I SA/Ke 151/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata E. D. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Ke 151/18 Uzasadnienie 1. Postanowienie organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu pisma H.K. ( dalej: strona, skarżący)skierowanego do Kolegium w dniu 24.01.2018r od upomnienia nr 1179 z dnia 20.12.2017r wzywającego do uregulowania należności w łącznej kwocie 131,60 zł. na podstawie art. 134 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.2017 poz.1201 - dalej "u.p.e.a."), stwierdziło niedopuszczalność odwołania. 1.2. W uzasadnieniu wskazano, że Burmistrz Miasta i Gminy S. na podstawie art. 15 u.p.e.a. wezwał H. K. do uregulowania należności wynikających z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2017 w łącznej kwocie 131,60 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego upomnienia. W doręczonym upomnieniu wskazano, iż w przypadku niewpłacenia należności we wskazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej co spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami egzekucji. W piśmie z dnia 24.01.2017 r. strona podniosła, że organ niezasadnie nalicza opłatę za gospodarowanie odpadami w sytuacji gdy w podatnik nie zamieszkuje na terenie Gminy i jest osobą bezdomną. Podkreślono, iż dom w M.nie nadaje się do zamieszkania, i skarżący mieszka na terenie gminy pacanów i tam płaci opłatę za śmieci. 1.3. Kolegium wskazało, że istota problemu w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy wezwanie do zapłaty jest decyzją administracyjną, która może być badana w trybie odwoławczym. Kolegium omówiło charakter prawny decyzji i wymieniło elementy, jakie powinna zawierać (107 § 1 K.p.a.) Zaskarżone przez stronę upomnienie natomiast nie odpowiada warunkom określonym w art. 107 K.p.a. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.e.a. przypomina jedynie o obowiązku wpłacenia wymienionych w nim należności, i nie jest rozstrzygnięciem władczym, które rozstrzyga o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane, lecz jedynie przypomina, że określony obowiązek już istnieje, i że należy go zrealizować. 1.4. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że upomnienie wydane w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest decyzją administracyjna, ani też postanowieniem w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem nie jest dopuszczalne rozpatrywanie odwołania od tego typu pisma. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na powyższe postanowienie H. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia, wskazał, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem. Wyjaśnił, że jest mieszkańcem gminy P. i tam uiszcza opłatę. Podniósł, że Burmiostrz potrąca mu część emerytury. 2.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazało, że okoliczności podniesione w skardze mogą stanowić przedmiotu badania w obecnym stanie faktycznym sprawy. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2017.2188 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2018.1302), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym; nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli w wyżej określonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. 3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania od upomnienia, o którym mowa w art. 15 §1 u.p.e.a. Wskazać, że organ prawidłowo, zakwalifikował wniesione przez skarżącego pismo jako odwołanie od tego upomnienia. Za prawidłowością takiej kwalifikacji przemawia treść pisma oraz termin złożenia. Zakres żądania strony winien być bowiem oceniany i rozpatrywany przez organy zgodnie z sensem i racją pisma, a nie na podstawie tytułu nadanego mu przez stronę. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, na mocy art. 18 u.p.e.a. stanowi, art. 134 K.p.a. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego (także dotyczącego zażaleń z mocy art. 144 K.p.a.), w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z 2 wymienionych w art. 134 K.p.a. rozstrzygnięć – stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przepis art. 134 K.p.a. nie wskazuje warunków, jakie decydują o dopuszczalności środka odwoławczego. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz okoliczność wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia danego akty w toku instancji. Z tym ostatnim przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie przysługuje od decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji. Uregulowana tym przepisem instytucja odwołania jest środkiem prawnym, zmierzającym do kontroli decyzji wydawanych przez organ pierwszej instancji, a warunkiem koniecznym do jego wniesienia jest wydanie decyzji administracyjnej. Inaczej mówiąc odwołanie nie przysługuje od czynności organu administracyjnego, która nie jest decyzją administracyjną. Jednocześnie należy wskazać, że organ administracji wydaje decyzję gdy załatwia sprawę co do istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończy sprawę w nowej instancji. 3.3. W niniejszej sprawie natomiast skarżący wniósł odwołanie od upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z powołanym przepisem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Ze wskazanej regulacji wynika, że upomnienie nie rozstrzyga o obowiązkach podatkowych skarżącego w zakresie podatku rolnego, które odwołujący się kwestionuje. Upomnienie nie stanowi żadnego rozstrzygnięcia jest jedynie prawną konsekwencją niewypełnienia przez stronę ciążących na niej obowiązków Jest jedynie pismem informacyjnym. Przypomina o istniejącym obowiązku wpłacenia wymienionych w nim należności, określonych wcześniej wydaną decyzją. Treść i forma upomnienia, a także okoliczności jego powstania, nie spełniają wymogów formalnych i materialnych decyzji administracyjnej. Mają na uwadze powyższe należy stwierdzić, że Kolegium prawidłowo oceniło charakter prawny zaskarżonego przez H.K. aktu stwierdzając, że nie jest decyzją, co obligowało organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. 3.4. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę. O wynagrodzeniu dla pełnomocnika skarżącego z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 ust. 1 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).