dane pojazdu z błędnego dowodu rejestracyjnego i pomijając jednocześnie dane, jakie wynikają z dokumentów złożonych przez stronę przy dokonywaniu rejestracji pojazdu, z których jednoznacznie wynika jego ciężar całkowity, rażąco naruszył przepisy prawa materialnego i zlekceważył zasady postępowania podatkowego określone w przepisach Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr. 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie decyzję naruszającą prawo . Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Ustawa z dnia 29.VIII.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr. 8 poz. 60 ze zm. zwana dalej ustawą OP) statuuje w art. 128 zasadę trwałości decyzji podatkowych. Zasada ta służy z jednej strony ochronie praw nabytych a z drugiej ochronie ogólnego porządku prawnego. Doniosłość tej zasady powoduje jak się podkreśla w doktrynie prawa podatkowego, że stabilizacja porządku prawnego jest wartością większą niż potrzeba eliminowania z obrotu prawnego wadliwych decyzji. Mimo to ustawodawca przewidział tryby wzruszania decyzji ostatecznych a jednym z nich jest przewidziana w art. 247 OP możliwość stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Prawidłowo w zaskarżonej decyzji organ wskazał, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty czego w istocie domagał się skarżący. Praktyka taka stanowiłaby w sposób oczywisty naruszenie zasady dwuinstancyjności wynikającej z art. 127 ustawy OP. Przedmiotem postępowania nieważnościowego jest jedynie badanie istnienie lub nie wad decyzji wymienionych w art. 247 § 1 OP. Zgodnie zatem z tym zakresem badania organ poprawnie wskazał, że w badanej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji albowiem na tą przesłankę powołał się skarżący. Nie można zgodzić się z tezą skargi , że stan faktyczny , że ustalony w decyzji ostatecznej nie jest sporny. W decyzji ostatecznej organ wskazał, że wymierzył skarżącemu podatek od środków transportowych w związku z tym, że pojazd którego był właścicielem tj samochód C. C 15D nr. [...]miał dopuszczalną masę całkowitą 3710 kg co wynikało niezbicie z dowodu rejestracyjnego. Zdaniem skarżącego tenże samochód nie miał masy całkowitej przekraczającej 3500 kg w związku z czym nie podlegał obowiązkowi podatkowemu. Na poparcie swojej tezy nie przedstawił jednak żadnego dowodu w tym kary pojazdu czy świadectwa homologacji. Z dokumentów przedłożonych przez niego organowi nie wynika inna masa całkowita pojazdu. Prawidłowo SKO w K. wskazało, że organ podatkowy poprawnie ustalił na podstawie dowodu rejestracyjnego dane techniczne pojazdu i w oparciu o te dane wymierzył podatek. A zatem prawidłowa jest teza organu, że skoro ostateczna decyzja odpowiada prawu to nie może być mowy o zaistnieniu przesłanki nieważnościowej wymienionej w art. 247 § 1 pkt 3 OP na która powołuje się skarżący. Skora zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło