I SA/Ke 141/10

PostanowienieWSA w Kielcach2010-04-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Pomimo niskich dochodów, fakt wydatkowania 1200 zł na rekolekcje podważył wiarygodność twierdzeń o niemożności poniesienia kosztów sądowych, w szczególności wpisu w wysokości 100 zł. Instytucja zwolnienia od kosztów jest rozwiązaniem wyjątkowym, stosowanym jedynie w sytuacjach obiektywnej niemożności zdobycia środków.
Stan faktyczny
Skarżąca W. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, skarżąca przedstawiła dane o swoim stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wskazując na emeryturę w wysokości 734 zł miesięcznie oraz dodatki, a także stypendium córki. Mimo to, sąd uznał, że skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia kosztów, wskazując na wydatkowanie 1200 zł na rekolekcje.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 kwietnia 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie wniesienia zażalenia i uchybienia terminu p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 25 lutego 2010r. w wysokości 100zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie wniesienia zażalenia i uchybienia terminu W. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy wraz z kserokopiami następujących dokumentów: - karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 2 lipca 2009r., oraz z dnia 19 października 2009r., - pismo Prokuratury Rejonowej w T. z dnia 29 grudnia 2009r., - zaświadczenie pobytu w szpitalu z dnia 26 października 1999r.,- pismo Szpitala w S. W. z dnia 31 sierpnia 2009r.,- pismo skarżącej do Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 września 2009r., - zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 grudnia o wysokości emerytury skarżącej, - potwierdzenie nadania korespondencji z dnia 1 grudnia 2009r.,- fragment pisma WSA w R. ,- pismo Naczelnika Wydziału Kontroli KWP w K. z dnia 10 czerwca 2009r.,- potwierdzenie wpłaty w kwocie 1200zł dokonanej przez skarżącą za udział w rekolekcjach zorganizowanych przez Centrum Misyjne-K.,- pismo Sądu Rejonowego Wydział II Karny w S. z dnia 4 grudnia 2009r.,- wycinki z prasy. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 19 marca 2010r. Sąd przesłał stronie skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W. B. w zakreślonym w wezwaniu terminie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego oraz ustanowienia adwokata wraz z kserokopiami następujących dokumentów: - potwierdzenie wpłaty w kwocie 1200zł dokonanej przez skarżącą za udział w rekolekcjach zorganizowanych przez Centrum Misyjne-K.,- pismo skarżącej do Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 września 2009r., - wycinki z prasy. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że W.B. pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z córką w wieku 24lat. Skarżąca jako majątek wykazuje mieszkanie wielkości 37,85m². Źródłem utrzymanie rodziny skarżącej są dochody uzyskiwane przez skarżącą z tytułu emerytury w wysokości 734zł miesięcznie brutto, dodatek pielęgnacyjny w wysokości 153zł miesięcznie oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 99zł miesięcznie, córka skarżącej z tytułu stypendium socjalnego uzyskuje kwotę 200zł miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca szacuje koszty utrzymania mieszkania na kwotę 367,80zł miesięcznie oraz na leki kwotę 150zł miesięcznie. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowity następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że skarżąca oraz pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym córka osiągają łącznie dochody w wysokości 1.105,69zł miesięcznie. Ponadto zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżąca na utrzymanie domu i leki przeznacza kwotę 517,80zł miesięcznie. Zwrócić jednak należy uwagę na fakt, że podnoszone przez skarżącą argumenty, mające przemawiać za jej trudną sytuacją finansową nie przeszkodziły skarżącej – co wynika z oświadczeń skarżącej i przedłożonych dokumentów – na udział w rekolekcjach zorganizowanych przez Centrum Animacji Misyjnej –K. w dniach od 25 lutego 2010r. do 7 marca 2010r. przeznaczyć kwotę 1200zł. Fakt ten w konsekwencji czyni nie w pełni wiarygodnym powoływanie się przez skarżącą na okoliczność faktycznego braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, w szczególności wpisu sądowego w wysokości 100zł. Przypomnieć należy w tym miejscu, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Powyższe okoliczności w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych, do których poniesienia zobligowana jest na tym etapie postępowania skarżąca uzasadniają odmowę uwzględnienia wniosku w tym zakresie. Uzasadniają również odmowę ustanowienia pełnomocnika z urzędu, tym bardziej iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym, by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.). Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący i wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło