I SA/Ke 146/05
WyrokWSA w Kielcach2005-10-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek, Asesor WSA Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił stratę podatkową za 1998 r., opierając się na niepełnym materiale dowodowym i nie przeprowadzając wszystkich niezbędnych dowodów, w szczególności dotyczących ujęcia przez spółkę przychodów z wystawionych rachunków uproszczonych?Ratio decidendi
Organ podatkowy naruszył zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), nie ustalając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego. Brak ujęcia przez spółkę podatku VAT nie przesądza o braku ujęcia przychodów w deklaracji podatku dochodowego. Organ powinien przeprowadzić dowody na okoliczność, czy przedmiotowe rachunki zostały zaliczone do przychodu spółki za 1998 r.Stan faktyczny
Spółka z o.o. A. w J. w likwidacji nie przedłożyła dokumentacji podatkowej i księgowej za 1998 r. z powodu pożaru. Organy podatkowe ustaliły, że spółka wystawiła 3 rachunki uproszczone na kwotę [...] zł z tytułu sprzedaży usług, które nie zostały wykazane w deklaracji VAT-7. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą stratę podatkową za 1998 r. Skarżąca spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i dowolną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Asesor WSA Mirosław Surma Protokolant ref. staż. Krzysztof Armański po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. skargi A. Sp. z o.o. w J. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] znak [...]w przedmiocie określenia straty podatkowej za 1998r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr. [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Nr. [...]z dnia [...] określającą stratę podatkową za 1998r. w kwocie [...]zł dla Spółki z o.o. w J. A.
Organy podatkowe wydanie decyzji poprzedziły następującymi ustaleniami.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął z urzędu postępowanie kontrolne wobec Spółki z o.o. A. w J. Do kontroli Spółka nie przedłożyła dokumentacji podatkowej i księgowej oraz dowodów źródłowych operacji gospodarczych przeprowadzonych w 1998r. wyjaśniając, że dokumenty i ewidencję za 1998r. uległy zniszczeniu w czasie pożaru, który miał miejsce w dniu 3 kwietnia 2001r. Zniszczenie dokumentów i ewidencji za 1998r. zostało potwierdzone przez pracowników Spółki - członków komisji powołanej do oceny zniszczeń dokumentów w archiwum, przesłuchanych w charakterze świadków oraz przez prezesa zarządu przesłuchanego w charakterze strony.
Zgodnie z art.180 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiącym, że jako dowód dopuścić należy wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w toku kontroli dopuszczono jako dowód fotokopie 3 rachunków uproszczonych na wartość ogółem [...]zł wystawionych w miesiącu lutym 1998r. przez Spółkę z o.o. A. w J. kontrahentowi niemieckiemu z tytułu sprzedaży usług naprawy zestawów samochodowych oraz wymiany części do tych zestawów, na których wykazano zwolnienie od podatku VAT. Fotokopie te zostały nadesłane przez firmę B. GmbH z siedzibą w L. Niemcy za pośrednictwem Kancelarii Adwokackiej A. K. - G. w P. Fotokopie tych dokumentów zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez w/w adwokata. W wyniku konfrontacji tychże rachunków z deklaracją VAT-7 za luty 1998r. oraz deklaracjami VAT-7 za pozostałe miesiące 1998r. ustalono, że w deklaracjach tych Spółka nie wykazała sprzedaży usług naprawy zestawów samochodowych udokumentowanych 3 rachunkami uproszczonymi na kwotę [...] zł. Oznacza to , że do wartości przychodów, sprzedanych usług wynikających z tych rachunków Spółka nie zaliczyła czym naruszyła art.12 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych(Dz.U.Nr.54 poz.654 za 2000r ze zm.).Wartość niezaewidencjonowanej sprzedaży w wysokości [...]zł zmniejszono stosownie do art.12 ust. 4 pkt 9 w/w ustawy o wyliczony w toku kontroli podatek należny VAT za miesiąc luty 1998r. w kwocie 2002 zł stąd zwiększenie przychodów wynosi 9.102,97 zł(11.104,97 - 2002).Tym samym wyliczona poprawnie strata wynosi [...]zł.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze A. Sp. z o.o. w likwidacji w J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych 122,180,188 i 191 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi Spółka zarzuciła organom niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodów wskazanych przez podatnika w szczególności o pominięcie dowodu z akt sprawy karnej tyczącej pożaru w Spółce. Wskazała też na dowolną i niepełną ocenę zebranego materiału w szczególności zarzuciła przyjęcie jako dowodu kserokopii rachunków oraz zaniechanie sprawdzenia czy rachunku te zostały bądź nie ujęte w rozliczeniach Spółki. Posłużenie się kopiami zamiast oryginałami rachunków doprowadziło zdaniem skarżącego do pozbawienia go prawa zapoznania i wypowiedzenia się o zebranym materiale.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej uchylenie podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .Podniósł nadto, że materiał dowodowy został zgromadzony i rozważony wyczerpująco. Wskazał, że adwokat mógł potwierdzić za zgodność kserokopie rachunków a art.180 § 1 Ordynacji podatkowej nakazuje dopuszczenie jako dowodu wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zasadnym jest zarzut naruszenia art.122 Ordynacji podatkowej. W artykule tym uregulowania została zasada prawdy obiektywnej uważanej za naczelną zasadę postępowania administracyjnego. Zasada ta oznacza obowiązek organu podatkowego ustalenia stanu faktycznego zgodnego ze stanem rzeczywistym. Oznacza to, że najpierw organy winny ustalić jakie fakty są istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie. Następnym krokiem jest rozważenie jakie dowody będą pomocne w ustaleniu tych faktów i na koniec ich przeprowadzenie. Należy też przypomnieć, że zasadą wynikającą dalej z art.122 OP jest, iż ciężar dowodu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności obciąża organ podatkowy choć wyłomem od tej zasady jest przeniesienie w określonych sytuacjach ciężaru dowodu na podatnika. Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie czy Spółka ujęła w swoich przychodach za 1998r. kwotę [...]zł wynikającą z 3 nadesłanych przez jej niemieckiego kontrahenta rachunków uproszczonych. Ma rację skarżący, że na tę okoliczność organy skarbowe nie przeprowadziły żadnego dowodu przyjmując jako podstawę ustalenia fakt, że rachunki te nie zostały przez Spółkę ujęte w deklaracjach VAT-7. Okoliczność ,że Spółka nie pobrała i nie odprowadziła podatku VAT nie przesądza automatycznie o tym, że kwot tych nie ujęła w swoim przychodzie. Brak stosownej dokumentacji(odrywając się od przyczyny jej braku) nie oznaczał, że na tą okoliczność nie można było przesłuchać księgowej Spółki czy jako strony jej prezesa tym bardziej, że strona okoliczność tą podnosiła już w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Wystawcą przedmiotowych rachunków była skarżąca Spółka było więc bardzo prawdopodobne, że jej pracownicy lub zarząd będą mogli udzielić stosownych wyjaśnień. Nie można zgodzić się natomiast z zarzutem skarżącego, że wydanie rozstrzygnięcia nastąpiło w oparciu o potwierdzone za zgodność kserokopie nie zaś oryginały rachunków. Prawidłowo organy wskazały, iż z mocy art.180 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Posłużenie się przez organ kserokopią było dopuszczalne tak długo jak strona postępowania nie wykazała lub chociaż uprawdopodobniła ,że kserokopia została spreparowana. W tym też miejscu ciężar dowodu przesunął się na stronę, która z faktu tego chciała wywieść korzystne dla siebie skutki. Spółka żadnych zarzutów pod adresem kopii nie złożyła co zwolniło organy podatkowe od obowiązku poszukiwania oryginałów. Nie jest też poprawny argument, że adwokat kupującego usługi zobrazowane spornymi rachunkami nie mógł poświadczyć ich zgodności z prawem. Każdy mający pełną zdolność do czynności prawnych może bowiem dokonać poświadczenia zgodności dokumentu(o ile ustawa nie przewiduje formy szczególnej) gdyż konsekwencją poświadczenia nieprawdy jest odpowiedzialność karna. Spółka nie zgłosiła ani zarzutu w sprawie ani stosownym organom ścigania, że kserokopie poświadczono nieprawdziwie. Nie może też odnieść skutku zarzut naruszenia art.188 Ordynacji podatkowej albowiem zgodnie z art.181 Ordynacji dowodem mogą być w sprawie jedynie materiały zgromadzone w toku postępowania karnego lub skarbowego w sprawach o przestępstwa lub wykroczenia skarbowe. Postępowanie prokuratorskie tyczyło sprawy spalenia pomieszczeń skarżącego w związku z tym nie mogły być dopuszczone jako dowód w sprawie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy poszuka i przepro wadzi dowody na okoliczność, czy przedmiotowe rachunki zaliczone zostały do przychodu Spółki za 1998r. a zebrany materiał oceni na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału stosownie do art.191 Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.Nr.153 poz.1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach do rozpoznania sprawy wynika z rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13.VIII.2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie(Dz.U.Nr.187 poz.1926).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło