I SA/Ke 142/22
WyrokWSA w Kielcach2022-05-26
Skład orzekający: Mirosław Surma, Artur Adamiec, Magdalena Stępniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości jest prawidłowa w sytuacji zawieszenia działalności gospodarczej przez podatnika i czy nieruchomość może być uznana za związaną z działalnością gospodarczą wyłącznie na podstawie posiadania jej przez przedsiębiorcę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie przyjęły, iż sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę przesądza o jej związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wykładnia tego pojęcia powinna uwzględniać faktyczne lub potencjalne wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej, a organy zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie decyzje organów naruszyły przepisy postępowania podatkowego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
M. C. i R. C. byli zobowiązani decyzją organu I instancji do zapłaty podatku od nieruchomości za 2021 r. Podatnicy zawiesili działalność gospodarczą w marcu 2019 r. i w kwietniu 2021 r. złożyli wniosek o wznowienie postępowania podatkowego powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Organ wznowił postępowanie i odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą, mimo że podatnicy twierdzili, iż nieruchomość jest wykorzystywana wyłącznie do celów mieszkaniowych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach oraz decyzję organu I instancji i zasądził od SKO na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. C.i R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 4 stycznia 2022 r. nr SKO.PO-41/5857/927/2021 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz M. C.i R.C.kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt I SA/Ke [...]
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 4 stycznia 2022 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. C.
i R. C. od decyzji Burmistrza [...] i Gminy S.
z 10 sierpnia 2021r. nr [...] orzekającej o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji w całości, gdyż w wyniku jej uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, uchyliło zaskarżoną decyzję i w to miejsce orzekło o odmowie uchylenia decyzji organu I instancji z 29 stycznia 2021r. nr FN. 3120.32.2021 gdyż w wyniku jej uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa.
W uzasadnieniu wskazano, że ww. decyzją z 29 stycznia 2021 r. organ
I instancji ustalił M. i R. C. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2021 r. w łącznej kwocie 18.857 zł. Opodatkowaniem obejmując grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 6301 m˛, budynki pod działalność gospodarczą o powierzchni 599, 87 m˛ oraz budowle działalności gospodarczej o wartości 20.000 zł.
Podatnicy 1 kwietnia 2021 r., na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. sygn. akt. SK 39/19, złożyli w organie I instancji wniosek o wznowienie postępowania zakończonego m.in. ww. decyzją ostateczną
z 29 stycznia 2021 r. Podnieśli, że zaprzestali wykonywania działalności gospodarczej, zawieszając ją od marca 2019 r. W tym stanie rzeczy ich zdaniem, nieprawidłowo został wymierzony podatek za ww. lata, wg wyższej stawki, skoro nie prowadzą działalności gospodarczej.
Postanowieniem z 25 maja 2021 r. organ na podstawie art. 243 § 1 w zw.
z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wznowił "z urzędu" postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną z 29 stycznia 2021 r. i wezwał strony do przedłożenia dokumentów potwierdzających ujęcie nieruchomości w ewidencji środków trwałych oraz określenia czy dokonywane były odpisy amortyzacyjne, albo też zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nieruchomości położonej w S., przy ul. [...] A.
W odpowiedzi podatnicy przedłożyli ewidencję środków trwałych, wskazując, że nieruchomość była amortyzowana, a odpisy amortyzacyjne ujmowane były w kosztach prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazali, że nie prowadzą obecnie żadnej działalności gospodarczej, bowiem ta została zawieszona w 2019 r. Wyjaśnili, że przedmiotowa nieruchomość została kupiona przez firmę PPUH "I. ", która od
1 stycznia 2001 r. zmieniła nazwę na P. i P. C. M. i R. C..
Postanowieniem z 1 lipca 2021 r. organ w odpowiedzi na wniosek podatników, działając na podstawie art. 216, art. 240 § 1 pkt 8 , art. 243 § 1 w zw. z art. 244 § 1 Ordynacji podatkowej, wznowił postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 r. zakończone ww. decyzją
z 29 stycznia 2021 r. oraz wezwał podatników do przedłożenia dokumentów precyzyjnie i jednoznacznie potwierdzających do jakich celów obecnie jest wykorzystywana przedmiotowa nieruchomość oraz czy jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej przez inne podmioty. Wezwał zarazem podatników do jednoznacznego określenia czy wydatki poniesione na nieruchomość, a w szczególności podatek od nieruchomości za 2021 r. zaliczono do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej, a także czy nieruchomość ta była amortyzowana a odpisy amortyzacyjne ujawnione były w kosztach działalności gospodarczej.
W odpowiedzi podatnicy wyjaśnili, że działalność gospodarcza prowadzona na przedmiotowej nieruchomości zawieszona została 31 marca 2019 r. Wydatki poniesione na nieruchomość, w szczególności podatek od nieruchomości za 2019 r. zaliczone zostały do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej, zaś nieruchomość w 2019 r. nie była amortyzowana. Oświadczyli, że od 2019 r. nieruchomość używana jest przez nich wyłącznie do ich potrzeb mieszkaniowych.
Kolegium wskazało na art. 2 ust. 1 pkt 1- 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U.2019.1170) dalej "u.p.o.l." definiujący przedmiot opodatkowania, w tym budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a także art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy zawierający definicję takich nieruchomości.
W myśl art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: decyzja została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny.
Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. został uznany za niezgodny z art. 64 ust. 1
w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 24 stycznia 2021 r. sygn. akt SK 39/19 (Dz.U.2021.401) z dniem 3 marca 2021 r., na który to wyrok powołali się podatnicy. Zgodnie z tym wyrokiem ww. przepis traci moc w zakresie w jakim jest rozumiany w ten sposób, że
o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą.
Kolegium mając na uwadze ww. wyrok wskazało, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, nie ma wątpliwości, że przedmioty opodatkowania objęte decyzją z 29 stycznia 2021 r. nawet jeśli w danym momencie, przez określony czas
z uwagi na zawieszenie działalności gospodarczej, nie były wykorzystywane przez odwołujących na cele związane z działalnością gospodarczą, to potencjalnie do takiej działalności mogły być wykorzystywane. Sami odwołujący wyjaśnili, że nieruchomość była amortyzowana (nie była amortyzowana w 2019 r.), a odpisy amortyzacyjne były ujmowane w kosztach prowadzonej działalności gospodarczej. Wydatki poniesione na nieruchomość zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Powyższe okoliczności wskazują na jej gospodarcze przeznaczenie i związek z prowadzoną działalnością gospodarczą polegającą, jak wynika z akt sprawy, na prowadzeniu hoteli i gastronomii. Obecnie odwołujący wskazali, że przedłożona ewidencja środków trwałych i zaliczenie podatku do kosztów dotyczyło lat poprzednich. Odnosząc się do powyższego Kolegium wskazało, że wezwanie organu było precyzyjnie sformułowane i z udzielonej przez podatków odpowiedzi wynikało, że wydatki na nieruchomość zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Nawet jeśli tak nie było, to
w ocenie Kolegium w niniejszej sprawie, zawieszenie działalności gospodarczej nie zobowiązuje organu podatkowego do zastosowania niższych stawek podatkowych względem przedsiębiorców, którzy czasowo ze względu na zawieszenie nie wykorzystują danych nieruchomości do swojej działalności.
Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że podatnik prowadzący przedsiębiorstwo R. C. P. "C. " pod adresem S., B. nr [...], jest przedsiębiorcą. Zgodnie z danymi z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej 1 kwietnia 2001 r. Działalność została zawieszona
1 kwietnia 2019 r. Przeważająca działalność gospodarcza, zgodnie z danymi z CEiDG to działalność oznaczona kodem 55.10. Hotele i podobne obiekty zakwaterowania. Ponadto wg danych z CEiDG podatniczka prowadziła Przedsiębiorstwo Gospodarki Rolnej i Przetwórstwa Spożywczego "C. " i jako dane stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej podano adres S., ul. [...] nr [...]. Zgodnie z danymi CEiDG przeważająca działalność gospodarcza podatniczki, to działalność opisana kodem 56. 10.A Restauracje i inne placówki gastronomiczne. Z danych ewidencji wynika ponadto, że podatnicy zaprzestali wykonywania ww. działalności gospodarczej dopiero 6 grudnia 2021 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że budynek, grunt oraz budowle są własnością przedsiębiorcy, posiadającego
w rozpatrywanym okresie tj. rok 2020 wpis do CEIDG, i choćby potencjalnie ww. przedmioty opodatkowania mogły służyć prowadzeniu działalności gospodarczej, tym samym kwalifikując się do budynków, gruntów oraz budowli związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Jednocześnie Kolegium wskazało, że sentencja rozstrzygnięcia powinna wprost określać oznaczenie decyzji do której się odnosi, tj. decyzji z 29 stycznia 2021 r. Stąd też Kolegium postanowiło ze względów formalnych uchylić kwestionowaną decyzją
i w to miejsce orzec o odmowie zmiany decyzji organu I instancji z 29 stycznia 2021 r., Jakkolwiek zachodzą przesłanki określone art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, to jednak w wyniku uchylenia decyzji mogłaby być wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa.
Na powyższą decyzję M. C. i R. C. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucili naruszenie
art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę uzasadnia jej związek
z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zarzucili również sprzeczność rozstrzygnięcia z zebranym w sprawie materiałem.
Zdaniem skarżących organy obu instancji opierały się na definicji "nieruchomość związana z prowadzoną działalnością gospodarczą" oraz orzecznictwie NSA sprzed wyroku Trybunał Konstytucyjnego. Skarżący wskazywali
w całym postępowaniu administracyjnym, że od 2019 r. nie prowadzą działalności gospodarczej i że nieruchomość wykorzystywana jest na cele mieszkaniowe. Faktem jest, że nieruchomość była wprowadzona do ewidencji środków trwałych i była amortyzowana, ale to było do dnia zawieszenia działalności 2019 r. Zawieszając działalność gospodarczą skarżący nie prowadzili i nie mieli zamiaru jej prowadzić, czego dowodem jest jej wykreślenie z ewidencji 6 grudnia 2021 r. Niezasadnie zatem zdaniem skarżących zostali obciążeni podatkiem tak jakby prowadzili działalność.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest kontrola legalności decyzji Kolegium wydanej po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją
w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2021 r.
Skarżący 1 kwietnia 2021 r. wystąpili o wznowienie postępowania podatkowego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, to jest na przesłankę wznowienia, o której mowa
w art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej.
Sąd konstytucyjny, nie orzekając o derogacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., uznał ten przepis za niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku dokonania jego określonej wykładni (tzw. wyrok interpretacyjny). Cecha niekonstytucyjności przypisana jest wskazanej w sentencji tego wyroku treści normy prawnej, ustalonej w wyniku poprzedniej wykładni. Skutkiem tego wyroku jest eliminacja interpretacji tego przepisu ograniczająca się do faktu posiadania gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą w kwestii ich związania z prowadzeniem takiej aktywności. Analiza wyroku TK z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. SK 39/19 pokazuje, że rozstrzygnięcie to nawiązuje do stanowiska zawartego w orzeczeniu Trybunału z dnia 12 grudnia 2021 r., sygn. SK 13/15, a zarazem stanowi jego uzupełnienie.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2021 r., za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznane zostały grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Stosownie zaś do ust. 2a tego przepisu do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa
w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania; 4) gruntów: a) przez które przebiegają urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, 1104, 1629, 2073 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 80), wchodzące w skład przedsiębiorstwa przedsiębiorcy prowadzącego działalność telekomunikacyjną, działalność w zakresie przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów lub energii elektrycznej lub zajmującego się transportem wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, b) zajętych na pasy technologiczne stanowiące grunt w otoczeniu urządzeń, o których mowa w lit. a, konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji tych urządzeń, c) zajętych na strefy bezpieczeństwa oraz strefy kontrolowane urządzeń, o których mowa w lit. a, służących do przesyłania lub dystrybucji ropy naftowej, paliw ciekłych lub paliw gazowych, lub transportu wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, które zostały określone w odrębnych przepisach; - chyba że grunty te są jednocześnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność, o której mowa w lit. a.
Z perspektywy przedmiotu sporu decydujące znaczenie ma wykładnia pierwszego fragmentu przytoczonego przepisu: "grunty, budynki i budowle związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące
w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą". Mimo zamieszczenia w ustawie podatkowej legalnej definicji zwrotu "związany z prowadzeniem działalności gospodarczej", prawidłowe odczytanie tego przepisu nadal nastręcza szereg wątpliwości, czego do końca nie rozstrzygnęły wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r. oraz 24 lutego 2021 r. Znaczenie zwrotu "związania nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej", który jak wskazał Trybunał Konstytucyjny, nie może opierać się na samym fakcie posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, zostało sprecyzowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4061/21 (CBOIS). W wyroku tym NSA uznał, że za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie:
1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu
art. 551 kodeksu cywilnego, w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub 2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub 3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.:
- są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej
w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l.
albo
- mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej
w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie aprobuje stanowisko wyrażone w powołanym orzeczeniu, uznając, że zaprezentowana wykładnia pojęcia "związania z działalnością gospodarczą" stanowi właściwą wskazówkę interpretacyjną, która winna być brana pod uwagę przy ustalaniu prawidłowej stawki opodatkowania nieruchomości spornych w analizowanej sprawie.
Wyroki konstytucyjne zapadłe na kanwie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. odrzuciły rozwiązanie oparte na automatyzmie, odgórnym powiązaniu z działalnością gospodarczą nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy (inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą). Wymusza to na podmiotach stosujących prawo podejmowanie czynności procesowych pozwalających jednoznacznie przesądzić związek nieruchomości z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
w poszanowaniu wykładni tego pojęcia zaprezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4061/21 (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2022 sygn. akt III FSK 4084/21; CBOIS).
W niniejszej sprawie organy podatkowe podjęły się dokonania takich czynności. Oceniając w tym kontekście postępowanie organów należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 122 Ordynacji podatkowej, której rozwinięciem jest przepis art. 187 § 1 tej ustawy. Zgodnie
z powyższą zasadą organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w tym zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te nakazują opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten poddawać wszechstronnej ocenie i odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Ocena ta powinna być nadto dokonywana z zachowaniem zasad logiki i doświadczenia życiowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ przekroczone, sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.
Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie proces decyzyjny organu nie spełnia powyższych wymagań. Organ zgromadził wprawdzie materiał dowodowy m.in.
w postaci informacji uzyskanych od podatników oraz z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej to jednak ocena tego materiału jest dowolna, przekraczająca granice art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem sądu ponadto organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego oraz nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
W związku z oświadczeniem skarżących, że nie prowadzą działalności gospodarczej od 2019 r. z powodu jej zawieszenia organy podatkowe zwróciły się do podatników o przedłożenie dokumentów potwierdzających ujęcie nieruchomości
w ewidencji środków trwałych oraz o określenie czy dokonywane były odpisy amortyzacyjne oraz czy zaliczali do kosztów uzyskania przychodów wydatki dotyczące spornej nieruchomości, a także do przedłożenia dokumentów precyzyjnie
i jednoznacznie potwierdzających do jakich celów obecnie jest wykorzystywana przedmiotowa nieruchomość oraz czy jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej przez inne podmioty. Wezwanie dotyczyło 2021 r.
W odpowiedzi skarżący przedłożyli ewidencję środków trwałych, wskazując, że nieruchomość była amortyzowana, a odpisy amortyzacyjne ujmowane były w kosztach prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazali, że nie prowadzą obecnie żadnej działalności gospodarczej, bowiem ta została zawieszona 31 marca 2019 r. Wydatki poniesione na nieruchomość, w szczególności podatek od nieruchomości za 2019 r. zaliczone zostały do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej, zaś nieruchomość w 2019 r. nie była amortyzowana. Oświadczyli, że od 2019 r. nieruchomość używana jest przez nich wyłącznie do ich potrzeb mieszkaniowych.
Zdaniem sądu wyjaśnienia udzielone przez skarżących nie uzasadniają dokonanej przez Kolegium oceny, że nieruchomość w 2021 r. była amortyzowana,
a odpisy amortyzacyjne były ujmowane w kosztach prowadzonej działalności gospodarczej. Przyjmując możliwość potencjalnego wykorzystania nieruchomości do prowadzonej działalności gospodarczej Kolegium nie wskazało jakie działania podatników w 2021 r. o tym świadczą.
Kolegium zlekceważyło przy tym wyjaśnienia zawarte w odwołaniu, że informacje podane przez skarżących dotyczyły lat poprzednich oraz informację uzyskaną
z CEiDG, że podatnicy zaprzestali wykonywania działalności gospodarczej 6 grudnia 2021 r., a także że nieruchomość od 2019 r. używana jest przez skarżących wyłącznie do ich potrzeb mieszkaniowych. Tym samym ostatecznie za decydującą dla uznania związku spornej nieruchomości z działalnością gospodarczą Kolegium uznało jedynie okoliczność, że skarżący są przedsiębiorcami.
Pominięte przez organ okoliczności zdaniem sądu są natomiast istotne
w kontekście wykładni zwrotu "nieruchomość związana z działalnością gospodarczą" dokonanej w wyżej cytowanym wyroku NSA z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4061/21 w szczególności w kontekście punktu 3 tezy sporządzonej do tego wyroku.
Podsumowując, w niniejszej sprawie organ podatkowy naruszył przepisy postępowania (art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe uwagi sądu wyjaśni dokładnie stan faktyczny oraz rozpatrzy w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (w razie potrzeby uzupełni go) dokonując jego swobodnej, lecz nie dowolnej oceny, mając na uwadze wykładnię zwrotu "nieruchomość związana
z działalnością gospodarczą" dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku oraz podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
Z tych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a , orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego w punkcie 2 sentencji wyroku sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło