I SA/Ke 14/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi H.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 25 listopada 2024 r. nr SKO.OŚ-60/4849/228/2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata K. J. kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych, w tym 110,40 (sto dziesięć 40/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej: kolegium, organ) postanowieniem z 25 listopada 2024 r. nr SKO.OŚ-60/4849/228/2024 stwierdziło niedopuszczalność odwołania H. K. (dalej: strona). 1.1 Kolegium wyjaśniło, że Burmistrz Miasta i Gminy Stopnica (dalej: burmistrz), w odpowiedzi na pismo H. K. z 1 października 2024 r. (data wpływu 2 października 2024 r.), pismem z 10 października 2024 r. znak: Fn.VII.623.2.2.2024.TŁ poinformował, że w załączeniu przesyła decyzję, na podstawie której były naliczane opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz decyzję wymiarową podatku rolnego z 17 stycznia 2024 r., od której zostało wniesione odwołanie. Ponadto udzielił wyjaśnień H. K., że decyzja za gospodarowanie odpadami komunalnymi została utrzymana w mocy przez kolegium oraz WSA w Kielcach, a zatem procedura odwoławcza została wyczerpana. Dodał, że wszystkie postępowania administracyjne zostały zakończone wydaniem decyzji bądź są w trakcie postępowania podatkowego. 1.2 Kolegium podniosło, że w odpowiedzi na powyższe pismo, strona 25 października 2024 r. wniosła odwołanie, wskazując że nie zgadza się z decyzją burmistrza, który nie chce umorzyć niesłusznie naliczonej opłaty za odpady. Wyjaśniła, że na terenie Gminy Stopnica od około 20 lat nie posiada żadnego domu i żadnych śmieci nie produkowała, a obciążana była na terenie dwóch gmin. Dodała, że od ponad 20 lat jest mieszkańcem Gminy Pacanów i tam została obciążona za odpady. 1.3 Powołując się na treść art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U.2023 r., poz. 2383, ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") kolegium wyjaśniło, że w sprawie występuje niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych, a mianowicie z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. Stwierdziło, że odwołanie H. K. jest niedopuszczalne, albowiem skierowane do niego pismo burmistrza ma charakter jedynie informacyjny. Nie stanowi ani decyzji administracyjnej, ani postanowienia wydanego w toku postępowania, na które przysługiwałoby zażalenie. Poinformowało także, że dopiero wydanie i doręczenie stronie decyzji w przedmiocie umorzenia bądź odmowy umorzenia naliczonych opłat za odpady komunalne, czy też w sprawie odmowy zastosowania ulgi dotyczącej zaległego podatku, umożliwi złożenie odwołania. 2. Skargę na postanowienie złożył H. K.. Z jej treści wynika, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem. Zarzucił bezprawne obciążanie go podatkiem od nieruchomości oraz opłatami za odpady komunalne. 2.1 Do skargi załączył kserokopię informacji z 23 grudnia 2024 r. Burmistrza Miasta i Gminy Pacanów dotyczącą opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w Gminie Pacanów, kserokopię informacji z marca 1998 r. opatrzonej pieczęcią Urzędu Gminy w Stopnicy w sprawie możliwości wydania szczegółowego zaświadczenia o postępowaniach uwłaszczeniowych dotyczących posiadanych przez H. K. nieruchomości, kserokopię zawiadomienia z 6 czerwca 2019 r. opatrzonego pieczęcią urzędową Starostwa Powiatowego w Busku-Zdroju, kserokopię pisma z 16 kwietnia 2013 r. opatrzonego pieczęcią Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, a także kserokopię przesyłki nadanej 9 stycznia 2025 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach. 2.2 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje. 3.1 Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). 3.2 Dokonana w powyższy sposób kontrola wykazała, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zdaniem organu, przyczyną stwierdzenia niedopuszczalności odwołania było to, że na pismo z 10 października 2024 r. nie służy żaden środek odwoławczy. Zdaniem sądu, stanowisko to jest w pełni prawidłowe. Pismo to nie jest bowiem ani decyzją, ani postanowieniem wydanym w postępowaniu podatkowym. Decyzja i postanowienie wydawane są tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Do takich przypadków nie należy omawiany akt burmistrza, w którym organ ten poinformował, że przesyła decyzje i wyjaśnił w nim, że decyzja za gospodarowanie odpadami komunalnymi została utrzymana w mocy przez kolegium oraz WSA w Kielcach, a zatem procedura odwoławcza została wyczerpana. Nadto poinformował, że wszystkie postępowania administracyjne zostały zakończone wydaniem decyzji bądź są w trakcie postępowania podatkowego. Pismo to ma zatem charakter jedynie informacyjny. Co istotne dla przedmiotowej sprawy, na takie pismo nie przysługuje odwołanie ani żaden inny środek odwoławczy. Nie przewiduje tego bowiem przepis prawa. 3.3 W realiach sprawy zaistniała zatem niedopuszczalność odwołania, o której mowa w art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tą regulacją, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Przyczyny niedopuszczalności mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Z przyczyn podmiotowych niedopuszczalność zachodzi w razie wniesienia tego środka np. przez osobę niemającą zdolności do czynności lub przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia odwołania. Natomiast wśród przyczyn o charakterze przedmiotowym wymienia się sytuacje, w których wystąpi brak przedmiotu zaskarżenia, jak również wypadki, w których decyzja organu pierwszej instancji z mocy przepisów prawa nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania. Do tej kategorii przyczyn niedopuszczalności odwołania można zaliczyć także zaskarżenie czynności organu podatkowego niebędącej decyzją. Z powyższej regulacji wynika wprost, że w pierwszej kolejności organy podatkowe zobowiązane są do badania formalnych przesłanek postępowania odwoławczego. Co istotne, w rozumieniu Ordynacji podatkowej odwołanie stanowi jeden ze środków prawnych, który umożliwia weryfikację decyzji podatkowych. Jednocześnie Ordynacja podatkowa nie zawiera unormowań dopuszczających wniesienie odwołania od aktów niestanowiących decyzji lub od innych czynności organów podatkowych. Organ podatkowy zatem - w wypadku wniesienia odwołania od takich aktów lub czynności - powinien stwierdzić w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. 3.4 Z powyższej powołanych przyczyn prawidłowo kolegium postanowiło o niedopuszczalności odwołania. W ocenie sądu analiza treści przedmiotowego pisma oraz jego forma jednoznacznie świadczą o tym, że nie ma ono charakteru decyzji. W myśl bowiem art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W § 2 przepis stwierdza, że decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Tak więc decyzja jest kwalifikowanym aktem administracyjnym, stanowiącym przejaw woli organów podatkowych, wydanym na podstawie powszechnie obowiązującego prawa, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygającym konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Dla dopuszczalności wydania decyzji podatkowej trzeba dysponować wyraźną prawną podstawą i to w niewątpliwy sposób wynikającą z ustawy, a nie wyinterpretowaną w drodze wykładni (por. wyrok NSA z 24 listopada 2022 r., III FSK 1163/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem pismo burmistrza z 10 października 2024 r. nie jest decyzją podatkową w rozumieniu art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej, nie sposób uznać, aby przysługiwało od niego odwołanie. Wymaga przy tym dodania, że postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania ma charakter formalny. W takim przypadku kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania zgodności z prawem formalnego aktu, jakim jest właśnie postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Tym samym zarzuty formułowane w skardze dotyczące kwestii podatkowych oraz naliczonej opłaty za odpady komunalne nie mogą być poddane ocenie organu, ani też nie mogą być przedmiotem oceny sądu. 3.5 Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd skargę oddalił. O przyznaniu adwokatowi kwoty 590,40 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, sąd orzekł na postawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 763).