I SA/Ke 148/16

Dnia 20 kwietnia 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a I. ustanowić dla A.K.adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; II. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie ze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [..] r w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych A. K. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w osobie J. S.. W złożonym wniosku skarżąca oświadcza, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku zarejestrowaną w PUP O, Ś., jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Z powodu choroby zawodowej nie może podjąć pracy, w lutym przeszła operację łękotki. Małoletnia córka skarżącej jest osobą niepełnosprawną, choruje na marskość nerki. Skarżącej w utrzymaniu pomaga rodzina. Na miesięczne dochody skarżącej składa się zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 350 zł oraz alimenty w kwocie 500 zł. Jako posiadany majątek skarżąca wykazała dom wielkości 200m² o wartości 120.000,00 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżąca kredyt – 1200 zł, prąd - 516 zł, woda 150 zł, leki – 300 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należało, że skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącej jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Co do wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata w osobie J.S. wskazać należy, że orzekający nie ma kompetencji do imiennego wyznaczania pełnomocnika, który będzie zastępować stronę korzystającą z przyznanego jej prawa pomocy. Rolą rozpoznającego wniosek jest bowiem orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy działanie orzekającego ogranicza się wyłącznie do wystąpienia do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała osobę adwokata, Okręgowa Rada Adwokacka w K., w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, wyznaczy adwokata wskazanego przez stronę. W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi A. K.jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 oraz art. 249 a ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.