I SA/Ke 147/16

Dnia 27 kwietnia 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla G. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; 2. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych G. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w osobie K. K.. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię zaświadczenia lekarskiego, przekazu pocztowego, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności męża, decyzji ZUS oraz karty informacyjnej leczenia szpitalnego męża. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 30 marca 2016 r. Sąd przesłał skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżąca w dniu 25 kwietnia 2016 r. złożyła wniosek na urzędowym formularzu PPF. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca pozostaje sama w gospodarstwie domowym i utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w kwocie 527,03 zł netto miesięcznie. Skarżąca nie wykazała majątku, oświadczyła, że najemcą mieszkania lokatorskiego, w którym mieszka jest jej mąż. Jako ponoszone wydatki skarżąca wskazała: leki – 80 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że ma 63 lata jest trwale i przewlekle chora. Mąż skarżącej ma 67 lat jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, niezdolny do pracy na stałe. Mąż skarżącej nie posiada prawa do emerytury ani renty, nie posiada żadnego źródła dochodu, utrzymuje się z pomocy MOPR w Kielcach. W dniu 28 stycznia 2016 r. mąż skarżącej przeszedł zawał, jest w trakcie inwazyjnego leczenia w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w K.. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Na gruncie obowiązujących przepisów prawa dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swoich roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ustawy p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę przede wszystkim źródło i wysokość dochodów skarżącej oraz jej wiek i problemy zdrowotne uznano, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika i jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Co do wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata w osobie K.K. wskazać należy, że orzekający nie ma kompetencji do imiennego wyznaczania pełnomocnika, który będzie zastępować stronę korzystającą z przyznanego jej prawa pomocy. Rolą rozpoznającego wniosek jest bowiem orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy działanie orzekającego ogranicza się wyłącznie do wystąpienia do Okręgowej Rady Adwokackiej w Kielcach o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała osobę adwokata, Okręgowa Rada Adwokacka w K., w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, wyznaczy adwokata wskazanego przez stronę. W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi G. S.jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, rozpoznanie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 oraz art. 249 a ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.